Scarlet Witch en Quicksilver inderdaad in 'The Avengers 2'
Daarnaast gelooft Joss Whedon dat Iron Man terugkeert.
Der Untergang

Der Untergang (2004)

Alternatieve titel: Downfall
FT rating (175 stemmen)
8.1

Jouw rating
--

Filminformatie


Delen:

Synopsis:

De Duitse tiran Adolf Hitler (Bruno Ganz) brengt de laatste dagen van zijn heerschappij door in zijn bunker onder Berlijn. Het Rode Leger heeft met grote overmacht Berlijn omringd en daarbij vooral burgerslachtoffers gemaakt. De bunkers zitten vol met zwaar gehavende soldaten en het ontbreekt aan verpleging en medicijnen. Hitler wil Berlijn in geen geval verlaten en bevindt zich, na zijn 56e verjaardag te hebben gevierd met Eva Braun en zijn handlangers in een benauwende, uitzichtsloze situatie.

Jaar:

2004

Duur:

156 minuten

Tagline:

April 1945, a nation awaits its...

Genre:

Biografie | Drama | Historisch | Oorlog

Land:

Duitsland | Oostenrijk | Italië

IMDB:

8.3 op 152279 stemmen (Website)

Recensie Der Untergang


Geschreven door Ruben

Der Untergang recensieIn Duitsland zorgde Der Untergang voor heel wat opschudding. De film, die de laatste dagen van Hitler toont, zou volgens critici aanzetten tot rehabilitatie van de Duitse dictator. Geen misselijke aantijging! Gelukkig voor regisseur Oliver Hirschbiegel staat een stevige rel in filmland meestal garant voor hoge bezoekersaantallen – iets wat Mel Gibson kan beamen; alleen al in Duitsland werd Der Untergang in 27 dagen door meer dan 3 miljoen mensen bezocht. En terecht! Der Untergang is een unieke film, waarin de gebruikelijke oorlogskarikaturen achterwege blijven. De waanzin van de Tweede Wereldoorlog is zelden zo getrouw en indringend op film vastgelegd.

» Lees verder...

Trailers / Foto's / Posters


Reacties op Der Untergang (76)


27-10-2004 19:09
Hmmm... ik dacht dat ie officieel 4 november pas in premiere ging..
28-10-2004 17:18
Kan niet wachten deze ie zien, schijnt briljant te zijn
03-11-2004 11:49
ben benieuwd!
04-11-2004 17:04
Heb vandaag een stukje gezien op tv. Lijkt me een erg goede film.
14-11-2004 14:53
Het algehele beeld van Hitler blijft bestaan: een megalomane gek. Tierend en krijsend tegen afvallige generaals. Een man die in mei 1945 in de bunkers nog de meest ambitieuze plannen heeft: het heroveren van de Roemeense olievelden.

Maar we zien hem ook als zorgzame man. (scène waarin hij Traudl Junge als secretaresse aanneemt.
Gemoedelijke tafereeltjes met Goebbels, en kinderen.

Dat dubbele beeld roept bij velen irritatie op, zeker in Duitsland. Het maakt Hitler tot iemand met herkenbare menselijke trekken.
Hitler belichaamde niet zonder meer het absolute kwaad. Dat was ( misschien onbewust ) de reden voor de de boze reacties
in Duitsland. Grootouders van het aanwezige publiek liepen immers, op een uitzondering na, krtiekloos achter achter de Fuehrer aan

"Hitler zou in Der Untergang veel te menselijk worden afgeschilderd, waardoor je als kijker haast sympathie krijgt voor de dictator. Onzin!", stelt een andere recensent.

Voor mij wordt Hitler juist gevaarlijk OMDAT hij naast zijn duivelse kant, ook die menselijke trekken heeft.
18-11-2004 23:50
goede film, Ganz als Hitler niet te beschrijfen....
Deze film is een moest voor iederen!!!
06-12-2004 13:08
Die Bruno Ganz moet toch wel genomineerd worden voor een Academy Award voor beste Acteur. Ik vond het een geweldige acteerprestatie...
08-12-2004 12:11
TLD schreef:
Die Bruno Ganz moet toch wel genomineerd worden voor een Academy Award voor beste Acteur. Ik vond het een geweldige acteerprestatie...


ik hoop voor hem dat ie geen method actor is.. brrr
14-04-2005 00:49
Indrukwekkende film.

Also Also Also!
25-06-2005 02:15
Indrukwekkende film, ik geloof het best wel dat Hitler gevoelens heeft gehad, een mens kan niet alleen uit kwaad bestaan.
Indrukwekkende film.!
27-06-2005 16:42
Ontzettend indrukwekkende film
28-04-2007 14:25
Een ongeloofelijk indrukwekkende film die een ongeloofelijk beeld schetst van de tenondergang van Hitlers Duitse Reich. Niet alleen zien we Hitler in de persoon van Bruno Ganz steeds wanhopiger worden, ook de wereld om hem heen probeert om te gaan met de afloop van de oorlog. Dit leid uiteindelijk tot een schokkende laatste uur .

