Iconischer kan het haast niet: deze stevige jaren 90-fantasyfilm is én blijft voor mij onvervangbaar

Iconischer kan het haast niet: deze stevige jaren 90-fantasyfilm is én blijft voor mij onvervangbaar

Deze week verschijnt het stevige 'Evil Dead Burn', maar de bizarste is nog altijd 'Army of Darkness'.

De Evil Dead-reeks die deze week terugkeert op het witte doek met Evil Dead Burn, begon als rauwe lowbudgethorror, maar groeide al snel uit tot iets veel vreemders. Met Army of Darkness - mijn favoriet - sloeg Sam Raimi definitief een andere weg in. De film is minder pure horror en veel meer een uitzinnige combinatie van fantasy, slapstick en bloederige onzin.

Deze Amerikaanse horrorkomedie uit 1992 werd uiteraard geregisseerd door Sam Raimi, die eerder The Evil Dead en Evil Dead II maakte. Waar die films vooral draaiden om bezetenheid, paniek en kettingzagen, kiest Army of Darkness voor een middeleeuws avontuur vol skeletten, spreuken en overdreven heldendom.

Verhaal
Het scenario werd geschreven door Raimi en zijn broer Ivan Raimi. Bruce Campbell keert terug als Ash Williams, de lompe maar onverwoestbare held uit de eerdere films. Verder zijn er rollen voor Embeth Davidtz, Marcus Gilbert, Ian Abercrombie en Richard Grove.

De film begint waar Evil Dead II eindigde. Ash wordt door een demonische poort teruggeslingerd naar de middeleeuwen. Daar wordt hij aangezien voor een uitverkorene die het kwaad kan stoppen. Zelf wil hij vooral zo snel mogelijk terug naar zijn eigen tijd.

Kettingzaag in harnas
Om terug te keren moet Ash het Necronomicon vinden, een vervloekt boek dat opnieuw de doden tot leven kan wekken. Natuurlijk gaat dat niet zonder fouten. Door zijn arrogantie en ongeduld ontketent hij een leger ondoden dat een kasteel dreigt te overspoelen.

Army of Darkness is daardoor nauwelijks nog een gewone horrorfilm. Raimi gebruikt het verhaal vooral als speeltuin voor krankzinnige actiescènes, maffe one-liners en zichtbaar handgemaakte effecten. De film voelt als een botsing tussen middeleeuwse fantasy, tekenfilmgeweld en de ruwe energie van een B-film.

Ouderwetse effecten
Een groot deel van de charme zit in de heerlijke praktische effecten. De skeletten, miniaturen en stop-motionachtige scènes doen sterk denken aan klassieke avonturenfilms. Raimi lijkt hier niet bang te zijn om de kunstmatigheid te laten zien. Sterker nog: juist daardoor krijgt de film zijn eigen gekke identiteit.

Campbell speelt Ash bovendien met maximale bravoure. Zijn personage is geen slimme held, maar een opschepper die vaak per ongeluk het juiste doet. Die combinatie van domme bravoure en fysieke komedie maakt hem een van de opvallendste horrorhelden uit de jaren 90.

Twee eindes
Opvallend is dat er verschillende versies van de film bestaan. Raimi had oorspronkelijk een donkerder einde voor ogen, waarin Ash opnieuw op een ongelukkige manier terechtkomt. Voor de bioscoopversie kwam er een luchtiger en heldhaftiger slot, dat beter paste bij de toon die de studio wilde.

Die productiegeschiedenis past goed bij de film zelf. Army of Darkness voelt soms rommelig, maar ook opvallend vrij. De film heeft niet de pure angst van The Evil Dead en ook niet de balans van Evil Dead II, maar wel een eigen identiteit.

Cultstatus
Bij verschijning werd Army of Darkness niet door iedereen omarmd. Sommige critici vonden dat de horror uit de reeks was verdwenen. Later groeide de film echter uit tot een cultfavoriet, vooral door Campbell, Raimi's energieke regie en de vele iconische oneliners.

Op Rotten Tomatoes staat de film inmiddels op een degelijke score van 68 procent. De Critics Consensus luidt als volgt: "Een deel van de duistere magie is verdwenen in dit slotdeel van de trilogie. De film laat de meeste schrikmomenten achterwege, maar de overdreven charme van Bruce Campbell en Sam Raimi's eerbetoon aan klassieke visuele effecten zorgen toch voor een vermakelijk avontuur."

Zelf kijken
Wil je Army of Darkness zien? De film is in Nederland op dit moment niet ruim beschikbaar via een standaard streamingabonnement, maar wel voor een paar euro digitaal te huur of te koop via onder meer Prime Video. Los van het Necronomicon heeft deze film overigens weinig te maken met Evil Dead Burn.



NieuwsFilm

meest populair