De scène bevat een herkenbare muziekpartij die inmiddels synoniem is geworden met het beeld van een geheven mes, angstaanjagende close-ups en snelle montage, die samen één intense filmervaring vormen. Deze scène zorgde er echter ook voor dat het televisiedebuut van de film werd uitgesteld door een echte moord.
Verhaal
Psycho kwam uit in 1960 en werd geproduceerd en geregisseerd door Alfred Hitchcock. Het scenario, geschreven door Joseph Stefano, is gebaseerd op de gelijknamige roman uit 1959 van Robert Bloch. Naast Leigh spelen ook Anthony Perkins, Vera Miles, John Gavin en Martin Balsam in de film.
Het verhaal draait om een ontmoeting tussen de voortvluchtige verduisteraar Marion Crane (Leigh), de verlegen moteleigenaar Norman Bates (Perkins) en zijn geestelijk verstoorde moeder. Een privédetective (Balsam), Marions geliefde Sam Loomis (Gavin) en haar zus Lila (Miles) gaan op onderzoek uit wanneer zij verdwijnt.
Nadruk op realisme
Psycho choqueerde destijds het publiek met zijn ongegeneerde weergave van geweld en seksualiteit en betekende een revolutie voor het horrorgenre door de nadruk op realisme: er zijn geen enge monsters of spookachtige verschijningen te zien.
Daarmee zette de film het horrorgenre volledig op zijn kop en effende hij het pad voor het slashergenre, dat in de jaren zeventig zou exploderen met films als The Texas Chainsaw Massacre, Black Christmas en uiteindelijk Halloween.
Dreiging van gewone man
Wat Hitchcocks aanpak zo verontrustend maakte, was dat hij weigerde te leunen op het bovennatuurlijke. In plaats van monsters die in de schaduwen op de loer liggen, komt de dreiging van een gewone motelkamer en een ogenschijnlijk gewone man. Die beklemmende nabijheid tot de realiteit dwong het publiek te beseffen dat horror overal kan bestaan.
De Franse filmmaker François Truffaut vroeg Hitchcock ooit waarom hij Psycho had gemaakt, waarop hij antwoordde: "Ik denk dat de moord in het bad, die plotseling uit het niets komt, eigenlijk alles was." De schokkende scène staat in het geheugen gegrift van elke filmliefhebber en beïnvloedde vrijwel elke horrorfilm die daarna verscheen.
Uitzendrechten
Zoals vaker gebeurt met succesvolle films kunnen televisiezenders de uitzendrechten kopen om ze op televisie te vertonen. Dat gebeurde ook met Psycho. Voordat de film echter in 1966 voor het eerst op televisie zou worden uitgezonden, doorkruiste een echte moord de plannen van CBS.
Nadat de zender 450.000 dollar had betaald voor de uitzendrechten van Psycho, besloot men de geplande uitzending uit respect voor Valerie Percy uit te stellen. Zij was een jonge vrouw die slechts enkele dagen vóór het geplande televisiedebuut van de film werd vermoord.
Brute moord
Valerie, de dochter van de senaatskandidaat uit Illinois Charles H. Percy, werd slachtoffer van een brute moord toen iemand haar huis binnendrong en haar twaalf keer neerstak. Een misdaadpsychiater, dr. Edward Kelliher, verklaarde: "De feiten die tot nu toe bekend zijn geworden, wijzen erop dat de moordenaar Valerie kende en naar haar huis ging met het doel haar te vermoorden." Volgens hem wijst alles erop dat "de moordenaar haar persoonlijk wilde aanvallen."
Valeries moeder, Loraine, zag de dader zelfs naast het lichaam van haar dochter staan nadat hij de misdaad had gepleegd. Hij scheen echter snel met een zaklamp in haar gezicht om te voorkomen dat zij hem kon herkennen en wist vervolgens uit het huis te ontsnappen. Daardoor kon Loraine slechts vage details over het uiterlijk van de man geven, wat het voor onderzoekers moeilijk maakte om te achterhalen wie verantwoordelijk was voor de gruwelijke moord. De dader werd nooit opgepakt en Valerie en haar familie kregen nooit gerechtigheid.
Douchescène ingekort en bewerkt
Toen de film uiteindelijk in 1967 op televisie werd uitgezonden, werd de douchescène zwaar ingekort en bewerkt. De griezelige overlap tussen fictie en werkelijkheid wierp een ongemakkelijke schaduw over het televisiedebuut van de film.
Psycho had de grens tussen entertainment en angst al doen vervagen, maar de tragedie rond Valerie Percy maakte die grens plotseling angstaanjagend dun. Voor CBS ging het uitstellen van de uitzending dan ook minder om censuur dan om respect en gevoeligheid.
Kijken?
Wil je Psycho zien? Je kunt de film huren en kopen op Pathé Thuis en Prime Video.