Der Untergang
Geplaatst door Ruben op 05-11-2004 21:11 - Bron: FilmTotaal
Regie: Oliver Hirschbiegel | Cast: Bruno Ganz (Adolf Hitler), Alexandra Maria Lara (Traudl Junge), Juliane Köhler (Eva Braun) e.a.
In Duitsland zorgde Der Untergang voor heel wat opschudding. De film, die de laatste dagen van Hitler toont, zou volgens critici aanzetten tot rehabilitatie van de Duitse dictator. Geen misselijke aantijging! Gelukkig voor regisseur Oliver Hirschbiegel staat een stevige rel in filmland meestal garant voor hoge bezoekersaantallen – iets wat Mel Gibson kan beamen; alleen al in Duitsland werd Der Untergang in 27 dagen door meer dan 3 miljoen mensen bezocht. En terecht! Der Untergang is een unieke film, waarin de gebruikelijke oorlogskarikaturen achterwege blijven. De waanzin van de Tweede Wereldoorlog is zelden zo getrouw en indringend op film vastgelegd.
Berlijn 1945. De Tweede Wereldoorlog loopt ten einde en het Rode Leger trekt de Duitse hoofdstad binnen. Adolf Hitler heeft zich met Eva Braun en een schare van zijn trouwste officiers teruggetrokken in een enorme bunker. Terwijl buiten de Russische bommen onafgebroken blijven neerregenen, ondergaat Hitler de ondergang van zijn Derde Rijk. Toch weigert de Führer te capituleren, met als gevolg: duizenden extra doden. Pas als werkelijk alle hoop is verdwenen, slaat Hitler de hand aan zichzelf. De meeste officiers volgen zijn voorbeeld. Alleen Hitlers secretaresse Traudl Junge probeert te ontsnappen aan de hel van de bunker.
Volgens critici in Duitsland zou Hitler in Der Untergang veel te menselijk worden afgeschilderd, waardoor je als kijker haast sympathie krijgt voor de dictator. Een dergelijk beeld van Hitler zou olie op het vuur zijn van het toch al steeds sneller groeiende rechts-extremisme. Onzin natuurlijk! Extremisten zijn sowieso nauwelijks voor rede vatbaar en zien wat zij willen zien. Geen enkele reden dus om zelfcensuur toe te passen. De ophef rond Der Untergang heeft misschien vooral te maken met de schok dat een van de grootste oorlogsmisdadigers uit de geschiedenis een man van vlees en bloed blijkt, en geen grotesk monster. Dit besef is essentieel. Als monster plaats je Hitler namelijk buiten de realiteit, terwijl het juist belangrijk is te erkennen dat extremisme des mensen is, en van alle tijden. Alleen op deze manier kunnen wij leren van de geschiedenis.
Niets dan lof voor acteur Bruno Ganz. De drieënzestigjarige Zwitser zet Hitler op fenomenale wijze neer. Ganz houdt meesterlijk de balans tussen de menselijkheid en de slechtheid. Hitler is geen stereotiep monster of karikatuur; hij is een man van vlees en bloed. De Duitse dictator maakt grapjes tegen zijn secretaresse, hij aait vertederd zijn hond en huilt wanneer hij hoort dat Himmler zich heeft overgegeven. Dan weer schuimbekt hij van woede, laat hij zonder scrupules de zwager van zijn geliefde executeren en praat hij vol trots over de vernietiging van de Joden. Hitler was een mens…en met deze verschrikkelijke wetenschap zullen wij moeten leren omgaan.
De decors in Der Untergang zijn spectaculair, het gebruik van licht en sounddesign indringend. De muren van de bunker komen op je af en het constante doffe gedonder van de Russische bombardementen zijn om gek van te worden. In deze laatste uren van de oorlog zoeken de bewoners van de bunker hun toevlucht in alcohol en vertier. Surrealistisch zijn de decadente feesten die zich onder in de bunker afspelen, terwijl bovengronds de stad aan puin wordt geschoten. Dit is waanzin, dit is surrealisme ten top, dit is de onafwendbare ondergang.
