Laatste Filmnieuws

Eastern Promises

Geplaatst door Hedwig van Driel op 28-11-2007 17:05 - Bron: FilmTotaal


Regie: David Cronenberg | Cast: Viggo Mortensen (Nicolai), Armin Mueller-Stahl (Semyon), Vincent Cassel (Kirill), Naomi Watts (Anna) | Speelduur: 100 minuten | Jaar: 2007

Eastern Promises gaat over een criminele Russische familie in Londen. Armin-Mueller Stahl is de grootvaderlijke maar onverbiddelijke pater familias en Vincent Cassel speelt zijn zoon Kirill, een onevenwichtig, onvoorspelbaar type. De film gaat ook over het minderjarige meisje Tatjana. Zij sterft tijdens de geboorte van haar dochter en laat een dagboek achter dat bij Anna belandt, haar half-Russische verloskundige. Maar eigenlijk gaat Eastern Promises vooral om Viggo Mortensen als Nicolai. “I am just a driver”, zegt hij herhaaldelijk, maar niets is minder waar. Mortensen speelt hier - net als in A History of Violence - een ongrijpbaar personage en het is onmogelijk om niet gebiologeerd naar hem te kijken. Toch is hij haast het negatief van het karakter uit die vorige film van Cronenberg.

Eigenlijk is het raar dat Cronenberg - die toch bekend staat om zijn bizarre, verontrustende films - zo goed in de mainstream blijkt te passen. Nog opmerkelijker is dat hij de overgang heeft gemaakt zónder daarbij zijn obsessies of stijlkenmerken op te hoeven geven. Eastern Promises is geschreven door Steven Knight, die ook al in Dirty Pretty Things de duistere onderwereld van Londen verkende, maar het is onmiskenbaar een Cronenbergfilm. Er zit bijvoorbeeld veel geweld in, maar niets is zonder consequenties. En de shots van gutsend bloed worden altijd net iets langer aangehouden dan we gewend zijn. Net iets langer dan comfortabel is. In een recent interview zei Cronenberg dat hij moord de ultieme destructieve daad vond en dat hij zijn kijkers daar op die manier aan wilde herinneren. Verder zie je in de hele film zijn fascinatie voor het menselijk lichaam. Hoe kan het dat onze lichamen zo aanpasbaar en dodelijk kunnen zijn, maar tegelijkertijd ook zo kwetsbaar? Toch is dit geen zware, filosofische film: al deze vragen en thema’s zitten verpakt in een net thrillerpakketje.

Knight neemt ons, aan de hand van buitenstaander Anna, mee naar de wereld van de Vory V Zakone. De Russische maffia worden ze ook wel genoemd, maar zeg dat liever niet in hun bijzijn. Bij de Vory kun je iemands hele leven aflezen aan zijn tatoeages. Als je bij de top hoort, krijg je bijvoorbeeld twee sterren op je knieën, om aan te geven dat je voor niemand knielt, en eentje op je borst, net boven je hart. Het lichaam van Nicolai is van top tot teen bedekt, tot tatoeages op zijn vingers aan toe. Zijn lichaam draagt niet alleen de tekenen van zijn geschiedenis, het ís zijn geschiedenis, leesbaar voor ieder die de code kent.

Ook de geschiedenis van de overleden Tatjana staat geschreven, maar zij blijft voor Anna onleesbaar omdat ze de taal niet spreekt en omdat haar Russische oom weigert het dagboek van een dode te vertalen. Zoekend naar iemand uit de omgeving van het meisje komt ze in de wereld van de Vory terecht, een wereld die ze niet kent en niet begrijpt. Een wereld die haar niet per se goedgezind is.

Het is ook een wereld vol interne machtstwisten, die eigenlijk interessanter zijn dan het hele gedoe over dat dagboek. Kirill wil zich bewijzen ten opzichte van zijn vader, maar hij is wild, impulsief en onzeker. Dat laatste is niet onbegrijpelijk, want zijn vader schijnt meer vertrouwen in Nicolai te hebben, die naast de chauffeur ook de bondgenoot van Kirill lijkt te zijn. Efficiënt en zonder ophef klaart hij voor Kirill allerhande ‘schoonmaakklusjes’, al blijft zijn motivatie onduidelijk. Waar ligt zijn loyaliteit? Het is de verdienste van Mortensen dat hij Nicolai zo speelt dat alle opties open blijven, niet omdat hij zo ondoorzichtig is, maar juist omdat je zoveel verschillende dingen van zijn gezicht af kan lezen. De nu al beruchte badhuisscène kan hier natuurlijk ook niet onvermeld blijven. Een sauna, een naakte Nicolai en twee koelkasten van mannen met leren jassen en gemene gekromde messen. Het blijkt het recept voor vijf minuten je ogen niet van het scherm af kunnen houden, terwijl je tegelijkertijd het liefst weg zou willen kijken.

