Met de 21e editie is het Leiden International Film Festival (LIFF) echt een blijvertje geworden in de Nederlandse filmwereld. Veel uitverkochte voorstellingen en gezellige drukte op alle locaties bewezen weer dat het festival geliefd is onder Leidenaren en cinefielen. Dat is misschien ook niet zo gek voor een evenement dat een toegankelijk maar verrassend programma biedt van indie- en arthousefilms.

Dit jaar draaiden er wat grote arthouse-titels waar al met smart naar wordt uitgekeken, zoals Wild Horse Nine van Martin McDonagh (bekend van The Banshees of Inisherin), Minotaur, de nieuwste film van de uit Rusland gevluchte Andrej Zvjagintsev (The Return en Leviathan), en Wicker met Olivia Colman en Alexander Skarsgård.

Twee historische drama's lieten zien dat oorlog en liefde altijd een goede combinatie zijn voor een meeslepend epos. Coward en La Bola Negra gaan allebei over grotere historische krachten die de levens en liefdes van mensen ontwrichten of wegvagen. Ze richten zich ook op homoseksuele mannen die ondanks de gruwelen van de oorlog troost en herkenning vinden bij soortgenoten. Vooral de grote aanpak van La Bola Negra valt op door flink door de tijd te reizen en de levens van verschillende personages met elkaar te verbinden. De film werd door de festivalbezoekers beloond met de Publieksprijs.

Charmante dealer wordt pa
Naast deze films, die nog zullen verschijnen in menig filmhuis, konden de programmeurs gelukkig ook putten uit wat verrassende titels waarvan de distributie nog onzeker is. Een grote troef die het LIFF heeft is de American Indie Competition. Het stelt programmeurs in staat om uit een relatief grote vijver van Amerikaanse cinema te putten die nog niet is ontdekt. Amerikaanse cinema werkt ook goed op festivals aangezien ze populair en toegankelijk is voor de meeste filmliefhebbers.

Dit jaar gooide Club Kid hoge ogen. Op het eerste gezicht een rauw verslag van een jonge New Yorkse gay partyganger en dealer die even fanatiek losgaat op de dansvloer als in de backroom. Het hedonistische leven wordt aanstekelijk vastgelegd in mooi maar ook rauw camerawerk dat een intiem inkijkje biedt in de verslavende hectiek van het nachtleven.

De film krijgt echter een heel andere wending als blijkt dat hij een tienerzoon heeft, die onverwachts bij hem gedropt wordt. Wat volgt is een komische maar ook ontroerende film waarin vader en zoon tot elkaar groeien. Hoofdrolspeler en regisseur Jordan Firstman steelt de show als een charmante maar ook complexe dealer die opeens met ouderlijke verantwoordelijkheid wordt opgescheept. Het is te hopen dat de film de Nederlandse bioscopen zal bereiken. LIFF bewijst in ieder geval dat ze een goed oog hebben voor ruwe parels die meer aandacht verdienen.



Ik hoor bij de band!
Van de opzwepende dancescene in New York is het maar een kleine sprong naar het hippe Montreal van de jaren 2010. Een periode die gekenmerkt werd door een muzikale explosie die artiesten opbracht zoals Arcade Fire, Grimes en Mac DeMarco. In Mile End Kicks wil muziekjournaliste Grace ook wat van de hype proeven en ze verhuist naar de stad in Québec om een boek over Alanis Morissette te schrijven en de scene te ontdekken.

Actrice Barbie Ferreira weet altijd goed ongemakkelijke jonge vrouwen neer te zetten. Ook hier is ze als Grace komisch en overtuigend, terwijl ze haar weg moet vinden in een nieuwe stad en ook financieel het hoofd boven water moet houden. Regisseuse Chandler Levack maakte al eerder I Like Movies over een wereldvreemde cinefiel die in een videotheek werkt. In haar nieuwste film laat zij weer goed zien dat ze een oog heeft voor mensen die vol in subculturen opgaan, maar tevens ontdekken dat er veel toxische kanten schuilgaan achter de façade van coole bands en hippe muziek.