© FilmTotaal 2012 | Trailer | Filminformatie | Nieuwsoverzicht
Gerelateerd nieuws:
- 22-05-2011: Hitler boos op Cannes
- 26-01-2011: Bernd Eichinger overleden
- 27-04-2010: Der Untergang-parodieën moeten van YouTube
- 22-01-2010: De Untergang Hitler-parodieën zijn leuk
- 01-02-2005: Der Untergang verslaat Amélie
- 17-12-2004: RTL bemachtigt Der Untergang
Reacties op dit artikel (35)
HeinT
05-11-2004 21:36
Klinkt erg goed en indrukwekend, deze film ga ik snel bekijken. 
05-11-2004 21:36
degelijke recensie, indrukwekkende film. iedereen zou deze film eigenlijk gewoon moeten zien...
05-11-2004 22:02
zonder twijfel de beste film van het jaar 
05-11-2004 22:09
jazzie schreef:
zonder twijfel de beste film van het jaar
Maar we hebben nog bijna 2 maanden te gaan...
Goed verhaal Ruben. Wat een opgave, zo'n recensie van een film waar toch al iedereen 'n menig over heeft. En waarvan iedereen vindt dat je 'm gezien moet hebben. Terecht natuurlijk, maar de recensie zit goed in elkaar.
06-11-2004 09:21
Ik ga hem zeker zien. Dat staat vast. Mensen in de buurt van Wageningen, roept u maar... Of einstein a.k.a. JLB, je zou toch iets willen organiseren, kom maar op. Als jij naar de bios gaat, zeg het maar, misschien ga ik wel met je mee.... 
06-11-2004 10:58
Konami schreef:
Ik ga hem zeker zien. Dat staat vast. Mensen in de buurt van Wageningen, roept u maar... Of einstein a.k.a. JLB, je zou toch iets willen organiseren, kom maar op. Als jij naar de bios gaat, zeg het maar, misschien ga ik wel met je mee....
08-11-2004 21:57
Scherpe recensie van Ruben.De Führer -ook- als zorgzame vriendelijke man.
Dat maakt hem een "normaal" mens, en niet een buitenaards monster.
Joseph Goebbels idem dito. Aan de ene kant een zorgzame huisvader, aan de andere kant een krijsende demagoog. Hij was het die het duitse volk toeschreeuwde: "Wolt Ihr de totalen Krieg" en uit tienduizenden monden JAAHH
als antwoord kreeg..
Dat is misschien ook de reden voor de grote commotie in Duitsland.
Men wenst oorlogsmisdadigers alleen te zien als gevaarlijke krijsende gekken.
De realiteit is anders. Het ( bijna ) voltallige Duitse volk schaarde zich achter hen . De schuldvraag van WO 2 ligt niet alleen bij de toenamalige leiders, maar misschien nog wel meer bij de opa's en oma's van de huidige generatie die er zo hard achter aanholden.
.
En dat confronteert....
08-11-2004 22:08
Mooie recensie..ben zeeeer benieuwd,deze staat zeker op mijn 'to see' lijstje.
Vooral vanwege het realiteitsgehalte.
10-11-2004 20:20
Goede recentie Ruben. Ik ben ook zeer benieuwd..Ik heb het voorstukje net ook op filmflits gezien.
Met presentatie van een heel mooi vrouwtje. hehehe Ik ben verliefd...
18-11-2004 16:54
Zeer goede recensie ruben, die de kern raakt! Gisteravond zelf naar Der Untergang geweest. Een uitemate meeslepend en somtijds deprimerend verslag van de laatste paar weken van Hitler en zijn getrouwen in zijn bunker. Fascinerend te zien hoe Hitler in zijn laatste dagen een gebroken, paranoïde en verbitterde leider is die de werkelijkheid niet onder ogen kan zien, hoe de ratten het zinkende schip verlaten en sommigen na de volledige demasquée van Hitler en zijn derde rijk toch blijven volhouden in hun blinde adoratie en gezworen trouw. De waanzin van de laatste oorogsdagen en de surreële sfeer in de bunker is op een schitterende wijze vormgegeven. Twee memorable scenes wat mij betreft:
Bruno Ganz levert een wereldprestatie als Hitler, griezelig om de man zo levensecht èn in het Duits te zien tieren maar soms ook charmeren. Wat een lef om zo overtuigend een persoon van vlees en bloed neer te zetten die door miljoenen wordt gehaat.