Gewoon een verdomd knappe film die moeiteloos in één adem genoemd mag worden met meesterwerken als "the pianist" en 'la vitta é bella"! Je zou hem dan ook eigenlijk in één zucht en zonder reclames moeten bekijken.
(Schindler's list heb ik niet gezien, maar die zou ook in die adem horen)
28-04-2007 20:06
Indrukwekkende film, schitterend geacteerd en gefilmd...
28-04-2007 22:42
Die reactie vallen mij erg mee... Ik ken weinige die dit een boeiende film vinden, net als ik. Iedereen die ik ken zegt dat het een lang saai kut film is, en dat het vetste stukje toch het stuk is waarbij Hitler zelfmoord pleegd...
29-04-2007 10:19
De nazi's, de hitlerjugend , de soldaten...
Die geloofden tot op het laatste moment in hun ''furher'' Adolf Hitler dus. En ze vochten tot op het laatste stukje van Duitsland voor hun vaderland, tot aan het reiksdag gebouw waaronder Hitlers bunker zat bleven zij vechten, alsof er nog hoop was.
De laatste 200.000 Duitse soldaten die vochten nog door in Berlijn. En dat vind ik best wel ''mooi'' niet in de zin van goed. Dat mensen tot op het laatste moment blijven vechten voor hun vaderland nadat alles hopeloos geworden is. Zelfs met dat kindje bij de Artelerie die man kwam en zij dat ze op moesten houden hij bleef door vechten. Zelfs toen die Russische tank kwam met weet ik veel hoeveel man erbij, had hij zon granaat vast, waardoor zijn leider dood ging, om het kind te beschermen, maar hij ging door, het kindje..
De film is opzich wel heel goed, een ding is wel raar:
Een man die in 1930 nog geen dictator was samen met 7 of 8 andere nazi-kopstukken, worden in 1933 toch de baas. Ze lenen geld van Amerika voor de wederopbouw in Duitsland. Waar ook wapens van gemaakt worden. Die paar mensen die in 1930 nog niet de baas zijn, zijn later verantwoordelijk voor :
11 miljoen gestorven in kampen
21 miljoen russen
en nog eens 11 miljoen uit andere landen gestorven militairen en burgers totaal: 43 miljoen.
En nog eens de 6.500.000 omgekomen Duitsers, is
49.500.000 en dat kunnen 8 mensen voor zorgen..
En het geld dat Amerika Duitsland geleend had, waar Duitsland wapens van ging maken, daar gingen de Duitsers ook Amerikanen mee ombrengen, met het geld van de Amerikanen zelf dus.. In totaal zijn meer dan 500.000 Amerikanen omgekomen ( Japan ook meegerekend )
29-04-2007 10:20
Voor ik het vergeet deze film krijg een 9
29-04-2007 12:14
LuCos schreef:
Die reactie vallen mij erg mee... Ik ken weinige die dit een boeiende film vinden, net als ik. Iedereen die ik ken zegt dat het een lang saai kut film is, en dat het vetste stukje toch het stuk is waarbij Hitler zelfmoord pleegd...


Dat komt omdat ik ook geen standaard actiethriller is, maar een langdurig en integer drama. Daar houd het merendeel van de mensen tegenwoordig niet meer van. Er moet een doel in zitten dat snel duidelijk is, en wijven, en schieten, en het moet vooral blijven boeien. Geen langdurige trage scenes. Actie willen ze! Veel wisseldende camera-standpunten.
Tja, dat schieten is er. Maar verder voldoet de film niet aan de eisen van het hedendaagse grote publiek. Toch ben ik blij dat hij niet voor die doelgroep is gemaakt.

@Kazin: Dat zijn inderdaad hele indrukwekkende cijfers. Maar ik dacht altijd dat Duitsland na WO1 geld had geleend van de Fransen en dat omdat ze het niet terug konden betalen de inmidels aan de macht gekomen Adolf Hitler besloot te doen wat hij wilde doen. Om daarbij dan direct de wereld maar even te veroveren.
29-04-2007 12:39
Maar Kazin, je rekent de duitse soldaten die dood zijn ook toe aan Duitsland...zijn de 21 miljoen Russen dan niet toe te rekenen aan Stalin?
29-04-2007 14:21
dit is de allerbeste oorlogsfilm die er is. Ik heb genoten van het geweldige acteerwerk. Hij is absoluut niet saai, je zit helemaal in het verhaal. Ik vond Saving Private Ryan zowat nog saaier, die film was veel te Amerikaans en normaaltjes.
29-04-2007 15:01
lykathea schreef:
Maar Kazin, je rekent de duitse soldaten die dood zijn ook toe aan Duitsland...zijn de 21 miljoen Russen dan niet toe te rekenen aan Stalin?


Mijn foutje. Die 6,5 miljoen duitsers zijn gedood door de Geallieerde, en de 21miljoen russen en de rest door de Duitsers.
Ik wou daarmee aangeven wat het gevolg was van de komst van adolf, waaronder ook Duitsers het slachtoffers waren, wel logisch hun waren begonnen
29-04-2007 15:04
[

@Kazin: Dat zijn inderdaad hele indrukwekkende cijfers. Maar ik dacht altijd dat Duitsland na WO1 geld had geleend van de Fransen en dat omdat ze het niet terug konden betalen de inmidels aan de macht gekomen Adolf Hitler besloot te doen wat hij wilde doen. Om daarbij dan direct de wereld maar even te veroveren.[/quote]

Nee Duitsland had na wo1 geen geld van Frankrijk geleend, Duitsland moest juist 134 miljard Duise-Mark In Frans-Geld aan frankrijk terug betalen van de schade die Duitsland aangericht had tijdens wo1.
Ze hadden geld van Amerika geleend omdat na wo1 Amerika neutraal wou blijven en niet meer tot de Geallieerde troepen macht hoordde tot 1941 toen Duitsland Amerika de oorlog verklaarde vanwege de gebeurtenis op Pearl Harbor. Dit kort uitgelegd, en niet eens alles ik weet wat er allemaal achter zit, maar dan heb je wel wat paginas nodig om uit te leggen.
29-04-2007 15:09
Ik heb de film: Der untergang wel.
Maar de alternatieve titel ervan: Downfall.
vind ik best zonde nu heb ik geen ondertiteling in het Nederlands. Alleen frans, duits, arabisch en Engels. En spreken Duits en Engels. Komentaar Duits, Frans en Engels.
Maar geen Nederlands...
En als ik die wil moet ik een nieuwe kopen dat wil ik niet >
29-04-2007 15:22
tukkerstein schreef:
Ik vond Saving Private Ryan zowat nog saaier, die film was veel te Amerikaans en normaaltjes.


Op de film "Schindler's list" zijn alle echt goede en indrukwekkende oorlogsfilms dan ook gemaakt door in Europa wonendende filmregisseurs. Op de een of andere manier kunnen die toch beter vertellen wat er is gebeurd/gebeurd kan zijn.

Ik dacht trouwens altijd dat het gebeuren op Pearl Harbor los stond van WO2 wat betreft de Duitsers. Maar er zullen inderdaad wel wat pagina's voor nodig zijn om dat uit de doeken te doen. Het is in elk geval een hele geschiedenis die nooit vergeten mag worden. Zowel de kant van het aanvallende land, als de kant van de bezette landen, als de mensen die terugslagen en de Duiters die wél goed waren..geen enkel facet!
Films als deze dragen daar aan bij.
29-04-2007 15:48
Deweb schreef:
Op de film "Schindler's list" zijn alle echt goede en indrukwekkende oorlogsfilms dan ook gemaakt door in Europa wonendende filmregisseurs. Op de een of andere manier kunnen die toch beter vertellen wat er is gebeurd/gebeurd kan zijn.

