Toen 2001: A Space Odyssey in 1968 verscheen, begreep bijna niemand wat ze precies zagen. De film van Stanley Kubrick voelde meer als een ervaring dan een verhaal, en dat was precies de bedoeling.

Met een relatief bescheiden budget van zo'n 10 miljoen dollar en revolutionaire effecten groeide de film uit tot een klassieker. Toch bleven kijkers jarenlang discussiëren over de betekenis, omdat Kubrick zelf vrijwel nooit uitleg gaf over zijn mysterieuze meesterwerk.

Geheime hint
In een zeldzaam interview gaf Kubrick toch een glimp van zijn visie prijs. Hij beschreef hoe buitenaardse wezens miljoenen jaren geleden een monoliet op aarde plaatsten om de evolutie van de mens te versnellen.

Diezelfde mysterieuze objecten duiken later opnieuw op, onder andere op de maan en bij Jupiter. Ze fungeren als een soort kosmische signalen die de mensheid stap voor stap richting een hoger bewustzijn sturen.

Plot
Het verhaal volgt astronaut Dave Bowman, gespeeld door Keir Dullea, die samenwerkt met de iconische computer HAL 9000. Wanneer die kunstmatige intelligentie ontspoort, verandert de missie in een existentiële strijd om overleving.


Uiteindelijk belandt Bowman in een bizarre, bijna psychedelische reis door ruimte en tijd. Daar wordt hij geconfronteerd met iets wat verder gaat dan menselijke logica of begrip.

Onderliggende bedoeling
Volgens Kubrick draait het niet alleen om wat er gebeurt, maar vooral om hoe je het ervaart. Hij wilde dat kijkers zelf betekenis geven aan de beelden, in plaats van een duidelijke uitleg voorgeschoteld te krijgen.