Nog een persoonlijke noot: ik vond het verbijsterend mee te maken hoe medebioscoopgangers naar deze film keken alsof het een doorsnee Hollywoodspektakel was: uitgebreid popcorn kauwen en met krakende zakjes snoep in de weer, lachen op (pijnlijke) momenten en grapjes makend. Bizar!
19-11-2004 10:25
De film begint als Hitler zijn 56ste verjaardag viert. In de hele film wordt Adolf Hitler aardig waardigheidsgetrouw neergezet. De menselijke kant ziet de bezoeker al meteen in de eerste scène wanneer hij zijn nieuwe secretaresse ontvangt. Maar dat is eigenlijk ook weer schijn voor de oplettende kijker. Zeker de helft wat betreft zijn toespraken zit Adolf Hitler de schreeuwen en te commanderen tegen zijn officieren en soldaten, alsof hij volkomen gestoord is. Al zou dit het geval zijn geweest, dan moest men eens goed beseffen wat voor zorgen deze man in zijn kop had zitten, de Fuhrer spelen in 1945 was geen pretje. Al die ophef dat Adolf Hitler te aardig zou worden neergezet in deze film is dan ook nonsens. De acteur lijkt overigens sprekend op Hitler en iedere persoon die 70 jaar geleden in de bunker zat wordt wel even belicht, zelfs zijn trouwe hond Blondi. De feiten worden redelijke neutraal weergegeven in de film en de oorlog scènes in de Berlijnse straten zijn erg mooi om te zien.
Vooral de Hitlerjugend, Volkssturm, en de SS soldaten lieten mijn ogen glunderen, deze dappere helden gaven hun leven voor het Derde Rijk. Duidelijk wordt weergegeven dat er in 1945 schaarste aan manschappen was en dan ook iedere Duitsche man die op zijn voeten kon staan, Duitsland moest verdedigen tegen de aankomende Bolsjewistische hordes, diegene die niet meer wilde of deserteerde werd dus geëxecuteerd of gevangen genomen. Ook prachtig om te zien is hoe het Befehl ist Befehl wordt uitgevoerd, de meerderheid van deze overgebleven Duitsers bleef namelijk nog trouw aan de Fuhrer en de Nationaal-Socialistische ideologie. Men wilde namelijk niet capituleren voor de Russen.
De scène waarin de hond van Hitler wordt gedood en de situatie waarin de vrouw van Joseph Goebbels haar kinderen moet doden zijn niet prettig om te zien maar geven wel weer hoe het er vroeger aan toeging. De vrouw van Joseph Goebbels wordt zelfs nog benoemd tot beste moeder van het Duitse Rijk en ze krijgt dan ook een Nationaal-Socialistische ere-spelt.
Bovenal was het dus een tamelijk goede informatieve film voor diegene die nog niet thuis is in het Nationaal-Socialistische wereldje, maar sommige situaties worden weer toch net iets te overdreven weergegeven. Uiteraard ziet men aan het einde van de film de welbekende “6 miljoen” en “50 miljoen doden” weer voorbijkomen. Maar ach, wat wil je ook, deze film is van Duitse afkomst.
Aldus mijn recensie..
19-11-2004 12:09
rEndiEr schreef:
In de hele film wordt Adolf Hitler aardig waardigheidsgetrouw neergezet.
Nou ben ik toch benieuwd hoe jij dat weet. Kende jij Adolf persoonlijk, destijds?
Ik neem direct van je aan dat er goed geacteerd wordt en dat er van tevoren goede studies zullen zijn gedaan, maar ik betwijfel dat iemand die naar deze film kijkt zal kunnen beoordelen of het resultaat uiteindelijk inderdaad waarheidsgetrouw is.