Kleurrijke modepiraten
Een ander programmaonderdeel dat goed een brug slaat tussen arthouse en genrefilms is Bonkers!, waarin films vertoond worden die thematisch en vaak ook stilistisch de waanzin van de moderne tijd opzoeken. Hier kon het festival weer rekenen op de losgeslagen cinema van Boots Riley die in een vorige editie opviel met Sorry to Bother You. I Love Boosters gaat een stapje verder door zich te richten op de krankzinnigheden van de modewereld en een stel "boosters" die dure designerkleding stelen en doorverkopen.

In een hoog tempo zien we hoe ze winkels en boetieks afgaan en op ingenieuze wijze alles meenemen. Ondertussen is een boze Demi Moore als diabolische modeontwerpster Christie Smith ze op het spoor. De film kaart, net als Riley's vorige film, misstanden van het kapitalisme aan en geldt als een oproep aan arbeiders en consumenten om terug te vechten tegen het systeem. Het hoogtepunt is een komische uitleg van dialectisch materialisme waar menig marxist trots op zou zijn. Lekker maf en chaotisch, maar soms ook een tikkeltje vermoeiend en over de top in zijn voortdurend opeengestapelde gekheid.



Grote namen, teleurstellende films
LIFF kon ook rekenen op wat films met grote namen. Ethan Hawke speelt in The Weight een arme weduwnaar die voor zijn jonge dochterje moet zorgen tijdens de Grote Depressie. Als hij ten onrechte in de bajes belandt, zet hij alles op alles om vervroegd vrij te worden gelaten. En zo grijpt hij een kans om voor een corrupte bewaker goud te smokkelen. De film, die in het programma met William Friedkins Sorcerer wordt vergeleken, is nooit zo rauw als dat meesterwerk. De oneindige vindingrijkheid van Hawkes' protagonist is elke prikkelige situatie te slim af. Het is dus niet moeilijk om te raden of hij zijn schattige dochtertje uiteindelijk wel of niet terug zal zien.

James Gray's nieuwste film was ook present, maar Paper Tiger is een draak van een misdaadfilm die niet spannend is en ook intrige en dramatiek mist. Twee broers gaan in zee met schimmige Russen die in het New York van de jaren 80 hun operaties aan het uitbreiden zijn. Adam Driver speelt een gladde regelaar met connecties. In contrast met zijn jongere broer, een brave ingenieur met een gezin gespeeld door Miles Teller. Gray doet verder weinig met een verhaal dat al veel vaker is behandeld in misdaadfilms en het verloop is vrij voorspelbaar zonder iets toe te voegen aan het genre.



Van een Hollywood-dieptepunt gaan we naar een duidelijke triomf. Coyote vs. Acme is een originele, grappige en zelfs ontroerende toevoeging aan het Looney Tunes-universum en heeft zelfs nog wat rake maatschappijkritiek. Gebaseerd op een artikel uit de New Yorker, waarin Wile E. Coyote het opeens zat is om achter Roadrunner aan te zitten en besluit om het bedrijf ACME aan te klagen. Hebben zij hem immers niet misleid met al die gadgets? Want waarom vallen die steeds uit elkaar of exploderen ze op de meest onhandige momenten?

Wat volgt is een leuke variatie op een rechtbankdrama met veel knipogen naar Looney Tunes maar ook naar samenzweringsthrillers. Het is ook knap dat de film je sympathie doet voelen voor Wile en zijn zinloze jacht op de ongrijpbare supersnelle MEEP MEEP renkoekoek.



De laatste voorstelling
En afsluitend gaan we van de grote titels naar een kleine en bescheiden film. The Night is Fading Away is een dromerige en onwerkelijke film die tegelijk ook verankerd is in de werkelijkheid. In de Argentijnse stad Córdoba werkt een operateur in een buurtbioscoop die maar met moeite kan blijven voortbestaan. Door bezuinigingen wordt hij gedegradeerd tot nachtwaker en als hij zijn huur niet kan betalen, besluit hij maar in de bioscoop te gaan wonen. Daar kijkt hij films tot diep in de nacht totdat hij geleidelijk de aandacht wekt van andere zwervers en outsiders die hij een plek aanbiedt in het theater.

Het is een passende film over de kwetsbaarheid van datgene waar elke filmliefhebber van houdt. Cultuur staat overal onder druk, maar gelukkig is Leiden nog steeds een festival voor ongekende filmliefde in een wereld die vaak niet de waarde en schoonheid inziet van pure cinema.