Zero Dark Thirty (2012)

Absolute goed film. Of het nou precies zou gegaan is blijft de vraag. De CIA doet moeilijk dus denk dat ze best dicht bij de waarheid zaten. Je moet geen oorlog's film verwachten. Meer een spannende thriller met opbouw naar 'Operation Neptune Spear'. Of hoe het bij veel mensen (fout) bekend staat: Geronimo.

(Spoilers!)
Kathryn Bigelow levert hiermee een goed gemaakte en goed geacteerde film af. Ik vind het echter jammer dat geen enkel van de karakters in de film de in beeld gebrachte "enhanced interregation methods" in vraag stelt. Terwijl er genoeg getuigenissen zijn van 'operatives' die dit wel deden. De film laat zelfs uitschijnen dat informatie verkregen door deze martelpraktijken cruciaal waren voor het opsporen van Osama, wat regelrechte geschiedvervalsing is. Ik had van Bigelow beter verwacht. Wat ik dan weer wel sterk vind is dat de commando-operatie zelf wel realistisch en zonder opsmuk in beeld gebracht is en zelfs als een soort anticlimax aanvoelt. Goed gemaakt maar toch jammer, misschien geen propaganda maar revisionistisch op zijn minst.

Maya (Jessica Chastain) neemt in de laatste scène van Zero Dark Thirty plaats een privé vliegtuig van het leger waarna ze de vraag krijgt : Waar wil je naartoe ? Ze blijft sprakeloos zitten en begint te huilen. Een prachtige laatste scène die het decenium tussen 11/09 en de dood van Osama Bin Laden in vraag stelt en samenvat. Naast een film te zijn over de klopjacht naar Bin Laden vormt zich op de achtergrond een sterke personage studie. Maya, de CIA agente, geeft zich volledig over aan de zoektocht en raakt geobsedeerd. Na de dood van Bin Laden beseft ze dat ze alleen en niemand is. Het laatste shot toont haar jarenlange bezieling en bezorgd ons een mooi kippenvel momentje wat de film netjes en stil afsluit

Jessica Chastain levert hier weer een oscar waardige prestatie af. Als Maya draagt ze met gemak deze 150 minuut durende film. Ik durf haast te zeggen dat haar personage boeiender was dan de zoektocht naar Bin Laden zelf. Katheryn Bigelow weet haar hoofdpersonage geen minuut uit het oog te verliezen door zich bijvoorbeeld volop te focussen op de zoektocht.
Zo zit er een scène in de film waar een paar hoge piefen van de CIA aan het discussiëren zijn over het feit of Bin Laden in dat huis zou kunnen zitten. Maya geeft aan ook iets te willen zeggen waarna ze meteen afgesnauwd wordt : "Wie is zij nu weer ?" Waarna ze geïrriteerd antwoord : "Ik ben de klojo die dat huis gevonden heeft." Een leuk momentje maar tegelijk een prachtige scène die Maya menselijk maakt. Ondertussen leeft ze al een paar jaar voor haar job, zoekt ze dag in dag uit naar Bin Laden en krijgt ze plots te horen dat eigenlijk niemand van haar bazen weet wie ze is. Je zou van minder gefrustreerd raken. Dit soort kleine scènes zorgen ervoor dat Maya niet overkomt als een geobsedeerde bord kartonnen robot.

Begrijp me niet verkeerd Zero Dark Thirty blijft vooral over de zoektocht naar Bin Laden gaan. Toch zal dit niet menig filmkijker kunnen bekoren. Laat ons zeggen dat de zoektocht op den duur net wat te langdradig wordt. Ondanks dat je regelmatig wordt opgeschrikt door een aantal onverwachte bomaanslagen. Spannend tot aan het laatste halfuur wordt het nooit maar dat hoeft in de eerste plaats ook niet. Zo'n zoektocht verspreid over een aantal jaren is ook niet constant explosief en actie rijk. Zero Dark Thirty is zeker niet saai want Bigelow en Mark Boal blijven het tempo redelijk hoog houden alleen is de vraag of je persoonlijk zolang geboeid kan zijn door het onderwerp.

Het laatste halfuur mag Bigelow weer laten zien dat ze ook een perfect actie regisseur is. De inval en moord op Osama Bin Laden is realistisch, razend spannend en zelf griezelig te noemen. De halfuur durende scène is intrigerende cinema die een goeie blik werd op de operatie. Ik had zo m'n bedenkingen bij Zero Dark Thirty. Ik was vooral bang dat het patriottisme er weer vanaf zou druipen. Bewonderenswaardig is dit over de hele lijn nergens het geval! En daarvoor al een dikke vette pluim van Bigelow.

The Hurt Locker viel me tegen maar Zero Dark Thirty overtuigde me al een stuk meer. Al zal het laatste perfecte shot van de film daar wel voor iets tussen zitten. Trouwens Alexandre Desplat schreef een heel mooi en knap muziek-thema voor de film. Mocht de film de oscar winnen voor beste film zal ik zeker niet met een verzuurde smoel achterblijven. 8/10

De jacht op Bin Laden: het zou een platte propagandafilm kunnen opleveren, maar gelukkig kreeg Bigelow het materiaal in handen. Daarom ook dat we de klassieke beelden van 9/11 niet te zien krijgen, maar enkel het geluidsmateriaal. Dat begin grijpt je direct vast en de komende 2,5 uur laat de film je niet los.

De film volgt Maya (een zoals altijd uitstekende Chastain) die helemaal geobsedeerd is door de 'war on terror' en de zoektocht naar Bin Laden - en dan vooral naar dat ene spoor dat haast niemand zo serieus neemt als zijzelf. Meer weten we niet: de film geeft geen achtergronden of privélevens - al vertelt Maya wel ergens . De zoektocht zelf is niet opgesmukt om er meer drama uit te halen, maar wel vlot verteld, prima geacteerd en verveelde niet. Al hadden die tussentitels van mij niet gehoeven.

Tegen het einde haalt Bigelow dan nogmaals de actieregisseur in haar naar boven voor de eigenlijke raid. Ook deze is weer haast minimaal in beeld gebracht (zonder soundtrack), maar houdt je wel op het puntje van je stoel. Daarna volgt nog een fenomenaal eindshot dat helemaal bevestigt dat de jacht op Osama gewoon straffe cinema is geworden.

En o ja, er is wat controverse van beide kanten. Op zich een goed teken, want dat betekent dat er niet duidelijk partij wordt gekozen. Maar Bigelow slaagt erin om geen standpunt in te nemen of duidelijk haar kijkers voor te kauwen wat ze moeten denken. Je kan zelf oordelen, zij en Boal geven gewoon het materiaal. Geen propaganda dus.

Ik verwachtte super pro-amerikaanse propagenda zooi, maar dat viel reuze mee. Behoorlijk spannend en Jessica Chastain blijft een topper; zowel qua uiterlijk als acteerprestaties. Een dikke 8.

Waar The Hurt Locker nog Amerikaans patriottisme uitstraalde en meer een 'entertainment film' was, laat Zero Dark Thirty ook de donkere c.q. slechte kant van de Amerikanen zien en is de film realistischer. Dat maakt de film wel ook wat langdradiger, mede door het vele gebruik van moeilijke namen en vakjargon, maar dat wordt in de finale goedgemaakt. Realistische en straffe film, zeker de moeite waard en absoluut geen herhalingsoefening. Een hele andere invalshoek als The Hurt Locker, maar niet minder geslaagd