Eastern Promises is uiteindelijk niet van hetzelfde niveau als A History of Violence. Het is een minder heldere film, met een onnodige onthulling aan het einde (ambiguïteit was beter geweest), een voice-over die teveel op de gevoelens speelt en een paar zijlijnen die beter weggelaten hadden kunnen worden. Toch is het geen oppervlakkige film en blijft hij nog dagen, zelfs weken door je hoofd spoken, niet in het minst door het fascinerende spel van Mortensen. Cronenberg lijkt in hem zijn muze te hebben gevonden en het is te hopen dat ze nog vaker samen zullen werken.

© FilmTotaal 2009 | Filminformatie | Nieuwsoverzicht | Stem:  

Reacties op dit artikel (10)

28-11-2007 18:29
Schot in de roos, deze recensie. Wat ik erg mooi vind aan de film is dat je kan zien hoe Cronenberg het script, dat toch het hart wil raken, gebruikt om onder je huid te kruipen. IJzersterke regie. De muziek van Howard Shore is ook fijn.
28-11-2007 18:57
Het is aan te raden om pas in de pauze van deze film eten te halen
Ook ik vond dit een sterke film die kwa verhaal lijkt op films als The Godfather en Goodfellas, alleen gaat deze film meer richting de 'Thriller' kant waardoor de film heel anders aanvoelt.
28-11-2007 19:02
Fijne recensie inderdaad!

Ik ga hem zeker kijken en heb 'honger' naar de film gekregen...
28-11-2007 19:07
spacey schreef:
Ook ik vond dit een sterke film die kwa verhaal lijkt op films als The Godfather en Goodfellas, alleen gaat deze film meer richting de 'Thriller' kant waardoor de film heel anders aanvoelt.
Dit komt ook door de regie van Cronenberg en de thema's die hij daarmee aanhaalt, en misschien ook wel doordat de Vory V Zakone toch net een ander beest zijn dan de Amerikaans-Italiaanse maffia.
29-11-2007 10:16
Sterke review, maar persoonlijk vond ik A History of Violence wel ondergeschikt aan Eastern Promises. Eerstgenoemde deed me gewoon minder, voelde afstandelijker aan. Ook kwam Mortensens' acteerwerk hier veel beter uit de verf.

Geweldige film!
29-11-2007 11:07
Een beetje Cronenbergs 'familiefilm', deze. Het gaat over loyaliteit naar je familie, over bloedbanden (mafia, baby), over wat familie betekent. Maar dan wel op z'n Cronenbergs. Wat mij betreft een van de toppers van 2007.
03-12-2007 11:25
Zaterdag gezien. Zeer sterke film van Cronenberg en wat kan die Viggo Mortensen toch een hoop zeg. Nu spreekt ie weer russisch voor een film. Hij speelt de rol van Nicolai echt met verve. Niet alleen is de film best heftig, waardoor ik na afloop even stilletjes bleef zitten, maar hij bevat ook de broodnodige humor. Geweldige film die ik aan iedereen zou willen aanraden.
03-12-2007 15:30
Topfilm ;-)
15-12-2007 11:25
Aardig entertainment. Een vrij originele invalshoek voor een gansterfilm, het gaat puur om de karakters. Beetje overrated. Iedereen lyrisch over een piemeltje in een verder standaard vechtscene, tja. Maakt misschien indruk in de VS, maar toch niet in het land van Paul Verhoeven? Mortensen speelt zo overtuigend dat als je niet beter weet, deze man een russisch acteur is. Maar eigenlijk vond ik zijn karakter verder maar suave pubermystiek. Uiteindelijk gewoon een gansterfilm waarin de karakters mijlenver staan van u en ik. De karakterontwikkeling van vele figuren in deze film zal me totale worst wezen. Wat dat betreft gaat het dus nergens over. Maar dat is verder mijn handicap hoor. Ik zie films als Godfather, Scar Face, American Gangster en deze meer als James Bonds met pretentie waar ik niks aan heb, deze is niet anders, maar ben je fan van bovenstaande films en dit genre dan is deze voor jou. 7/10
15-12-2007 13:33
Wacht even...James Bonds met pretentie?!?!?!

Dit is de meest vreemde vergelijking die ik ooit heb gelezen.

Trouwens, het gaat niet om het piemeltje, maar omdat het rauw, bruut en strak in beeld is gebracht.

Goede film die in anderhalf uur een mooi verhaal vertelt met uitstekende vertolkingen. Meestal nemen ze in dit genre minimaal 2 uur ervoor. EP laat zien dat dat niet hoeft.
Viggo speelde top, maar soms klonk zijn accent iets te karikaturaal.