Ik dacht trouwens altijd dat het gebeuren op Pearl Harbor los stond van WO2 wat betreft de Duitsers. Maar er zullen inderdaad wel wat pagina's voor nodig zijn om dat uit de doeken te doen. Het is in elk geval een hele geschiedenis die nooit vergeten mag worden. Zowel de kant van het aanvallende land, als de kant van de bezette landen, als de mensen die terugslagen en de Duiters die wél goed waren..geen enkel facet!
Films als deze dragen daar aan bij.


Je hebt gelijk pearl harbor had niets met de Duitsers te maken maar met de Jappen.
De Jappen , de Duitsers , de Italianen en De Spanjaarden waren bondgenoten. Als een bondgenoot van jou een land aanvalt moet jij het eerste de oorlog verklaren en voorbereid zijn voordat hij jou de oorlog verklaard omdat je een bondgenoot bent. Vandaar dat Adolf Hitler als eerste de oorlog verklaarde. Spanje was niet echt een bondgenoot hij hielp de Duitsers en Italianen echter wel met Joden het land uitzetten of te vermoorden verzet strijders oppakken en vermoorden en er waren hier en daar wat kampen in Spanje. De Leider Franco Regeerde.
Er was echter geen aanleiding om ook Spanje aan te vallen omdat die niet zo erg was of Landen bezet had.
29-04-2007 18:19
Waanzinnige film over een even waanzinnige Hitler in zijn laatste uurtjes..magnifiek acteerwerk alleen om Bruno Ganz bezig te zien al de moeite waard om te kijken..dit is een bijzonder sterke verfilming van Hitlers laatse dagen,vanaf het moment dat de film begint tot het eind..hetzelfde had ik met Das Boot...ijzersterk.
Top film.
Een van de beste films van deze eeuw.
29-04-2007 20:39
kazin schreef:
Je hebt gelijk pearl harbor had niets met de Duitsers te maken maar met de Jappen.
De Jappen , de Duitsers , de Italianen en De Spanjaarden waren bondgenoten. Als een bondgenoot van jou een land aanvalt moet jij het eerste de oorlog verklaren en voorbereid zijn voordat hij jou de oorlog verklaard omdat je een bondgenoot bent. Vandaar dat Adolf Hitler als eerste de oorlog verklaarde. Spanje was niet echt een bondgenoot hij hielp de Duitsers en Italianen echter wel met Joden het land uitzetten of te vermoorden verzet strijders oppakken en vermoorden en er waren hier en daar wat kampen in Spanje. De Leider Franco Regeerde.
Er was echter geen aanleiding om ook Spanje aan te vallen omdat die niet zo erg was of Landen bezet had.


Dat stuk van Spanje heb ik nog nooit ergens gelezen! Volgens mij was Spanje neutraal gedurende WOII, er zijn ook vele Engelandvaarders via Spanje/Portugal naar Amerika en Engeland gegaan.


Maar de film zelf lijkt me heel mooi. Ik heb hem nog niet gezien en zal hem zeker gaan kijken. De WOII is, alhoewel er gruwelijke dingen zijn gebeurd, toch wel een van de interessantste periodes in de 20e eeuw...
29-04-2007 21:22
Thijs, schreef:
Dat stuk van Spanje heb ik nog nooit ergens gelezen! Volgens mij was Spanje neutraal gedurende WOII, er zijn ook vele Engelandvaarders via Spanje/Portugal naar Amerika en Engeland gegaan.


Maar de film zelf lijkt me heel mooi. Ik heb hem nog niet gezien en zal hem zeker gaan kijken. De WOII is, alhoewel er gruwelijke dingen zijn gebeurd, toch wel een van de interessantste periodes in de 20e eeuw...


Zoek het maar eens op internet op naar bv: SA Bondgenoten tijdens wo2
bij google
30-04-2007 00:18
Thijs, schreef:

Maar de film zelf lijkt me heel mooi. Ik heb hem nog niet gezien en zal hem zeker gaan kijken.


In dat geval raad ik je aan om overwegen de film te huren. De film bereikt het beste effect als je er echt in word gezogen, en ik denk dat minder goed lukt als je steeds word onderbroken door reclame. Ik vond het echt zo'n film van: in één keer kijken en steeds stiller worden.
30-04-2007 17:55
Der Untergang maakt optimaal gebruik van de kracht die het medium film bezit: hij doorbreekt de zwijgzaamheid van het Duitse schuldgevoel en vertelt de beschaamd makende herinnering aan de oorlog in geuren en kleuren door. De blockbuster als geschiedenisles.

Het grootste bezwaar van Der Untergang is nu juist dat de film, bewust of onbewust, níet over mensen gaat. In die zin, dat regisseur Olivier Hirschbiegel alle gebeurtenissen in de bunker weergeeft, maar geen poging doet te vertellen wat zich in de hoofden van de aanwezigen moet hebben afgespeeld. De nazi-leiding lijkt zich op de drempel van de dood nimmer af te vragen of men juist heeft gehandeld, en waartoe alle verschrikkingen hebben gediend. Niemand zoekt rechtvaardiging voor de eigen daden, of heeft spijt: er is geen introspectie. Afstandelijkheid is het gevolg.

Toch is Der Untergang een bijzondere film. De kracht schuilt met name in de weergave van de claustrofobische, surrealistische sfeer in de Führerbunker tijdens die laatste dagen. In het betonnen halfduister spelen zich post-apocalytische taferelen af; galgenmalen en drinkgelagen, moorden en zelfmoorden, terwijl boven de grond een Russische bommendeken neerdaalt. Het is een sfeertekening die beklijft. Dat, en Bruno Ganz, maken de film memorabel.
De Hitler van Bruno Ganz is boven alles een schizofreen. Hij geeft blijk van realiteitszin als hij zijn eigen zelfmoord minutieus voorbereid, maar dirigeert ondertussen reeds lang verslagen legers richting slagveld; hij is vriendelijk naar zijn nieuwe secretaresse, maar meedogenloos naar zijn soldaten; hij is een vegetariër die zonder schroom zijn eigen volk naar de slachtbank leidt wanneer hij bij hen lafheid vermoedt. Hij is een monster met onmiskenbaar menselijke trekjes.

01-05-2007 12:26
Captain Malcolm Reynolds schreef:
De nazi-leiding lijkt zich op de drempel van de dood nimmer af te vragen of men juist heeft gehandeld, en waartoe alle verschrikkingen hebben gediend. Niemand zoekt rechtvaardiging voor de eigen daden, of heeft spijt: er is geen introspectie.


