POLL: Marvel Cinematic Universe vs. DC Cinematic Universe
Kies jij de kant van het geliefde 'Civil War' of van Warner. Bros.' ambitieuze DC-plannen.

Black Swan

Geplaatst door Frank Stol op 02-02-2011 23:12 - Bron: FilmTotaal

Regie: Darren Aronofsky | Cast: Natalie Portman (Nina Sayers), Vincent Cassel (Thomas Leroy), Mila Kunis (Lily), Barbara Hershey (Erica Sayers), Winona Ryder (Beth Macintyre), e.a. | Speelduur: 108 minuten | Jaar: 2010

Het Zwanenmeer is hét balletstuk bij uitstek dat zich leent voor allerhande gruwel: een jong, maagdelijk meisje zit gevangen in het lichaam van een zwaan. Alleen ware liefde kan de betovering opheffen, maar haar prins valt voor de verkeerde en het meisje springt van een rots, waar ze in de dood haar bevrijding vindt. Ballerina Nina Sayers is vastbesloten om de hoofdrol te dansen in de nieuwe bewerking van choreograaf Thomas Leroy. Hij is er zeker van dat Nina zal overtuigen als de onschuldige en gracieuze Witte Zwaan. Maar is zij ook geloofwaardig als haar tegenhangster, de onbetrouwbare en verleidelijke Zwarte Zwaan?

Met regisseur Darren Aronofsky (Requim For a Dream, The Wrestler) aan het roer, spreekt het voor zich dat de donkere thematiek uit het klassieke ballet naadloos wordt verweven met Nina’s obsessie om haar Zwarte Zwaan te perfectioneren. Maar: “Perfection is not just about control. It’s also about letting go”, zoals Leroy haar op een zeker moment vertelt. Langzaam maar zeker verliest Nina zichzelf in haar obsessie. En de komst van danseres Lily wekt de indruk dat de veeleisende choreograaf niet voor haar zal kiezen. Thuis heeft de danseres te kampen met de bemoeienissen van haar moeder, die zelf ooit deel uitmaakte van het dansgezelschap en haar dochter daarom steunt in haar ambities. Ambities die weldra omslaan in complete waanzin.

Net als in The Red Shoes, de klassieke balletfilm uit 1948 van Michael Powell en Emeric Pressburger, betaalt de danseres een hoge prijs voor haar toewijding aan de balletkunst, al vertaalt zich dat in Black Swan in een opeenstapeling van psychotische aanvallen en waanbeelden. Niet alles is daarom wat het lijkt in dit hallucinerende horrorballet. Een vergelijking met andere balletfilms is eigenlijk niet eens zo heel interessant, want Aronofsky’s film is een zeldzaam hoogtepunt binnen het genre. Eén die de dramatiek uit het beroemde Zwanenmeer (op de prachtige muziek van Tsjaikovski) op onnavolgbare wijze combineert met psychoseksuele tinten. De regisseur heeft de lat ongekend hoog gelegd, maar laat de film door de aangewende tragiek boven zichzelf uitstijgen. Verwacht vooral geen zoetsappige spitzen- en tututafereeltjes, want Black Swan werpt een licht op de duistere zijde van het professioneel ballet. En op obsessief menselijk gedrag.

Dat mondt uit in een overweldigende apotheose, die de kijker onherroepelijk kippenvel zal bezorgen, zowel door de schoonheid als door de gruwel. Voor het beschrijven van Natalie Portmans vertolking van de door zichzelf geplaagde Nina Sayers schieten woorden tekort. Haar transformatie van breekbaar, onzeker meisje naar de grillige Zwarte Zwaan is subliem, en het moet raar lopen wil ze eind deze maand niet haar Oscarnominatie verzilveren. Of zoals ze zelf zegt in Black Swan: “I was perfect”. Ja, dat is ze zeker. Net als Aronofsky’s film dat is. Een hedendaags meesterwerk.

Bekijk de Black Swan trailer (meer filmtrailers)

© FilmTotaal 2014 | Trailer | Filminformatie | Nieuwsoverzicht

Reacties op dit artikel (37)

02-02-2011 23:16
Wow 5 sterren voor deze film. En Natalie sleept award na award binnen.
Na wat ik heb gezien met die special die FT had geplaatst, ben k toch wel nieuwsgierig geworden.
03-02-2011 00:35
Poe idd, 5 sterren. Ik ben helemaal niet van dit soort films, maar na het lezen van deze recensie, ben ik toch wel benieuwd.
03-02-2011 01:25
OMG ik moet toch even kwijt dat Portman wel heel skinny is!
03-02-2011 07:52
Grappig het verschil in waardering - bij het stukje van het filmfestival Rotterdam krijgt Black Swan maar 2,5 ster.
03-02-2011 08:47
5 sterren is misschien wat veel. Maar dit is wel een verdomd goede film. Kijken!
03-02-2011 09:24
Decepticon schreef:
Poe idd, 5 sterren. Ik ben helemaal niet van dit soort films, maar na het lezen van deze recensie, ben ik toch wel benieuwd.


