Waarom deze scifi-rampenfilm nog steeds hét schoolvoorbeeld van de jaren-90-blockbuster is

Waarom deze scifi-rampenfilm nog steeds hét schoolvoorbeeld van de jaren-90-blockbuster is

'Independence Day', die 30 jaar geleden verscheen, stond mede aan de basis van de heropleving van rampenfilms en sciencefiction in de late jaren 90.

Op 3 juli is het precies dertig jaar geleden dat de scifi-rampenfilm Independence Day in de bioscoop verscheen. Op papier leek de film al een gegarandeerde zomerhit, maar wat regisseur Roland Emmerich afleverde, groeide uit tot iets veel groters: hét schoolvoorbeeld van de jaren-90-blockbuster.

Independence Day werd geregisseerd door Emmerich, die samen met producent Dean Devlin ook het scenario schreef. De film heeft een ensemblecast met onder anderen Will Smith, Bill Pullman, Jeff Goldblum, Mary McDonnell, Judd Hirsch, Margaret Colin, Randy Quaid, Robert Loggia, Vivica A. Fox, James Rebhorn en Harvey Fierstein.

Verhaal
De film volgt verschillende groepen mensen die elkaar treffen in de woestijn van Nevada in de nasleep van een wereldwijde aanval door een machtig buitenaards ras. Samen met de rest van de wereld bereiden ze een tegenaanval voor op 4 juli - Independence Day in de Verenigde Staten.

Tijdens de promotie van Stargate in Europa kreeg Emmerich de vraag of hij geloofde in buitenaards leven. Dat moment vormde de inspiratie voor de film. Samen met Devlin besloot hij een grootschalige invasie te tonen, mede omdat in veel invasiefilms buitenaardse wezens na hun lange reis door de ruimte vervolgens nauwelijks nog te zien zijn zodra ze de aarde bereiken.

Totale vernietiging
Hoewel Independence Day een klassiek sciencefictionverhaal vertelt, zit de kracht vooral in de schaal van de invasie en de totale vernietiging die daarmee gepaard gaat. Iconische steden gaan in vlammen op, er is massapaniek op straatniveau en de luchtgevechten waren destijds ongekend in Hollywood.


In de jaren 90 bevonden digitale effecten zich op een kantelpunt, en Independence Day zette die ontwikkeling kracht bij. De verwoesting van het Witte Huis - inmiddels een iconisch filmbeeld - groeide uit tot hét symbool van wat CGI kon betekenen voor het grote scherm. Het publiek kwam niet alleen voor het verhaal, maar ook voor het spektakel.

Toegankelijke menselijke kern
Een blockbuster staat of valt echter niet met beelden alleen. De film combineert grootschalige actie met een toegankelijke menselijke kern en een veelzijdige cast. Smith als charismatische gevechtspiloot, Goldblum als excentrieke redder van de wereld en Pullman als president die onverwacht uitgroeit tot oorlogsleider: het zijn archetypen die bewust toegankelijk werden gehouden voor een zo groot mogelijk publiek.


Opvallend is ook hoe snel de film tot stand kwam. Het scenario werd in slechts drie weken geschreven en in enkele dagen goedgekeurd. De opnames werden vervolgens in een paar maanden afgerond.

Belangrijk keerpunt
Independence Day wordt dan ook gezien als een belangrijk keerpunt in de geschiedenis van de Hollywood-blockbuster en lag mede aan de basis van de heropleving van rampenfilms en sciencefiction in de late jaren 90.


Toch was niet iedereen destijds overtuigd. De film kreeg overwegend positieve reacties, maar er was ook kritiek op de simplistische dialogen en het voorspelbare verhaalverloop. Tegelijk schuilt daarin net de kracht van de blockbuster: geen intellectuele puzzel, maar een collectieve bioscoopervaring waarin emotie en spektakel vooropstaan.

Gigantisch commercieel succes
Commercieel groeide Independence Day uit tot een gigantisch succes. De film bracht wereldwijd meer dan 817,4 miljoen dollar op en werd de best bezochte film van 1996, en op dat moment de op een na succesvolste film ooit, na Jurassic Park (1993). Daarnaast won de film de Oscar voor Beste Visuele Effecten en werd hij genomineerd voor Beste Geluid.


Ook de marketing speelde een cruciale rol. Independence Day werd niet simpelweg uitgebracht als film, maar als evenement. Trailers, posters en een agressieve promotiecampagne bouwden maandenlang spanning op. De release rond de Amerikaanse nationale feestdag gaf de film bovendien een symbolische lading die wereldwijd werd uitgespeeld.

Moderne franchises bouwen voort
Vandaag, bijna drie decennia later, is het duidelijk waarom Independence Day zo vaak als referentiepunt wordt genoemd. Moderne franchises binnen het superheldengenre en grootschalige rampenfilms bouwen voort op de formule die Emmerich destijds verfijnde: schaalvergroting, duidelijke archetypen en wereldwijde aantrekkingskracht.


Independence Day is daarmee meer dan een nostalgische trip naar de jaren 90. Het is een kantelpunt waarop Hollywood zichzelf heruitvond in pixels, explosies en wereldwijde ambitie. Een film die niet alleen een verhaal vertelde over een buitenaardse invasie, maar ook over hoe cinema zelf groter, luider en internationaler werd dan ooit tevoren.

Kijken?
Wil je Independence Day zien? Je kunt de film bekijken op Disney+.

NieuwsFilm

meest populair