Daar ben ik het niet mee eens. De gesprekken onderling geven wel aan dat ze zich iets realiseren, maar verder zijn het allemaal gestoorde geesten. Ze zijn er heilig van overtuigd dat het doel dat ze dienen het goede doel is. De enige reden dat ze zichzelf dan ook doden, is omdat ze inzien dat alles verloren is en niet levend gepakt willen worden.

Eva Braun heeft later in het echte leven erkent dat ze simpelweg niet wist waar ze aan meewerkte. Dat klinkt onwaarschijnlijk, maar ze besefte niet dat het zó erg was. Dat komt toch door de omgeving waarin ze verkeerde.
01-05-2007 14:02
Deweb schreef:
Daar ben ik het niet mee eens. De gesprekken onderling geven wel aan dat ze zich iets realiseren, maar verder zijn het allemaal gestoorde geesten. Ze zijn er heilig van overtuigd dat het doel dat ze dienen het goede doel is. De enige reden dat ze zichzelf dan ook doden, is omdat ze inzien dat alles verloren is en niet levend gepakt willen worden.

Eva Braun heeft later in het echte leven erkent dat ze simpelweg niet wist waar ze aan meewerkte. Dat klinkt onwaarschijnlijk, maar ze besefte niet dat het zó erg was. Dat komt toch door de omgeving waarin ze verkeerde.


Eva braun was de vrouw van Hitler. Zij heeft ook zelfmoord gepleegt. Ik snap dus echt niet hoe je er bij komt dat ze in het echte leven erkent heeft dat ze niet wist waar ze aan mee werkte. Want ze had al zelfmoord gepleegt..

De nazi leiders geloofden trouwens ( de meetse )
Tot op het laatste moment niet dat alles verloren was. Hun zagen nog hoop. Hitler zou nooit gecapituleerd hebben en zou misschien doorgevecht hebben tot aan de laatste Duitse soldaat toe. Als de Honderden Duizenden Duitse soldaten zich niet overgegeven hadden, zou de oorlog misschien nog 3-4 jaar langer geduurd hebben. Omdat meer dan 1miljoen Duitse Soldaten zich overgegeven hadden, zocht Hitler nog hoop bij het Hitler Jugend en de oudere mannen. Die behoorlijk lang stand hielden, de kinderen die maakte zelfs tanken kappot en schoten duizenden Geallieerde soldaten dood. Volgens de geallieerde zou het een makkie moeten zijn, maar de Duitse kinderen en oude mannen, hadden goede verdedigings plekken in Berlijn en konden artellerie en machine geweren makkelijk bedienen waarmee nog honderden duizenden Russen mee omkwamen. Na Stalingrad was Berlijn het bloedigste conflict tijdens wo2, dacht ik. De regering Donitz cappituleerde uiteindelijk.
01-05-2007 15:10
Goede film. Alleen het laatste gedeelte strookt totaal niet met de werkelijkheid, want de secretaresse kan op haar gemakje door de Russische linie lopen. Er zijn namelijk meer dan 2 miljoen Duitse vrouwen, kinderen en bejaarden(!!) verkracht aan het einde van de oorlog, en zij (als secretaresse van Hitler notabene!) kan ongestoord langs de 1ste Russische frontsoldaten lopen .
Blijkbaar durfde de regisseur dat taboe nog niet te doorbreken.
01-05-2007 22:11
Fonkmeistah schreef:
Goede film. Alleen het laatste gedeelte strookt totaal niet met de werkelijkheid, want de secretaresse kan op haar gemakje door de Russische linie lopen. Er zijn namelijk meer dan 2 miljoen Duitse vrouwen, kinderen en bejaarden(!!) verkracht aan het einde van de oorlog, en zij (als secretaresse van Hitler notabene!) kan ongestoord langs de 1ste Russische frontsoldaten lopen .
Blijkbaar durfde de regisseur dat taboe nog niet te doorbreken.


Ja daar heb je gelijk in , en Adolf Hitler had nog niet eens zelfmoord gepleegt, het duurde die Russen heus niet 2-3 weken om de bunker te doorbreken als ze er paar meter ver van staan, de bunker werd niet eens zo goed beveiligd aan het einde van de oorlog. Slechts een paar honderd man die dicht opelkaar stonden en die je met paar granaten opblaadt ( Als ze tenminste braaf op hun plek bleven ) Er zijn in Berlijn meer dan Honderden Duizenden Russen ingemaakt door de 200.000 Laatste Duitse ''soldaten'' waren voor grotendeel kinderen van Hitler Jugend en bejaarde mannen.
De Duitsers hielden zeer lang stand met hun kinderen en bejaarden, tegen de miljoen Russen. Russen waar tijdens gevechten ook niet bepaald sterk, als het man tegen man ging met wapen of blote handen. Er zijn 13.600.000 Russische militairen afgemaakt en 7.400.000 Russische Burgers. De eerste paar miljoen Russische soldaten ( 3-4 miljoen ) Hadden soms geen wapen dus was logisch dat ze snel dood gingen, de rest was niet getraind maar hadden betere machinegweren dan de Duitsers en hadden later betere tanken enzovoort. Tog konden ze niet tegen de 3.000.000 Duitse soldaten in Rusland op met hun tientallen miljoen soldaten. De Duitse soldaten hadden goede verdedigings linies en hun getrainde Doods-Kop SS was zeer gevaarlijk. Je zou verwacht hebben dat de Duitsers in Rusland door miltitairen veel gedood zijn, de partizanen zorgden ook voor veel Duitse verliezen.
02-05-2007 10:51
kazin schreef:
Eva braun was de vrouw van Hitler. Zij heeft ook zelfmoord gepleegt. Ik snap dus echt niet hoe je er bij komt dat ze in het echte leven erkent heeft dat ze niet wist waar ze aan mee werkte. Want ze had al zelfmoord gepleegt..


Ik vergeet altijd de naam van die secretaresse. Ik dacht het net goed te hebben.

