Special 2015: De grootste releases uitgelicht (deel 4)
Met o.a. Bond 24, Crimson Peak, The Good Dinosaur, Star Wars: Episode VII, The Hunger Games: Mockingjay - Part 2 en Miss...

Borgman

Geplaatst door Arjan Welles op 28-08-2013 19:24 - Bron: FilmTotaal

Regie: Alex van Warmerdam | Cast: Jan Bijvoet (Camiel Borgman), Hadewych Minis (Marina), Jeroen Perceval (Richard), Alex van Warmerdam (Ludwig), Tom Dewispelaere (Pascal), Sara Hjort Ditlevsen (Stine), Annet Malherbe (Brenda), Eva van de Wijdeven (Ilonka), Pierre Bokma (priester), e.a. | Speelduur: 113 minuten | Jaar: 2013

Alex van Warmerdam kreeg voor elkaar wat zijn Nederlandse collega’s decennialang niet lukte. Voor het eerst in bijna veertig jaar dong een Nederlandse speelfilm mee naar de prestigieuze Gouden Palm van het filmfestival van de Franse badplaats Cannes. Het is nog maar de vraag of Van Warmerdam ook maar een seconde wakker heeft gelegen in aanloop naar de prijsuitreiking. De eigengereide filmmaker is wars van conventies en laat zich moeilijk in een hokje stoppen. Juist deze eigenschappen maken de Haarlemmer zo’n bijzonder filmmaker. De bittere kant van de absurditeit lijkt een steeds grotere rol te gaan spelen in zijn werk, wat al bleek uit de sadistische trekjes van de titelfiguur in Van Warmerdams vorige, De Laatste Dagen van Emma Blank. Deze lijn krijgt een gitzwarte lading in zijn achtste speelfilm Borgman.

Wat de motieven en de achtergrond van de Vlaamse Camiel Borgman zijn komen we ook na bijna twee uur niet te weten. Zijn doel is weliswaar abstract en op het eerste oog behoorlijk zinloos. Zeker is dat overal waar Borgman en zijn handlangers hun gezicht laten zien levens overhoop gehaald en verwoest worden. Zo ook in de chique villa van televisieproducent Richard, zijn gezin en de Deense au pair Stine. Op een dag belt zwerver Borgman er aan met het verzoek een douche te mogen nemen. Hij wordt vriendelijk afgewimpeld, maar Richard gaat compleet door het lint als Borgman informatie over Richards vrouw Marina denkt te hebben. Marina toont meer genade en verschaft de zwerver onderdak in haar tuinhuisje. Zonder het te weten haalt ze het onheil en het noodlot binnen.

Van Warmerdam verliest zich niet in grote gebaren. Ongrijpbare onheilspellendheid is de belangrijkste sfeermaker. Er wordt gespeeld met het inlevingsvermogen van de kijker, die Marina wil waarschuwen voor het dreigende gevaar, maar zich tegelijkertijd gretig openstelt om ditzelfde gevaar toe te laten. Er gaat namelijk een enorme onbeduidende aantrekkingskracht uit naar de vreemdeling, die de kinderen verhaaltjes voorleest en Marina met hoffelijkheid tegemoet treedt. Marina voelt een enorme fascinatie voor hem die maar moeilijk te doorgronden is. Als Borgman op een gegeven moment zijn biezen wil pakken en nog geen vlieg kwaad heeft gedaan, vraagt Marina hem om desnoods in een andere hoedanigheid weer in haar leven op te duiken. Waar de intrinsieke drang van de vrouw vandaan komt om Borgman in haar leven te houden blijft raadselachtig. Van Warmerdam gooit dan echter het roer om en maakt langzaam maar zeker duidelijk dat het kwaad zich misschien al wel altijd in Marina’s leven schuil heeft gehouden.

