Poll: Moet de pauze terugkomen bij lange bioscoopfilms?
Of houden jullie het liever zoals het nu is?

Inland Empire

Geplaatst door Kaj van Zoelen op 04-04-2007 20:31 - Bron: FilmTotaal


Regie: David Lynch | Cast: Laura Dern (Nikki Grace/Susan Blue), Justin Theroux (Devon Berk/Billy Side), Jeremy Irons (Kingsley Stewart), Harry Dean Stanton (Freddie Howard), Graze Zabriskie (Visitor #1) e.a. | Speelduur: 171 minuten Jaar: 2006

”I can't tell if it's yesterday or tomorrow and it's a real mindfuck.” Een uitspraak van de hoofdpersoon van de film, maar er zullen weinig tot geen toeschouwers zijn die dat tegenspreken tijdens of na het zien van Inland Empire. Sommigen zullen zeggen dat dit voor elke film van surrealist David Lynch geldt, maar zelfs de fans die hun leven wijden aan het uitwerken van theorieën over zijn films zullen weinig chocola kunnen maken van zijn nieuwste geesteskind. In ieder geval niet de eerste (paar) keer dat ze de film zien. Inland Empire is Lynch’ vaagste, langste, lelijkst gefilmde en meest vervreemdende film, maar daarom niet minder fascinerend of verrassend.

David Lynch begon zonder script aan zijn film te werken met slechts een basisopzet. Hij schreef elke scène pas vlak voordat hij deze filmde. Daarbij had hij aan narratieve structuur een broertje dood en dat is te merken. In de eerste tien minuten alleen al kijkt een huilende jonge vrouw naar ruis op televisie, is er op diezelfde televisie een stukje uit Lynch’ eigen miniserie Rabbits (een soort sitcom waarin drie mensen in konijnenpakken vage teksten oplepelen) te zien, converseren mensen in zwart-witbeelden in het Pools, hebben twee mannen het over het niet hebben of op zoek zijn naar een sleutel en passeren nog een aantal andere niet direct met elkaar verbonden situaties de revue.

In het daaropvolgende half uur lijkt Inland Empire toch nog een plot en een rode draad te krijgen. Grace Zabriskie (de moeder van Laura Palmer in Twin Peaks) steelt zowat de show in een bijrolletje als een vage oude vrouw die als een soort van profeet hoofdpersoon Nikki meerdere vreemde dingen vertelt, waarvan een aantal later in de film terugkomt. Na dit onverhelderende gesprek krijgt Nikki op de set van haar nieuwste film met rokkenjagende co-ster Devon te horen dat de film waarin zij de hoofdrollen spelen, een remake van een Poolse film uit de jaren vijftig is. Niemand kent die film omdat de hoofdrolspelers tijdens het filmproces werden vermoord.

Nikki’s oudere, rijke man waarschuwt haar dat er gevolgen zullen zijn als zij een affaire begint met haar beruchte co-ster Devon Berk. Toch doet ze dat juist. Of is dat haar personage Susan die in de film een relatie heeft met Billy Side, Berks personage? Vanaf hier begint de film in de film in de film over te lopen. Nikki weet op een gegeven moment niet meer of ze zichzelf is of haar personage en de kijker is ook nergens meer zeker van. Terwijl er scènes uit de eerdergenoemde Poolse film langskomen, in een onvergetelijke scène een stel prostituees The Loco-Motion danst en Harry Dean Stanton in een showstelende rol op de filmset aan het bedelen slaat, raakt elk zicht op de plot volledig verloren.

Laura Dern speelt de sterren van de hemel terwijl ze van de ene verwarring in de andere loopt en verschillende personages tegelijk speelt. Zij is de lijm die de collage van ideeën van Lynch enigszins bij elkaar houdt. Dern kan echter niet voorkomen dat de aandacht gedurende drie uur een paar keer verslapt, bijvoorbeeld als Lynch zich iets te veel verliest in herhaaldelijke zooms en close-ups van één bepaald lampje. Zelfs het geniale geluidsdesign, dat grotendeels verantwoordelijk is voor de enorme spanning al die tijd, schiet dan tekort. Gelukkig herstelt Lynch zich en sluit af met een memorabele doch onnavolgbare finish.