19-11-2004 12:26
Jaja rEndiEr, en nu moet er natuurlijk iemand verontwaardigd opspringen en jou voor neonazi uitmaken, waarop jij ons allemaal fijntjes kunt wijzen op het feit dat je helemaal niets van nazistische strekking hebt beweerd, en ons om de oren kunt slaan met allerlei totaal irrelevante historische wetenswaardigheden. Hieruit moet dan blijken dat jij met een veel objectievere blik naar het Derde Rijk kijkt dan de meesten van ons, geobsedeerd als wij zijn met hoe vreselijk de holocaust wel niet was (of had ik het woord holocaust ook even tussen aanhalingstekens moeten zetten?).Naja, ik ken je verder niet natuurlijk... toch zegt iets me dat je ergens gretig op je kans zit te wachten. Die dappere en heldhaftige SS'ers en de 'welbekende' miljoenen lijken mij lokeendjes voor de naïeve moraalridder.
Maar dat gaat zomaar niet! Waarom zouden wij onze kaarten laten zien als jij dat niet doet? Zeg nou gewoon wat je echt van de geschiedschrijving over Hitler, het Derde Rijk en de jodenvervolging vindt! Laat desnoods een krachtig 'Sieg Heil' door cyberspace schallen! Kom op rEndiEr, durf te staan voor waar je in gelooft, dan wil ik ook wel zeggen wat ik echt van jou vind!
19-11-2004 13:48
Rendier, ik zal het maar even eenvoudig stellen: ook al ben je hier nog maar net ingeschreven, je zit er niet ver vanaf om gebanned te worden van de gehele site. Inderdaad, eenvoudigweg iemand de mond snoeren om zijn mening. En waarom? Omdat ik een pesthekel heb aan mensen die de Hitlerjugend, Volkssturm, en SS soldaten helden noemen. Ga naar stormfront.org of het er lekker met je vrienden over hebben maar laat mij tenminste in de waan dat Nederlanders weldenkende mensen zijn.
19-11-2004 16:08
Peter schreef:
Rendier, ik zal het maar even eenvoudig stellen: ook al ben je hier nog maar net ingeschreven, je zit er niet ver vanaf om gebanned te worden van de gehele site.
Inderdaad, eenvoudigweg iemand de mond snoeren om zijn mening. En waarom? Omdat ik een pesthekel heb aan mensen die de Hitlerjugend, Volkssturm, en SS soldaten helden noemen.
Inderdaad, eenvoudigweg iemand de mond snoeren om zijn mening. En waarom? Omdat ik een pesthekel heb aan mensen die de Hitlerjugend, Volkssturm, en SS soldaten helden noemen.
dit gaat wel heel ver Peter, in een tijd dat de vrijheid van meingsuiting zowat heilig wordt verklaard.
De uitspraken die Rendier doet zullen de meeste mensen hier, waaronder ik, met veel walging gade slaan
Ik vind echter niet dat Rendier oproept tot rassenhaat, noch tot geweld jegens bepaalde bevolkingsgroepen. Hij gaat niet verder dan het ventileren van zijn ondoordachte, gefrustreerde mening over enkele zaken, maar dat is niet strafbaar..
19-11-2004 16:13
stafbaar...misschien niet. Maar fatsoenlijk is het allerminst. 19-11-2004 16:17
ruben schreef:
stafbaar...misschien niet. Maar fatsoenlijk is het allerminst.
het bannen van mensen die onfatsoenlijke uitspraken doen is wel erg overdreven. Veel beter is, denk ik, zo iemand te negeren. Waarschijnlijk beleeft ie er juist veel plezier aan als mensen serieus op zijn -verwende jochies- uitspraken ingaan.
19-11-2004 16:24
JLB schreef:
dit gaat wel heel ver Peter, in een tijd dat de vrijheid van meingsuiting zowat heilig wordt verklaard.
19-11-2004 16:25
JLB schreef:
het bannen van mensen die onfatsoenlijke uitspraken doen is wel erg overdreven. Veel beter is, denk ik, zo iemand te negeren. Waarschijnlijk beleeft ie er juist veel plezier aan als mensen serieus op zijn -verwende jochies- uitspraken ingaan.