Al in de proloog, waarin Borgman en zijn handlangers worden opgejaagd door drie gewapende mannen onder wie een priester, is het zonneklaar dat de komst van de zwerver weinig goeds aankondigt. Van Warmerdam bedient zich bij het ontvouwen van zijn abstracte plot van onvervalste horrormomenten, maar schiet hierin nooit door. Als er met mensen afgerekend moet worden dan krijgt de wreedheid waarmee dit gepaard gaat vaak een absurdistische lading. Borgman kan daarnaast rekenen op een uitgebreid netwerk, wat doet vermoeden dat de groep zonderlingen waarvan hij deel uitmaakt onderdeel is van nog iets veel groters. Van Warmerdam introduceert af en toe plotelementen die geen nadere invulling krijgen of, zoals in het geval van een stel magere windhonden, enkel een zeer krachtige sfeer oproepen maar geen bevredigende plek in het geheel krijgen.

Een vaag toneelstuk in de slotakte raakt zelfs kant noch wal. Ondanks deze losse eindjes is Borgman een met minutieuze precisie gemaakte studie van het kwaad in zijn vele gedaanten. De humor is vilein en op momenten, vooral wanneer de tuin van de familie onder handen wordt genomen, heerlijk absurd. De impulsieve manier waarop Van Warmerdam zijn scenario’s schrijft en zijn scènes in een speciaal gebouwd betonnen huis schiet, pakken beklemmend en onvoorspelbaar uit. Het onderstreept bovendien de unieke plek die Alex van Warmerdam niet alleen in de Nederlandse, maar in de gehele Europese cinema inneemt.


Bekijk de Borgman trailer (meer filmtrailers)

© FilmTotaal 2014 | Trailer | Filminformatie | Nieuwsoverzicht

Reacties op dit artikel (7)

28-08-2013 22:16
Net gezien en vond het een goede film. Hele vage film, maar daarom juist erg leuk, en vooral op sommige momenten grappig. Aanrader!
28-08-2013 22:56
Heb hem ook net gezien het is idd een super vage film, maar dan wel vaag in positieve zin. Hij spookt denk ik nog wel even door mijn hoofd.
28-08-2013 23:48
Film om te kijken dus
29-08-2013 08:04
Interessant , hhhmmmmmaar ik sla 'm toch over
29-08-2013 09:21
TheDriver schreef:
Heb hem ook net gezien het is idd een super vage film, maar dan wel vaag in positieve zin. Hij spookt denk ik nog wel even door mijn hoofd.


Valt ook te verwachten he van een film van Van Warmerdam Die zijn altijd vaag (maar wel goed).
29-08-2013 17:21
- En zij daalden neer op aarde om hun gelederen te versterken -

Pseudo-bijbeltekst waarmee de film aanvangt.

Ik vond de opvoering in de tuin inderdaad een mislukte scene. Het bracht weinig tot niets tot stand en het publiek reageerde ook niet.

Liever had ik het resultaat van de tuinverbouwing in een paar grote overzichtbeelden gezien. Eventueel met wat woordenstrijd met de opdrachtgever die dat toch ook gezien moet hebben.


En dat meisje tilt 'm alsof het een teddybeer is. Dat is zelfs op z'n Van Warmerdam's onlogisch.

Maar in z'n geheel een prima film hoor! Alhoewel ik wel het gevoel had dat iedereen in de bioscoop wel zoekende was naar de betekenis van de gebeurtenissen.
En, wat dat betreft, kun je lang blijven zoeken.
30-08-2013 22:47
Inderdaad een ongrijpbare film waar ik met een continue glimlach naar heb gekeken. Minis is imho de ster van de film, ze speelt heel natuurlijk waardoor ik na een paar scenes vergat dat ik graag naar haar muziek luister en ze de Kruidvat reclames inspreekt… Bijvoet vond ik persoonlijk minder sterk, hij had voor mij zeker niet het charisma wat de titelfiguur wel heeft op de rest van het gezelschap. Toch is deze film waard dankzij de setting, het allround prima acteerwerk (ook al zijn sommige teksten wel erg theatraal) en de heerlijke zwarte humor. is het bezoek aan de bioscoop alleen al waard. Misschien wel de beste Nederlandse film die ik tot nu toe heb gezien!

Laatste Filmnieuws