Ik heb de film zelf 4,5 sterren (een dikke 9) gegeven. Maar ik was ook sceptisch over deze film, maar heb 'm uiteindelijk toch gezien. En is zeker de moeite waard.
03-02-2011 09:31
Oké, ik ben erg benieuwd! Nog 2 nachtjes slapen en dan mag ik de film zelf beoordelen
03-02-2011 10:14
The Red Shoes en Black Swan noemen in hetzelfde stukje - heiligschennis! Black Swan is een protserig stukje 'van dik hout zaagt men planken' drama zonder weerga. Vergelijkbaar met Aronofsky's kitscherige diepzinnigdoenerij The Fountain. Voorspelbaar, oppervlakkig, over the top en cliché.

3 sterren maximaal, en dan vooral omdat Portman zo leuk kan hupsen.
03-02-2011 11:12
Ik ben eigenlijk verbaasd over hoe vernieuwend het iedereen het vind betreft de combinatie ballet en horror, terwijl de films Suspiria (1977) en Etoile (1988) dit al veel eerder hebben.

Neemt niet weg dat ik hier erg naar uitkijk!
03-02-2011 11:18
Étoile trailer voor de vergelijking.

http://www.youtube.com/watch?v=FM7mLECl5oc
03-02-2011 11:49
De film wordt gedragen door Portman.
Het onzekere, fragiele balletdanseresje die je langzaamaan ziet wegglippen.
De onzekerheid van haarzelf en het streven naar perfectie, het pushen van de regisseur, de moeder, de concurrente, de druk.
De film bouwt op naar een climax, de uiteindelijke voorstelling. Waarin de transformatie door Aronofsky duidelijk in beeld wordt gebracht.
Ik kan deze nieuwe van Aronofsky heel erg waarderen en dat komt niet op de laatste plaats door de rol die Portman hier neerzet.

Het is al zo erg dat ik zelfs uitkijk naar haar volgende film (no strings attached) ook al zal die stukken minder zijn dan Black Swan
03-02-2011 12:14
3 sterren maximaal, en dan vooral omdat Portman zo leuk kan hupsen.


03-02-2011 13:13
Zeer goede kritiek deze keer, eerder in de week een eerder matige recensie. We zien wel.
03-02-2011 14:53
Fantastische film!!! Deze recensie drukt het echt in de beste woorden uit, goed gedaan!
03-02-2011 15:55
blijfaandegang schreef:


In verschillende interviews is toch te lezen dat ze een half jaar lang 5 uur per dag ballet les heeft gehad... Dus denk niet dat dat allemaal cgi is.
03-02-2011 18:38
vijf sterren is wel wat overdreven maar goed ben niet echt fan van dit soort films. Portman is sterk maar het is mij allemaal wat te weird....
03-02-2011 18:52
5 sterren, helemaal op zn plaats hier.
kan ook eigenlijk niet anders met een film van aronofsky
03-02-2011 20:59
Ik ben het meer eens met Kaj zn (korte recensie).

Weer een mislukking voor deze man, jammer.
03-02-2011 22:59
Poppycock!
Waanzinnige film, deed me meer denken aan Repulsion/The Tenant met een vleugje Cronenberg. Super!!
04-02-2011 03:57
Geniaal. 5 sterren
04-02-2011 15:12
Ik geloof dat ik een beetje tussen beide kampen insta. Vind het in elk geval geen instant meesterwerk. Aronofsky brengt het nogal lomp, maar weet met zijn beeldtaal toch een akelig sfeertje te creëren. Op zijn eigen onbeholpen wijze wist hij mij toch te doordringen van de prestatiedruk binnen de balletwereld en hoe obsessief de danseressen met hun vak bezig zijn. Veel meer heeft de film ook niet te zeggen, dus verwijten over het gebrek aan diepgang zijn vrij onzinnig. Tot slot: alle lof voor Portman, die veel heeft gegeven voor deze rol en de film knap overeind houdt. Vooralsnog vier sterren.
05-02-2011 00:01
Steadicam schreef:
Ik geloof dat ik een beetje tussen beide kampen insta. Vind het in elk geval geen instant meesterwerk. Aronofsky brengt het nogal lomp, maar weet met zijn beeldtaal toch een akelig sfeertje te creëren. Op zijn eigen onbeholpen wijze wist hij mij toch te doordringen van de prestatiedruk binnen de balletwereld en hoe obsessief de danseressen met hun vak bezig zijn. Veel meer heeft de film ook niet te zeggen, dus verwijten over het gebrek aan diepgang zijn vrij onzinnig. Tot slot: alle lof voor Portman, die veel heeft gegeven voor deze rol en de film knap overeind houdt. Vooralsnog vier sterren.