En het feit dat ze zo makkelijk door de russen kwam. Tja, als de verhalen van haarzelf het zeggen dan zal ze dat geluk wel hebben gehad.
Anderzijds: De film ging over de laatste dagen van Hitler. Waarom dan nog (onnodig) extra tijd nemen voor dingen die daar nagenoeg niet bijhoren.
Zoals bij Lotr: Fotr werd gezecht "we konden blijven monteren, maar uiteindelijk besloten we dat we ons toch ergens op moesten focussen". Ik denk dat ze verstandig hebben gedaan om dat nu ook te doen.
02-05-2007 11:19
kazin schreef:
Ja daar heb je gelijk in , en Adolf Hitler had nog niet eens zelfmoord gepleegt, het duurde die Russen heus niet 2-3 weken om de bunker te doorbreken als ze er paar meter ver van staan, de bunker werd niet eens zo goed beveiligd aan het einde van de oorlog. Slechts een paar honderd man die dicht opelkaar stonden en die je met paar granaten opblaadt ( Als ze tenminste braaf op hun plek bleven ) Er zijn in Berlijn meer dan Honderden Duizenden Russen ingemaakt door de 200.000 Laatste Duitse ''soldaten'' waren voor grotendeel kinderen van Hitler Jugend en bejaarde mannen.
De Duitsers hielden zeer lang stand met hun kinderen en bejaarden, tegen de miljoen Russen. Russen waar tijdens gevechten ook niet bepaald sterk, als het man tegen man ging met wapen of blote handen. Er zijn 13.600.000 Russische militairen afgemaakt en 7.400.000 Russische Burgers. De eerste paar miljoen Russische soldaten ( 3-4 miljoen ) Hadden soms geen wapen dus was logisch dat ze snel dood gingen, de rest was niet getraind maar hadden betere machinegweren dan de Duitsers en hadden later betere tanken enzovoort. Tog konden ze niet tegen de 3.000.000 Duitse soldaten in Rusland op met hun tientallen miljoen soldaten. De Duitse soldaten hadden goede verdedigings linies en hun getrainde Doods-Kop SS was zeer gevaarlijk. Je zou verwacht hebben dat de Duitsers in Rusland door miltitairen veel gedood zijn, de partizanen zorgden ook voor veel Duitse verliezen.


De grootste reden waarom de Russen zulke grote verliezen leden was, zeker in het begin, het totale gebrek aan goede officieren. Tijdens de grote zuiveringen tijdens de jaren 30 is een groot deel van het officierenkorps weggezuiverd door Stalin en Beria. De russen hadden in 1941 nog best een kans gehad als ze goed geleid werden. Ze hadden bijvorbeeld meer tanks en vliegtuigen. Die werden echter totaal verkeerd ingezet door gebrek aan goede leiding.

Dat er zo veel russen gedood zijn tijdens de slag om Berlijn heeft er voornamelijk mee te maken dat Stalin erg paranoïde was en koste wat het kost Berlijn wilde veroveren voordat de westelijke geallieerden dat zouden doen. De Engelsen wilden dit eigenlijk wel, maar Eisenhouwer heeft hen tegengehouden om een conflict met de russen te voorkomen. Doordat Stalin Berlijn zo snel mogelijk wilde veroveren stonden zijn maarschalken zwaar onder druk en namen ze enorme risico's. Ze smeten op een misdadige wijze met manschappen. Als men de zaak omzichtiger had aangepakt hadden de russen minder troepen verloren. Nu werden de russische soldaten blind naar voren gestuurd met alle gevolgen van dien.

De leden van SS-totenkopfverbände waren juist verre van geduchte soldaten. Daar belandden diegenen die niet geschikt waren voor de Waffen-SS. De Totekopfverbände was voornamelijk belast met het bewaken van concentratiekampen, het uitschot derhalve. De Waffen-SS was inderdaad een geduchte tegenstander.

OT: erg sterke film. Sluit me aan bij de eerdere lovende commentaren.
02-05-2007 11:45
De waffen-SS-Doodskop divisies waren juist niet alleen bedoeld voor concentratiekampen. Die waren er wel, maar niet veel. Heinrich Himmler was zelf ook een doodskop-ss-leider. Hij was Reichs-Furher.
De leiding van de Russen heb je wel gelijk in, zo legde ik het ook een beetje uit. Met geen vecht ervaringen. De Russen zouden nooit gewonnen hebben als ze niet met zovele waren. En ik snap ook niet wat ze met die doden berijkt hebben. Einde van de oorlog ja, maar hun hebben wel 21.000.000 dooie. Als ze zich overgegeven hadden was dat misschien 10.000.000 minder. Na Stalingrad was Berlijn het bloedigste conflict. Patton wou na de oorlog tegen Nazi-Duitsland samen met de Ex-Duitse-SS en soldaten de Russen terug drijven. Dat zou hen gelukt zijn met de Duitse gevechts tacktieken en de Amerikaanse/ Nog overgebleven Duitse Gevechts spul. En een heel erg groot deel van de Duitse soldaten bij de slag om Stalingrad zijn omgekomen door honger en kou. De Duitse-Waffen-SS heeft in alle veldslagen gediend en heeft voor grote overwinningen gezorgd voor Duitsland ( De Commandanten die mee vochten ( SS ) waren goed in gebruik van wapens en schakelden soms in hun eentje 100 man uit ) Adolf Galland b.v - Was de meeste succesvolle piloot tijdens de Battle of Brtian.
02-05-2007 11:50
Cee van Lleef schreef:
De grootste reden waarom de Russen zulke grote verliezen leden was, zeker in het begin, het totale gebrek aan goede officieren. Tijdens de grote zuiveringen tijdens de jaren 30 is een groot deel van het officierenkorps weggezuiverd door Stalin en Beria. De russen hadden in 1941 nog best een kans gehad als ze goed geleid werden. Ze hadden bijvorbeeld meer tanks en vliegtuigen. Die werden echter totaal verkeerd ingezet door gebrek aan goede leiding.

Dat er zo veel russen gedood zijn tijdens de slag om Berlijn heeft er voornamelijk mee te maken dat Stalin erg paranoïde was en koste wat het kost Berlijn wilde veroveren voordat de westelijke geallieerden dat zouden doen. De Engelsen wilden dit eigenlijk wel, maar Eisenhouwer heeft hen tegengehouden om een conflict met de russen te voorkomen. Doordat Stalin Berlijn zo snel mogelijk wilde veroveren stonden zijn maarschalken zwaar onder druk en namen ze enorme risico's. Ze smeten op een misdadige wijze met manschappen. Als men de zaak omzichtiger had aangepakt hadden de russen minder troepen verloren. Nu werden de russische soldaten blind naar voren gestuurd met alle gevolgen van dien.