19-11-2004 16:34
Bolo schreef:
Maar die vrijheid wordt toch niet ingeperkt als rendier van deze site wordt geweerd? Niemand verbiedt hem toch zijn ondoordachte en gefrustreerde uitspraken te doen? Maar Peter en Tako mogen zelf weten wie ze hier toelaten en wie niet. Wie verbannen wordt kan zijn vrijheid van meningsuiting nog op talloze plaatsen uitoefenen.
natuurlijk heb ik begrip voor P en T's autonomie op de ban. Ik had persoonlijk niet het idee dat Rendier hier haat probeert te zaaien, maar nog gewoon erg onvolwassen dingen zegt. Hij doet zijn uitspraken wel geheel on-topic en geeft aan dat het niet meer is dan zijn mening/recensie. Ik denk dat je je dan op een hellend vlak begeeft, wanneer je daarvoor iemand bant...
19-11-2004 16:35
Okee... denk er zelf anders over, maar point taken. 19-11-2004 17:31
JLB schreef:
dit gaat wel heel ver Peter, in een tijd dat de vrijheid van meingsuiting zowat heilig wordt verklaard.
De uitspraken die Rendier doet zullen de meeste mensen hier, waaronder ik, met veel walging gade slaan
Ik vind echter niet dat Rendier oproept tot rassenhaat, noch tot geweld jegens bepaalde bevolkingsgroepen. Hij gaat niet verder dan het ventileren van zijn ondoordachte, gefrustreerde mening over enkele zaken, maar dat is niet strafbaar..
De uitspraken die Rendier doet zullen de meeste mensen hier, waaronder ik, met veel walging gade slaan
Ik vind echter niet dat Rendier oproept tot rassenhaat, noch tot geweld jegens bepaalde bevolkingsgroepen. Hij gaat niet verder dan het ventileren van zijn ondoordachte, gefrustreerde mening over enkele zaken, maar dat is niet strafbaar..
Ik ben niet van mening dat Rendier strafbare dingen doet, haat zaait of oproept tot rassenhaat, het is in elk geval niet de reden waarom ik mijn reactie plaatste. Het is heel eenvoudig: ik heb zoals gezegd een pesthekel aan nazi's. Vrije meningsuiting heeft er niks mee te maken, ik voel me niet geroepen om deze site beschikbaar te stellen aan idioten die hier hun ariërs komen aanbidden...
20-11-2004 12:45
Ik ben geen notoire filmliefhebber, noch bioscoopganger. Maar ik wil toch reageren op hetgeen dat ik gisteren heb mogen aanschouwen...Deze film is intirgerender dan Schindlers List, het laat de andere kant van de verschrikkelijke oorlog zien. Ganz als Hitler is fenomenaal. Als hij in woude uitbarst dan hoor je zonder hem te zien de echte Hitler. Een verbijsterende film vanuit het perspectief van de jonge secretarresse Traudl. Menselijke scenes worden afgewisseld met afschrikwekkende scenes. De scene waarin Frau Goebbels haar kinderen vergififtigd in een pijniging voor het oog en de scene lijkt wel eeuwen te duren. Frau Goebbels wil niet dat haar kinderen opgroeien in een wereld zonder Nationaal Socialisme (NAZI)
Na afloop van de film, onder begeleiding van de muziek vd aftiteling liep de Groningse zaal leeg. Het was alsof we van een crematie wegliepen, iedereen was ijzingwekkend stil en wist niet wat te zeggen. Dat zegt genoeg dunkt me...
24-11-2004 09:55
Gisteren eindelijk geweest: erg goeie film, het woord dat ik zou willen gebruiken is 'degelijk' (die Duitsers verloochenen zich niet 
). Bruno Ganz is heel, heel erg goed in zijn rol, en man, wat lijkt hij in deze film eng veel op de Führer (de prijs voor de engste tronie gaat alsnog naar de acteur die Goebbels speelt, maar dat terzijde). De vertelling is solide, de aandacht voor details onberispelijk. Er is echt alles aan gedaan om de film zo waarheidsgetrouw mogelijk te maken; ik denk niet dat dit verhaal veel beter verfilmd had kunnen worden. En toch... zeker wanneer het gaat over dit soort historische gebeurtenissen, een periode en een man waar je zo veel archiefmateriaal van hebt gezien, blijft het besef dat je naar een toneelstuk zit te kijken hardnekkig op de voorgrond aanwezig - bij mij tenminste. Iedere willekeurige docu waarin kleine stukje 'echte' Hitler zitten blijf ik 'aangrijpender' vinden, of hoe je dat ook wilt noemen.
