Historische oorlogsfilm was voor Hitler een gedrocht en hij zorgde er persoonlijk voor dat hij uit de bioscopen verdween

Historische oorlogsfilm was voor Hitler een gedrocht en hij zorgde er persoonlijk voor dat hij uit de bioscopen verdween

De anti-oorlogsfilm 'All Quiet on the Western Front' uit 1930 zorgde voor veel controverse in Duitsland en werd er lange tijd verboden.

Tijdens de periode tussen de twee wereldoorlogen werden tal van oorlogsfilms uitgebracht. De eerste film die in één klap zowel de Oscar voor Beste Film als die voor Beste Regisseur won, was dan ook een oorlogsfilm die in 1930 verscheen en een groot succes werd. In de VS althans, want Hitler beschouwde de film als een gedrocht en zorgde er persoonlijk voor dat hij niet langer in Duitse bioscopen te zien was.

Het gaat over All Quiet on the Western Front. Deze epische anti-oorlogsfilm uit het vroege geluidsfilmtijdperk is gebaseerd op de gelijknamige roman uit 1929 van de Duitse schrijver Erich Maria Remarque. De film werd geregisseerd door Lewis Milestone, met in de hoofdrollen Lew Ayres, Louis Wolheim, John Wray, Slim Summerville en William Bakewell.

Verhaal
All Quiet on the Western Front volgt een groep jonge Duitse soldaten tijdens de Eerste Wereldoorlog die aanvankelijk vol patriottisch enthousiasme het leger ingaan, maar al snel de gruwelijke realiteit van de loopgravenoorlog ervaren. De focus ligt vooral op Paul Bäumer (Ayres), een van de soldaten, en zijn mentale en fysieke aftakeling.

De film staat bekend om zijn opvallend realistische en sobere weergave van oorlog voor die tijd. In plaats van heroïek toont hij vooral chaos, angst, verlies en zinloosheid. Dat maakte hem revolutionair in 1930, toen oorlogsfilms vaak nog een romantischer of patriottischer beeld gaven.

Succes in de VS, controverse in Duitsland
All Quiet on the Western Front was bij de release een groot succes in de Verenigde Staten, maar internationaal was de ontvangst veel gemengder. In Duitsland leidde de film tot hevige controverse en draaide hij niet lang in de bioscopen.


Vanwege de anti-oorlogsthematiek en de vermeende anti-Duitse boodschap verzetten Adolf Hitler en de nazi-partij zich tegen de film. Tijdens en na de Duitse première in Berlijn op 4 december 1930 verstoorden bruinhemden van de nazi's onder leiding van Joseph Goebbels de vertoningen door stinkbommen af te laten gaan, niespoeder in de zaal te strooien en witte muizen in de bioscopen los te laten. Dit escaleerde uiteindelijk tot aanvallen op toeschouwers die als Joods werden gezien en het afdwingen dat de filmprojectors werden stopgezet.

Klassieker
De nazi-campagne tegen de film was succesvol en de Duitse autoriteiten verboden hem op 11 december 1930. Een zwaar ingekorte versie werd in 1931 kort toegelaten, voordat de nazi's in 1933 aan de macht kwamen en All Quiet on the Western Front opnieuw werd verboden. Uiteindelijk werd de film pas in 1952 opnieuw uitgebracht in West-Duitsland.


All Quiet on the Western Front wordt nog steeds beschouwd als een klassieker en een van de meest invloedrijke anti-oorlogsfilms ooit gemaakt, en heeft talloze filmmakers beïnvloed. Het boek van Remarque werd sindsdien nog twee keer verfilmd, in 1979 en 2022. De versie uit 1979 won zowel een Golden Globe als een Emmy Award en de versie uit 2022 won onder andere zeven BAFTA Film Awards en vier Oscars.

Kijken?
Wil je All Quiet on the Western Front zien? Je kunt de film momenteel niet vinden op de verschillende streamingdiensten in Nederland, maar je kunt hem wel op dvd kopen. Omdat de film uit 1930 stamt, verviel hij op 1 januari 2026 aan het publieke domein, na het verlopen van het auteursrecht op de roman in 2024. Daardoor is hij ook online te vinden, onder andere op YouTube.

NieuwsFilm

meest populair