De leden van SS-totenkopfverbände waren juist verre van geduchte soldaten. Daar belandden diegenen die niet geschikt waren voor de Waffen-SS. De Totekopfverbände was voornamelijk belast met het bewaken van concentratiekampen, het uitschot derhalve. De Waffen-SS was inderdaad een geduchte tegenstander.

OT: erg sterke film. Sluit me aan bij de eerdere lovende commentaren.


De Russen hadden meer Tanks en Vliegtuigen daar heb je gelijk in, voor de Duitsers waren het slechts proppenschieters. Een Duitse tank kon met een van zijn bommen in een keer 5 Russische tanks afmaken als ze dicht opelkaar stonden. 10 Russische Tanks konden 100 keer op een Duitse Tank schieten ( Tiger b.v ) En er gebeurde niet veel.
De vliegtuigen van Rusland waren zo verouders, konden niet hoog in de lucht hadden geen ruimte voor bommen of je gooide gewoon bommen. En had een machine geweer. Die vliegtuigjes konden door paar Duitse soldaten neergehaald worden en heel vaak zonder een Duitse dode. Adolf Galland had volgens mij 366 Russische Toestellen neergehaald. Of het was een andere piloot die aan het Oosterse als Westerse Frond deelnam. De Russische Tank Commandanten bakte er ook niets van en schoten vaak mis vanwege hun gebrek aan vechts tacktieken en zoals je al zegt goede officieren.
02-05-2007 12:29
Je moet toch echt een onderscheid maken tussen de Waffen-SS en de Totenkopfverbände. Behoorden allebij tot de SS en vielen dus onder H. Himmler, maar hadden andere taken. De Waffen-SS was de militaire tak en de Totenkopfverbände zorgde voor de interne veiligheid van Duitsland + bezette gebieden.

Je verdere speculaties aangaande een oorlog van de westelijke geallieerden en Duitsland tegen de Sowjet-Unie raken kant noch wal. Zoiets is borrelpraat aangezien het nooit heeft plaatsgevonden. Van Patton is bekend dat hij ze af en toe niet helemaal op een rijtje had en bovendien was hij geen opperbevelhebber, dus kon hij die beslissing nooit nemen. Wees blij dat het geen doorgang heeft gevonden want dan had er geen steen meer op de ander gelegen hier in Europa en waren er nog meer onnodige slachtoffers gevallen. Einde discussie en nu maar weer on topic: de film.
02-05-2007 14:57
De Doods-Kop SS was opgericht om de Lagere SS te trainen in gevechten. Denk je dat die doodskop ss er was voor veiligheid ofzo?
De Duitsers die zorgen niet eens voor veiligheid , dat deed de plaatselijke politie.
En ik heb ook niet gezecht dat het is gebeurd , dat gebeuren met Patton. Volgens mij kan jij niet goed lezen. En van patton zeg jij: Het is af en toe bekend dat hij niet alles op een rijtje had.
Nou die Patton had het nooit goed alleen als hij moest vechten. Waarom denk je dat er een film over hem gemaakt is? Waarom is er een film: The last days of Patton. En niet van Montgomery?
En die Patton heeft in zijn leven duidelijk gezecht dat hij de Russen haatten , hij noemde hen zelfs bolsjewieken in het bijzijn van de Russen zelf.
En de Waffen-SS was natuurlijk ook militair ( Een ding wat je goed had ) Maar die deden niet alleen vechten als jij dat denkt. De Doods-Kop SS was niet voor de veiligheid slechts voor de orde. En daar zorgden niet alle 100.000 voor maar een paar 10tal duizenden. Omdat er niet meer nodig was.
04-05-2007 14:27
Dat Hitler al die medailles had, had dat niet te maken met het feit dat hij die zichzelf had toege-eigend? Hij was nogal machtsgeil en stelde zich ver boven menig ander persoon.
Verbeter me vooral als ik het fout heb hoor.
04-05-2007 14:42
Ik heb alle niet er zake doende berichten en flame berichten geëdit.
Vanaf nu graag weer ontopic en wel op een fatsoenlijke manier. Dus Kazin, je bent gewaarschuwd
03-05-2007 00:50
Een ding: Ik kan er niets aan doen dat je het verschil tussen H.H , waffen-ss , doodskop-ss , commandant, soldaat enz. weet.
Je moet je meer verdiepen in dat gedoe.
Doodskop-ss was er ook in concentratiekampen ( doodskop staat voor de dood ) in concentratiekampen gingen miljoenen dood. Maar het stond ook voor de strijdende -commandanten die hadden deze ook op, maar niet zo veel als in concentratiekampen. H.H was zelf ook een doods-kop-ss en hij zat niet in kampen meestal aan het front of Berlijn. En hij hield zich voornamelijk ook met tegenstand, kampen bezig. Hij was de leider van de ss , de ss deed meer dan babysitten in kampen. Hun vochten ook H.H hield zich daar ook mee bezig ( Waffen-SS) Hij had doodskop-ss teken op zijn pet, omdat voor de dood stond en daar deed de SS veel aan. En ik snap dus echt niet waarom jij zegt dat de doodskop-ss voor veiligheid in steden zorgde. Een doodskop-ss houdt zich meer met moorden bezig dan met vrede. En Nsb'ers , politie, soldaten, wachten, commandanten , enz. Die zorgde voor de plaatselijke veiligheid in bezette gebieden totdat de oorlog kwam. En als jij nu beweert dat commandanten tijdens de oorlog aan west- als oostfront niet met oorlog bezig hielden maar met veiligheid dan moet jij volgens mij nog leren wanneer Nederland aangevallen is, en volgens mij twijfel je ook over de naam: Hitler. Je weet volgens mij niet zeker of het een d of t is. Hiermee bedoel ik dus: De doodskop-ss van Adolf en H.H hield zich absoluut niet met veiligheid bezig wat jij beweerd, anders had het geen doodskop. En die paar honderd duizend man bleven ook niet zitten, na d-day, stalingrad, arnhem, afrika, Italië, belgië, rurh-gebied, Duitsland enz. Alsof die voor veiligheid zorgde terwijl de wereld in oorlog was. Als je dat denkt bekijk dan maar eens op school-tv geval ofzo hoe de oorlog begon, dan leer je wat er echt gebeurd was, in iedergeval in Nederland. De rest is te moeilijk voor jou.

EINDE DISCUSSIE!
04-05-2007 23:47
Rooster schreef:
Ik heb alle niet er zake doende berichten en flame berichten geëdit.
Vanaf nu graag weer ontopic en wel op een fatsoenlijke manier. Dus Kazin, je bent gewaarschuwd

Waarom verwijder je ze niet gewoon ? nu staat het hele topic vol met lege berichten.