*proest* *uch* *uch *
''Aronofsky brengt het nogal lomp!?'' Denk je niet dat het een klein beetje de bedoeling was om het juist zo te brengen?

Ik vind persoonlijk dat deze film toch een beetje overrated is. Het eerste half uur is veel te braaf. Het eerste halfuur wil je de film afzetten omdat je denk dat er toch niet bijzonders gaat gebeuren. Maar dan beginnen de hallicunaties een beetje. Ik begreep het eerst niet, ik wist niet wat de bedoeling daarvan was. Uiteindelijk was het helemaal niet zo moeilijk. Daarom vind ik achteraf gezien het verhaal redelijk eenvoudig, Maar ik heb gelukkig de film helemaal afgezien. En dat zonder spijt!

Ongeloofwaardig? Ja best wel... Voor de mensen die de eindscene hebben gezien weten ook dat dit niet kan. Ze danst vrolijk verder onder de omstandigheden van eerder. Zonder dat je er ook maar iets van ziet. Pas wanneer ze gevallen en tot rust komt, krijgen we opeens een stukje horror... (ik probeer het zo cryptisch mogelijk te houden, maar ik hoop dat jullie mij snappen)

Dus: het verhaal vond ik persoonlijk wat simpel maar desondanks niet minder boeiend. Verder vond ik het acteerwerk van Portman geweldig, ik hoop ook echt dat zij het zelf was die aan het dansen was! en tenslotte de Camerabeelden waren ook heel goed, niets op aan te merken!

8*
05-02-2011 02:06
Darthmar schreef:
Grappig het verschil in waardering - bij het stukje van het filmfestival Rotterdam krijgt Black Swan maar 2,5 ster.
Er is niet bepaald concensus nee, zie ook de recensie in NRC Handelsblad.
05-02-2011 10:36
dawgrule schreef:
''Aronofsky brengt het nogal lomp!?'' Denk je niet dat het een klein beetje de bedoeling was om het juist zo te brengen?
Ja natuurlijk denk ik dat. Maakt dat enig verschil?
05-02-2011 15:11
Filmrecensenten zitten er toch vaak naast. Er is maar één iemand die bepaald of de film goed is of niet en dan ben jezelf.
05-02-2011 15:36
Steadicam schreef:
Ja natuurlijk denk ik dat. Maakt dat enig verschil?


Ik begrijp gewoon niet waarom je het lomp vind? Ik houd normaal helemaaal niet van dans en al helemaal niet van dansfilms. Het gene waardoor ik deze film gewoon kon waarderen is juist door hoe het gebracht werd...
06-02-2011 11:14
Spawn999 schreef:
Filmrecensenten zitten er toch vaak naast. Er is maar één iemand die bepaald of de film goed is of niet en dan ben jezelf.


Een filmrecensent geeft zn mening, hoe kan hij er dan naast zitten?
06-02-2011 17:43
Black Swan is een film waar ik al tijden op zit te wachten. Darren Aronofsky heeft een aantal geweldige films op zijn naam staan. Met BS doet hij het weer. De film heeft een geweldige sfeer. In documentaire stijl opgenomen. Het camerawerk is fantastisch. Vooral tijdens de dansscènes. Elke acteur/ actrice speelt goed. Maar alle lof gaat naar Natalie Portman. Zij acteert super goed. Je leeft met haar mee. Je ziet haar doordraaien. Hoe zij verandert van White naar Black, heeft zij geweldig goed overgebracht. Haar intensiteit op het beeld is voelbaar tot diep in de bioscoop. Darren Aronofsky heeft weer een intens meesterwerk geleverd, wat we wel van hem verwachten. Maar deze keer waren de verwachtingen erg hoog en hij heeft ze waargemaakt, en misschien nog wel meer dan dat. Ik nu nog steeds kippenvel na het zien van deze film en elke keer als ik er aan terugdenk heb ik het weer.

Iedereen moet deze film zien. Van mij mag deze film een oscar winnen. Natalie Portman al helemaal. Als zij de oscar niet wint, dan kijk ik nooit meer de oscars want het zou onmogelijk kunnen zijn dat zij deze niet wint
07-02-2011 00:13
sickboy1984 schreef:
Een filmrecensent geeft zn mening, hoe kan hij er dan naast zitten?


