Ik heb 'The Matrix' al tientallen keren gezien, maar deze woorden van Morpheus raken me nu pas

Ik heb 'The Matrix' al tientallen keren gezien, maar deze woorden van Morpheus raken me nu pas

Een scène met Morpheus uit 'The Matrix' klinkt door de opkomst van AI actueler dan ooit.

We hebben waarschijnlijk allemaal The Matrix gezien. En vermoedelijk ook de twee vervolgfilms en misschien zelfs dat wat vreemde vierde deel dat jaren later verscheen. Gisteren besloot ik het origineel opnieuw te kijken en vrijwel direct viel me iets op dat in 1999 nog heel anders voelde.

De film van de Wachowski's blijft natuurlijk bijzonder. Voor mij was het een van de eerste films die ik eindeloos opnieuw kon kijken. Van "Follow the white rabbit" tot "Mr. Anderson", van de beroemde glitch tot die geweldige bullet time-scènes. Ik kan de film ondertussen dromen.

Een bijzonder weerzien
Het was dan ook genieten van Neo, Trinity, Cypher, Agent Smith en natuurlijk Morpheus. Vooral die laatste, gespeeld door Laurence Fishburne, maakte dit keer indruk. Tijdens zijn introductie van Neo in de echte wereld spreekt hij de beroemde woorden "Welcome to the desert of the real."

Vervolgens vertelt Morpheus over het begin van de 21e eeuw: "Wat we zeker weten, is dat de mensheid aan het begin van de 21e eeuw iets groots had uitgevonden. We waren trots op wat we hadden bereikt en keken er met bewondering naar. We hadden namelijk iets ongekends gecreëerd: kunstmatige intelligentie." En juist dat klinkt tegenwoordig wel heel herkenbaar. Let wel, we kijken naar een film uit 1999.


De opkomst van AI
Iedereen die tegenwoordig werkt met AI-tools als ChatGPT, Claude of Copilot heeft daar zijn eigen ervaringen mee. Sommigen zijn razend enthousiast, anderen zien vooral een enorme bubbel en weer anderen beschouwen AI als een bedreiging. Vooral die laatste groep zal bij de woorden van Morpheus denken: zie je wel.

Het bijzondere is dat Morpheus spreekt over een tijd die in 1999 nog grotendeels toekomstmuziek was, maar waarin wij nu leven. We bewonderen onze technologische prestaties en verbazen ons bijna dagelijks over nieuwe mogelijkheden. Toch is er één groot verschil: de mensheid is helemaal niet eensgezind over AI. Zullen toekomstige generaties deze periode vooral herinneren vanwege onze uitvindingen, of juist vanwege de discussies die ze veroorzaakten?

Een angstaanjagende toekomst
Morpheus vervolgt: "Een zelfstandig bewustzijn waaruit een compleet ras van machines ontstond. We weten niet wie als eerste aanviel: wij of de machines. Maar we weten wel dat wij degenen waren die de hemel in brand staken." Zover zijn we gelukkig nog lang niet. Voor een zelfstandig bewustzijn bij de huidige AI-tools is geen overtuigend bewijs. Toch weet iedereen die AI dagelijks gebruikt hoe razendsnel de technologie zich ontwikkelt. Het opvallende is dan ook niet dat we op een oorlog afstevenen, maar dat het begin van Morpheus' verhaal ineens zo herkenbaar klinkt.

De mensheid blijft over
Wat me misschien nog wel het meest opvalt, is dat Morpheus nergens spreekt over de eerder genoemde tools en de mensen achter die technologische revolutie. Geen Sam Altman, Dario Amodei of Elon Musk. Vandaag volgen we hun uitspraken, bedrijven en ambities op de voet. Maar in de toekomst die Morpheus beschrijft, zijn die namen volkomen irrelevant geworden. De geschiedenis is grotendeels verdwenen. Wat overblijft, is de herinnering aan wat de mensheid creëerde en de gevolgen daarvan. En natuurlijk Zion, de laatste menselijke stad.

Laten we vooral hopen dat The Matrix altijd sciencefiction blijft. Maar wanneer Morpheus vertelt hoe de mensheid aan het begin van de 21e eeuw kunstmatige intelligentie creëerde, klinkt dat niet langer als een verhaal over een verre toekomst. Het klinkt bijna alsof hij terugkijkt op de tijd waarin wij nu leven. En juist dat maakt deze klassieker na 27 jaar voor mij nog indrukwekkender.



NieuwsFilm

meest populair