[ontopic]Géwéldige film, prachtig acteerwerk van Bruno Ganz. Een van de beste oorlogsfilms van de afgelopen jaren.
04-05-2007 19:58
Indrukwekkende film en prachtige acteerprestaties.
Het is ook door de internationalefilmpers een geprezen film, ondanks dat het gaat om een aantal weerzinwekkende figuren uit de 2e wereldoorlog.
03-05-2007 16:26
[Edit]
03-05-2007 18:04
"De gevechtseenheden van de SS waren de Waffen-SS ('Waffen' is Duits voor 'Wapen') waaronder Theodor Eicke's SS-Totenkopf Divisie (die ook de concentratiekampen bewaakten), die veelal superieur waren vergeleken met het Duits leger."

Bron: Wikipedia (ik weet dat het geen encyclopedie is, maar het is vakantie wij zijn lui)

Probleem opgelost lijkt me?
04-05-2007 18:40
Nogmaals dan:..dit is gewoon een prachtig en uniek stukje acteerwerk de waanzinnige Hitler in zijn laatste dagen overtuigend neergezet door Bruno Ganz, ik heb genoten van deze film.
Je leeft helemaal mee, ook met Hitler en dat maakt de film des te interessanter.
Het bekijken zeker waard, ook de aanschaf van de DVD, wat natuurlijk garant staat voor een veel betere belevens van de film.
03-05-2007 23:24
Btw: Wie weet waarom Adolf Hitler een ridderkruis met eikenblad droeg Hij heeft volgens mij geen vliegtuigen neergehaald, tanken opgeblazen of soldaten neergeknald tijdens wo2..
Het kan misschien zijn van wo1 hij had 48veldslagen overleeft en aantal keren was hij onderscheiden en bevorderd ook 1 of 2 keer.
Maar waarom draag je dan een ridderkruis met eikenblad na wo1.? En hij had niet eens de Duitse-Wo1- Ridderkruis versie maar die van het Derde Rijk die ''maar'' 12 jaar bestond...
Misschien had hij die omdat hij de 'Fürher' was..
Maar ja wie heeft meer info over dit onderwerp
Heeft met de film te maken, adolf hitler dus.. En in die film heeft ie dat ook om, en in docus ook ( echte hé )
En nogmaals de doodskop-ss heeft ook gevochten!


Deze film krijg een 9
02-04-2008 10:06
Super indrukwekkende film, goed acteerwerk. Je zou bijna medelijden hebben met Hitler als je deze film kijkt door dat verraad van sommige generalen etc. In ieder geval een van mijn favoriete films.
02-04-2008 12:31
Z@3 Redrum schreef:
Super indrukwekkende film, goed acteerwerk. Je zou bijna medelijden hebben met Hitler als je deze film kijkt door dat verraad van sommige generalen etc. In ieder geval een van mijn favoriete films.

02-04-2008 14:22
Veruit de beste oorlogsfilm ooit gemaakt. Waanzinnig acteerwerk en de film komt ontzettend realistisch over. Tegen het einde komt er ook wat actie bij, prima.

9/10
02-04-2008 14:42
uistekende film, er hangt een prachtig duistere sfeer in deze film die naar mijn inziens tot een van de beste oorlogsfilm gerekend kan worden...en niet in de laatste plaats door het geweldige acteer werk van Bruno Ganz, wat heeft hij een moeilijke rol gehad zeg.
02-04-2008 17:06
Deze film behoort samen met Das Boot en The Pianist tot de kroonjuwelen van de oorlogsfilms.
03-04-2008 07:59
Briljante film, die ook goed het lijden met de duisters laat zien, al haat ik alle duitsers in die film nadat ik anne frank heb gezien..
04-05-2008 18:26
zeker wel mooie film ik heb hem alleeen te vaak gezien
04-05-2008 21:33
Als je iets te zeggen hebt, probeer je dan beschaafd uit te drukken en ga hier niet lopen strooien met ziektes.
05-05-2008 18:38
Film die in mijn persoonlijke top 10 staat. Erg goed geacteerd, blijft boeien, en je leeft je erg in in Hitler's gedachten. Op zich komt het over alsof Hitler nu een pechvogel is in deze film met al die verraders etc. maar op zich heb ik wel een klein beetje respect voor wat hij gepresteerd heeft, de macht, de strategieën die veelal erg goed uitgedacht waren van hem, zijn gehaaidheid, maar goed, al met al is het natuurlijk een zeer zieke man met zieke gedachten, al dacht hij dat alles wat hij deed goed was. Duitsland is er door vooruit gegaan, zo dacht hij, maar al met al kun je dat niet echt stellen. Al met al, uitstekende film, kan 'm 10x achter elkaar kijken.
05-05-2008 21:32
Hitler was vooral een briljant politicus. Zijn grootste successen boekte hij vanachter zijn schrijftafel. Er was weinig briljants aan Hitler toen 'ie eenmaal in oorlog kwam. De successen van het Duitse leger tot 1941 komen voor het overgrote deel op het conto van zijn generaals. Op het moment dat hij zelf in ging grijpen bij militaire acties ging het meestal mis. Ik kan geen grijntje respect opbrengen voor een man die op het laatst ook nog zijn eigen volk wilde vernietigen omdat het in zijn ogen te zwak was om te mogen overleven. De film laat zijn falen als mens, leider en militair zeer treffend zien tijdens de laatste dagen van het 1000 jarige rijk.
01-05-2009 21:26
Schande dat ze deze film op dodenherdenking uitzenden.
04-05-2009 11:11
noam schreef:
Schande dat ze deze film op dodenherdenking uitzenden.


Waarom is dat een schande?
Moet het "oorlogs genre" op 4 mei dan alleen geminimaliseerd worden tot films waarbij de slachtoffers getoond worden?

Op 4 mei moet er stil worden gestaan wat er in WWI & WWII gebeurd is en wat het heeft gekost. Dat hoeft niet perse met films over de slachtoffer kant.. Maar mag mijn inziens ook best met films over de "andere" kant...

Zolang het maar geen sensatie pulp is..
04-05-2009 20:32
Chrischzz schreef:
Waarom is dat een schande?
Moet het "oorlogs genre" op 4 mei dan alleen geminimaliseerd worden tot films waarbij de slachtoffers getoond worden?

