Als fan van de filmmaker had Nicholson weinig overtuiging nodig om te spelen in Michelangelo Antonioni's dramatische thriller uit 1975. Daarin vertolkt hij David Locke, een journalist die naar Afrika reist om een conflict te verslaan, maar uiteindelijk de identiteit van een dode man aanneemt en verstrikt raakt in diens wandaden als gevolg van zijn riskante beslissing. Onderweg wordt hij vergezeld door een naamloze jonge vrouw (Maria Schneider).
Goed ontvangen
Hoewel de film goed werd ontvangen, behoorde hij niet tot Nicholsons meest opvallende rollen uit de jaren zeventig. Dat is overigens geen schande, aangezien hij zich in de rest van dat decennium ontpopte tot een van de beroemdste en meest bekroonde talenten in Hollywood, onder andere dankzij zijn rol in One Flew Over the Cuckoo's Nest, waarvoor hij een Oscar won.
The Passenger werd uitgebracht door Metro-Goldwyn-Mayer, waarmee Nicholson een overeenkomst had om nog een ander project te leiden, dat uiteindelijk jaren later door de studio werd geschrapt. Omdat hij zoveel tijd had besteed aan een project dat nooit gerealiseerd zou worden, eiste hij compensatie voor zijn werk.
Rechten in handen
Als gevolg daarvan kwamen de rechten op The Passenger in handen van Nicholson, die er vervolgens meer dan dertig jaar niets mee deed. Er was een korte VHS-uitgave in de jaren tachtig, maar elke kans op een dvd, geremasterde Blu-ray of bioscoopheruitgave vereiste zijn goedkeuring, die hij slechts met grote tegenzin gaf.
Uiteindelijk was het Sony Pictures Classics dat hem wist te overtuigen door te stellen dat The Passenger het verdiende om terug te keren naar het grote scherm. In oktober 2005 kwam Antonioni's trage, atmosferische film opnieuw in de bioscoop en bracht een respectabele 769.000 dollar op, voordat hij in april van het daaropvolgende jaar op dvd verscheen.
Elke week een meesterwerk zien
In een toelichting aan de Los Angeles Times vergeleek Nicholson het idee dat bioscoopbezoekers The Passenger zouden ontdekken met het plezier dat hij zelf in zijn jongere jaren beleefde. "Mijn vrienden en ik gingen naar arthousebioscopen in de verwachting elke week een meesterwerk te zien, en dat gebeurde ook", zei hij. "Of het nu Antonioni, Akira Kurosawa, Jean-Luc Godard, Federico Fellini, Satyajit Ray, François Truffaut of Ingmar Bergman was, we wisten dat we in goede handen waren."
"Tegenwoordig hebben we goedkope, slimme indiefilms, maar het is niet hetzelfde", vervolgde hij. "Antonioni vond niet dat hij elk punt meteen duidelijk moest maken. Vandaag de dag zijn we gewoon slaven van melodrama."
Kijken?
Het duurde even voordat hij zover was, maar uiteindelijk gaf Nicholson toe en stond hij toe dat The Passenger voor een breed publiek werd vertoond. De film is niet te vinden op de verschillende streamingdiensten in Nederland, maar je kunt het wel kopen op dvd en blu-ray.