Geschoten met goedkope digitale camera’s is het beeld van Inland Empire grof, korrelig en niet altijd even scherp, in tegenstelling tot de mooie, weelderige beelden van Lynch zijn vorige films. Daardoor is de visuele impact een stuk harder en minder fijn; had zijn vroegere werk nog iets dromerigs, dit is onmiskenbaar een nachtmerrie. De muziek en de ijzersterke, uiterst effectieve geluidseffecten dragen bij aan het nachtmerriegevoel dat naarmate de film vordert steeds meer begint te overheersen.

Inland Empire is niet aan iedereen besteed. Sommigen zullen het een oersaaie, véél te lange zit vinden zonder inhoud. Zij die niks konden met de surrealistischere kant van Lynch’ werk, kunnen deze film beter links laten liggen. Anderen zullen er met volle teugen van genieten, de film in hun onderbewustzijn laten nestelen en willen dansen van geluk tijdens de fantastische aftiteling. En hoe je het ook wendt of keert, Inland Empire is een onvergetelijke ervaring vol beelden die op het netvlies blijven branden.

Bekijk de Inland Empire trailer (meer filmtrailers)

© FilmTotaal 2014 | Trailer | Filminformatie | Nieuwsoverzicht

Reacties op dit artikel (6)

04-04-2007 23:11
Kaj, ik heb je recensie nog niet gelezen, omdat ik gewoon weer helemaal verrast wil worden door lynch. Ik heb alleen je beoordeling gezien en dat bevalt me zeer. Blue Velvet en met name Mulholland Drive zijn mijn favoriete films van Lynch. Ik kan niet wachten...
05-04-2007 09:52
Ik heb ook erg genoten van films als Mulholland Drive en Lost Highway, dat vage surrealistische is precies wat ik nodig heb om normale lineaire films mee af te wisselen Blijft dagen door je kop spoken, terwijl je half-verdwaasd op internet zoekt naar verklaringen. En dan de film nog eens opzet. Je moet ervan houden.

Een 7.7 op IMDB is ook niet verkeerd, dus deze koop ik wel eens op dvd denk ik.
05-04-2007 09:57
Ben ontzettend benieuwd als Lynch fan, maar vind het wel intrigerend dat zijn films altijd zo'n gemixte recensies krijgen. Volkskrant geeft Inland Empire de maximale 5 sterren, Parool gaf er maar 2 van de 5. Maar ik kan me bijna niet voorstellen dat hij tegenvalt..
05-04-2007 11:40
Hate it or love it, zoals eigenlijk altijd. Ik vond het weer een meesterwerk, staat nog wel wat onder Mulholland Dr.
Is al wel weer een paar maanden geleden dat ik hem zag, dus snel nog maar eens.
07-04-2007 01:26
Tot nu toe (wat opzich niet zo moeilijk is natuurlijk ) is dit de beste film van 2007. Zoals ik toen ook in m`n mini recensie schreef: dit moet je in de bios zien, dat voegt zoveel toe aan beleving. Heb 3 uur lang geboeid zitten kijken en kan me zeker vinden in de recensie.
Ga deze zeker nog vaker bekijken, dit is gewoon een regelrecht meesterwerk en ik hoop dan ook op een sterke dvd release tegen de tijd dat ie uitkomt _O_ _O_

Mijn Cijfer: 9,0/10
13-07-2007 00:11
Absoluut meesterwerk ! Ik begrijp de mensen niet die zeggen dat het een onbegrijpelijke vage film is. Het is een helder verhaal, maar wordt alleen niet rechtlijnig gebracht. Je zal het zelf moeten reconstrueren. Dit kan een dag of 2/3 duren. Schitterend ! Onbegrijpelijk (hier wel) dat er zelfs filmrecensenten zijn die niet zien hoe doordacht het geheel in elkaar zit, zich hierbij laten misleiden door het verhaal dat Lynch geen vast script zou hebben gebruikt. Mag misschien niet alles tot in detail op papier hebben gestaan, duidelijk lijkt me dat Lynch bij aanvang een duidelijke totaalbeeld moet hebben gehad. Vrijwel onmogelijk dat deze film tot stand kon komen door in de montagekamer wat scenes te mixen. Wie goed opgelet heeft herkend duidelijk kop en staart.

Laatste Filmnieuws