Op 4 mei moet er stil worden gestaan wat er in WWI & WWII gebeurd is en wat het heeft gekost. Dat hoeft niet perse met films over de slachtoffer kant.. Maar mag mijn inziens ook best met films over de "andere" kant...

Zolang het maar geen sensatie pulp is..


Het is een schande doordat deze film in mijn ogen sympathie wekt voor Hitler. Dit werkt zeer confronterend voor een gross aantal mensen waaronder ik zelf.
05-05-2009 08:45
Ik weet niet waar jij je sympathie voor Hitler vandaan haalt, maar deze film laat volgens mij gewoon nog eens heel duidelijk zien dat hij een gestoorde psychopaat was.
05-12-2009 08:30
noam schreef:
Het is een schande doordat deze film in mijn ogen sympathie wekt voor Hitler. Dit werkt zeer confronterend voor een gross aantal mensen waaronder ik zelf.


Stel je niet zo aan, zeg. Het is een film, geen propaganda...
Als je dat onderscheid niet kunt maken...
10-12-2009 11:11
Ik vind deze film ontzettend goed gemaakt en ook petje af voor Bruno Ganz. het zal niet makkelijk geweest zijn om de grootste misdadiger uit de geschiedenis te vertolken. de combinatie tussen goed en kwaad in een persoon is zo goed neergezet. je krijgt geen sympatie voor hitler, dat is totaal niet waar wat sommige mensen zeggen. maar om te zien hoe ver iemand kan zinken en steeds meer krankzinniger word is echt ziek !

deze film ga ik zeker weer kijken. heb de dvd in huis al wel meerdere keren gezien.

mijn rating voor deze film is een 8 !!
11-12-2009 00:18
Briljant, met een absolute glansrol van Bruno Ganz.
Helaas is Hitler kennelijk toch een mens geweest en dat maakt dat wat er allemaal gebeurd is nog onbegrijpelijker.
11-12-2009 00:20
noam schreef:
Het is een schande doordat deze film in mijn ogen sympathie wekt voor Hitler. Dit werkt zeer confronterend voor een gross aantal mensen waaronder ik zelf.


Als dit Hitler-propaganda is heb ik helaas helemaal NIETS van deze film begrepen. En eigenlijk wil ik dat dan zo maar houden.
24-02-2010 12:20
Zeer indrukwekkende film! Echt moedig en knap van Bruno Ganz om de rol van Hitler te spelen en dan ook nog zo overtuigend dat je zou denken dat het echt precies zo gegaan is. Een scene die me bijblijft, is waar Hitler de Hitler-Jugend bedankt voor hun 'inzet'. Heb de originele opnamen gezien en die lijken als twee druppels water op elkaar.
30-04-2010 17:53
noam schreef:
Het is een schande doordat deze film in mijn ogen sympathie wekt voor Hitler. Dit werkt zeer confronterend voor een gross aantal mensen waaronder ik zelf.


Het is maar net hoe je ernaar kijkt. De film laat gewoon de feiten zien zoals ze gegaan zijn. Of die nu leuk en prettig zijn of niet. Dat sommige mensen deze film interpreteren als een Hitler-verheerlijking is gewoon jammer.
02-05-2010 22:11
Juweeltje van een film !

Geeft heel goed de waanzin van de laatste dagen in het leven van Hitler weer, en de laatste dagen van de oorlog.
Heel bizar...hoe 1 man, Europa en de wereld de vernieling in helpt en zoveel ellende veroorzaakt.
Het is goed dat deze film is gemaakt!
04-05-2010 09:45
Dit kan je echt niet maken om deze film op 4 mei uit te zenden net na de 2 min stilte. Schandalig.
04-05-2010 11:08
noam schreef:
Dit kan je echt niet maken om deze film op 4 mei uit te zenden net na de 2 min stilte. Schandalig.
Precies hetzelfde zei je vorig jaar ook al.. en nog steeds ben je de enige die er zo over denkt.

Maar goed, hou weer een jaar stilte zou ik zeggen en tot volgend jaar
10-07-2010 16:27
noam schreef:
Het is een schande doordat deze film in mijn ogen sympathie wekt voor Hitler. Dit werkt zeer confronterend voor een gross aantal mensen waaronder ik zelf.


Als er een ding is wat de film niet doet is het wel domweg sympathie wekken voor Hitler. Of heb jij soms sympathie met een man die ?
10-07-2010 16:27
noam schreef:
Het is een schande doordat deze film in mijn ogen sympathie wekt voor Hitler. Dit werkt zeer confronterend voor een gross aantal mensen waaronder ik zelf.


Als er een ding is wat de film niet doet is het wel domweg sympathie wekken voor Hitler. Of heb jij soms sympathie met een man die ?
03-05-2011 20:45
Sweetlaker schreef:
Ontzettend indrukwekkende film


Exact mijn woorden... dus daar hou ik het dan maar bij.
05-08-2012 14:47
noam schreef:
Het is een schande doordat deze film in mijn ogen sympathie wekt voor Hitler. Dit werkt zeer confronterend voor een gross aantal mensen waaronder ik zelf.


Knap dat jij symphatie voor Hitler krijgt,dan spoort er denk ik iets niet in je hoofd.Had je een zakdoekje nodig toen die zelfmoord ging plegen?
08-08-2012 22:24
noam schreef:
Het is een schande doordat deze film in mijn ogen sympathie wekt voor Hitler. Dit werkt zeer confronterend voor een gross aantal mensen waaronder ik zelf.


Jij dacht dat Hitler een film-karakter was,niet echt bestaan heeft?
Dat die 100% evil is alsof het een schurk is uit een James Bond-film?
Hitler was een welbespraakte charismatische slimme man en daardoor kon die inwerken met z'n praatjes op het Duitse volk.
Een van de grootste figuren uit de vorige eeuw of welke eeuw dan ook,heeft een prestatie geleverd die niemand anders had kunnen leveren en iets wat nu of zelfs vlak daarna onmogelijk lijkt.
Jammer dat het slecht is allemaal en iemand met zulk verstand geen beter hart had maar op deze manier zijn stempel op de wereld heeft achtergelaten.
Maar is alsnog een persoon met gevoelens maar sympathie voor hem,ikke niet hoor,jammer dat die niet gepakt is en wat meer had kunnen lijden,terwijl het Duitse volk vocht voor hun leven pleegden hij en alle hoge piefen om hem heen zelfmoord.