Laat ik het anders formuleren, ik ben het er vaak niet mee eens.
07-02-2011 08:19
dawgrule schreef:
Ik begrijp gewoon niet waarom je het lomp vind?
Waarom schreef je dan dat je dacht dat Aronofsky het misschien zo bedoeld had? De film is lomp in de zin dat hij de balletwereld een tikkeltje eenzijdig weergeeft. Er lijkt alleen maar rivaliteit, afgunst en obsessiviteit te bestaan. En verder is de moeder de klassieke gefrustreerde vrouw die via haar dochter haar eigen mislukte carrière probeert te compenseren, en de choreograaf de stereotype gladjakker die zijn danseressen (seksueel) intimideert. En verder grijpt Aronofsky elke spiegel en ruit aan om de innerlijke tweestrijd van Nina weer te geven. Het werkt goed, daar niet van, maar echt subtiel is het niet. En dan heb ik het nog niet eens over de .

Tijdens het kijken van de film moest ik bovendien een paar keer denken aan de enigszins hilarische Nederlandse tv-film Lellebel, waarin een meisje de boodschap meekrijgt dat ze pas echt een goede violiste kan worden als ze haar eigen seksualiteit ontdekt (als een variant op Deep Throat ontdekt ze dat haar belangrijkste seksorgaan op een andere plek zit - drie keer raden waar ). Zonder seks geen passie en zonder passie geen overtuigende interpretatie van de muziek. Kort door de bocht, maar het idee verschilt niet veel van Black Swan.
07-02-2011 08:54
Het is een Aronofsky film, die zijn nooit subtiel.
07-02-2011 23:44
Steadicam schreef:
Tijdens het kijken van de film moest ik bovendien een paar keer denken aan de enigszins hilarische Nederlandse tv-film Lellebel, waarin een meisje de boodschap meekrijgt dat ze pas echt een goede violiste kan worden als ze haar eigen seksualiteit ontdekt (als een variant op Deep Throat ontdekt ze dat haar belangrijkste seksorgaan op een andere plek zit - drie keer raden waar ). Zonder seks geen passie en zonder passie geen overtuigende interpretatie van de muziek. Kort door de bocht, maar het idee verschilt niet veel van Black Swan.
Wat grappig, ik moest ook heel sterk aan LelleBelle denken! Maar daar kwamen ze er nog een beetje mee weg. In Black Swan vond ik het meer een geperverteerde mannenfantasie over maagden vs hoeren.
08-02-2011 07:08
Zeg hoe is het weer op jullie planeet?
08-02-2011 12:38
Toch aardig wat 'mixed reactions' van de FT crew, ben benieuwd wat ik er zelf van ga vinden.

Nog 3 nachtjes slapen en ga ik hem ook kijken.

Keep you posted...
10-02-2011 23:49
Heb Black Swan net gezien en kan eigenlijk maar op 1 woord komen: OVERRATED.

En ik zal nu even uitleggen waarom:

Allereerst, Portman is geweldig, ik dacht dat er na Attack of the Clones geen hoop meer was voor deze actrice maar ze is sterk gegroeid met films als V for Vendetta en New York, I love you. Terecht als zij de oscar mee naar huis neemt.

Verder vind ik de film niet slecht. Ik vind hem aardig. Aronofsky weet goed te spelen met je gevoelens over wat er nou echt is en wat niet ( vooral .

Daarnaast vind ik dat het er te erg vanaf druipt dat het 'alternatief' moet zijn, zo kunstig. Het laatste half uur heb ik met spanning gekeken, ook al wist ik vanaf het begin hoe het zou eindigen. De minuten daarvoor konden mij echter niet echt vast houden en ik heb ook wel betere uitwerkingen gezien van iemand die de scheidingslijn tussen realiteiten verliest.

De wendingen in het plot zag ik mijlenver aankomen en ook wat verdieping in de karakters had gemogen. Wat is Portman's geschiedenis, wat is de producer zijn geschiedenis..

Erg eigenlijk dat op het moment van typen ik me besef dat ik de namen van hun karakters niet eens meer weet..

Als laatst vond ik het gebruik van zoveel grain in scenes, vooral in het begin als je kennismaakt met Portman's karakter en haar carriere echt misplaatst. Ik kreeg een heel sterk MTV: Making the video gevoel.

3/5
14-02-2011 22:27
Nathalie Portman got fingered!
18-02-2011 22:34
Gewoon top. Erg indrukwekkend.

Laatste Filmnieuws