22-01-2005 11:37
'Der Untergang' is zonder overdrijven een meesterwerk. Regisseur Hirschbiegel schetst het schrijnende verhaal van de laatste momenten van een oude man die te veel van zijn dromen houdt om ze te laten sterven en de moed niet wil opgeven. Koste wat het kost. Tot aan zijn laatste snik weet Hitler zijn volgelingen in de waan te laten en hen een grote fata morgana aan dromen voor te spiegelen. Zelfs de realiteit kan hen de ogen niet openen. Alle acteurs zetten stuk voor stuk een meesterlijke acteerprestatie neer. Bruno Ganz lijkt zo waanzinnig hard op de Führer dat je er kippenvel van krijgt. Juliane Köhler zet een sterke Eva Braun neer, en Alaxandra Maria Lara doet hetzelfde als Traudl Junge, de secretaresse van Hitler. De combinatie van de ijzersterke acteerprestaties en het regiewerk van Hirschbiegel geeft je de indruk dat je naar een reportage aan het kijken bent die in 1945 gefilmd werd, en niet naar een film uit 2005. De soundtrack die steeds op de achtergrond blijft, en de verschrikkelijke en levensechte bombardementen maken die illusie nog een pak sterker.Hirschbiegel draait voor mij de medaille van Wereldoorlog Twee een keertje om. Het merendeel van de andere films die ik over deze schrijnende periode, waarin 50 miljoen mensen omkwamen en 5 miljoen joden vervolgd werden, te zien kreeg gaan vooral over de slachtoffers van de oorlog en niet over de leiders van het Duitse Kamp die de wanhoop nabij zijn. Hirschbiegel slaagde erin om Hitler voor twee en een half uur weer springlevend te maken, en mij inzicht te geven in de hoogste regionen van het Duitse leger dat zich blindelings achter Hitler schaarde. Wat mij betreft is 'Der Untergang' met zijn enorme portie drama en realiteit een must-see film voor iedereen die de twintigste eeuw meegemaakt heeft...
23-02-2005 16:31
Prachtige film. Geeft een mooi beeld van de waanzin die zich heeft voorgedaan in de laatste dagen van het leven van Hitler. Hitler wordt nergens te menselijk in beeld gebracht, zoals de critici wisten te melden. Sterker nog, wie een beetje door de film heenkijkt ziet zelfs welk een idioot en waanzinnig wereldbeeld Hitler voor ogen had (en daardoor ook zijn naasten).
Ook het korte interview aan het slot van de film met de nog enige levende persoon is passend en erg aangrijpend.
09-03-2005 21:13
waneer komt deze film uit op dvd? 
24-07-2005 03:38
Net gezien op DVD met surroundboxen en DTS. Maakt t nog indrukwekkender. De constante bommen en kogels en toch doorgaan tot t eind. Indrukwekkend, vooral omdat we de echte vrouw Junga aan t begin en eind zien. 04-09-2005 17:36
04-10-2006 01:49
Traudl Junge is in 2002 overleden. Van alle mensen die destijds in de bunker verbleven is telefonist Rochus Misch de enige die nu nog leeft. Adjudant Otto Gunsche overleed in 2003. 
![”Play gaat over hoe mensen zich als groepsdieren gedragen” [interview met Ruben Östlund]](images/newscontent/1hpfak1drylj_85.jpg)
![The Descendants [recensie]](images/newscontent/lovuwvf5734u_85.jpg)
![War Horse [recensie]](images/newscontent/hwt6nvemxrjs_85.jpg)
![Le Havre [recensie]](images/newscontent/tshoyk3oa6x6_85.jpg)
