Pas op wat je gelooft: de nieuwe film 'November 1963' met John Travolta is niet op bewijs gebaseerd

Pas op wat je gelooft: de nieuwe film 'November 1963' met John Travolta is niet op bewijs gebaseerd

John Travolta gelooft in de maffiatheorie achter 'November 1963', maar historisch bewijs ontbreekt.

John Travolta lijkt te geloven in een soort van complottheorie die de verhaallijn bepaalt in zijn nieuwste film November 1963. "Hoeveel dichter bij de werkelijkheid kun je komen?" vraagt hij in een interview met Extra TV. De acteur speelt maffiafiguur Johnny Roselli in de misdaadfilm, die op 4 december in Amerikaanse bioscopen verschijnt. Maar hoeveel historisch bewijs ondersteunt zijn overtuiging?

Regisseur Roland Joffé benadert de moord op president John F. Kennedy vanuit de georganiseerde misdaad. Naast Travolta spelen Robert Carlyle en Jefferson White respectievelijk Jack Ruby en Lee Harvey Oswald. Het uitgangspunt is dat de 'Chicago Outfit' de aanslag organiseerde. Die lezing komt uit de familie van maffialeider Sam Giancana, maar is daarmee nog geen bewezen geschiedenis.

Familie Giancana: Chicago Outfit
Scenarioschrijver Nicholas Celozzi is familie van Giancana. Volgens hem vertelde Giancana's broer Joseph, bijgenaamd Pepe, hem jarenlang over de gebeurtenissen rond de aanslag. Tegenover Extra TV zegt Celozzi: "Wat ik schreef, was wat hij had gezien en gehoord." Daarmee beroept hij zich op een getuige binnen zijn familie. Dat die getuige alles daadwerkelijk zo meemaakte, is echter niet onafhankelijk vastgesteld.


Een belangrijk onderdeel is een vermeende verkiezingsdeal uit 1960. De 'Outfit' zou Kennedy aan zijn overwinning hebben geholpen, in ruil voor bescherming. Het harde optreden van minister van Justitie Robert Kennedy zou vervolgens als verraad zijn ervaren. Maar The Mob Museum verwijst naar onderzoek van historicus John Binder uit 2007. Hij vond geen uitzonderlijke steun voor Kennedy in onderzochte kiesdistricten en groepen waarop de Outfit mogelijk invloed had. Dat verzwakt de veronderstelling achter die afspraak.

Veel gedoe rond moord Kennedy
Ook officiële onderzoeken bevestigen het filmverhaal niet. De Warren Commission concludeerde in 1964 dat Oswald de dodelijke schoten loste en alleen handelde. De commissie vond geen overtuigend bewijs voor een samenzwering met Ruby of anderen. Dat was haar onderzoeksconclusie, overduidelijk niet het einde van alle vragen over de aanslag.

De House Select Committee on Assassinations kwam in 1979 tot een ander oordeel: Kennedy was waarschijnlijk slachtoffer van een samenzwering. Zij kon echter geen andere schutter identificeren of de omvang daarvan vaststellen. Ook vond zij onvoldoende bewijs voor betrokkenheid van de nationale georganiseerde misdaad als organisatie. Betrokkenheid van afzonderlijke maffialeden kon niet volledig worden uitgesloten, maar werd evenmin bewezen.

Geluidsbewijs later betwist
Bovendien werd een belangrijke basis voor dat latere oordeel wetenschappelijk betwist. De gedachte dat er twee schutters waren, was gestoeld op geluidsanalyses. Een commissie van de National Research Council concludeerde in 1982 dat de opnames daarvoor geen betrouwbaar bewijs vormden. De betreffende geluiden zouden ongeveer een minuut na de aanslag zijn opgenomen.

November 1963: Niet op waarheid gebaseerd
November 1963 lijkt dus vooral een verhaal binnen een machtige misdaadfamilie in plaats van bewijs. Historisch bewijs is er niet. De besproken onderzoeken sluiten niet iedere mogelijke samenzwering uit, maar bevestigen evenmin dat de 'Chicago Outfit' de moord organiseerde. Dus ja, mocht je November 1963 ooit zien - er is geen Nederlandse verschijningsdatum - houd er dan rekening mee dat dit historische verhaal mogelijk of eerder waarschijnlijk helemaal niet klopt.

Dat de grootschalige film is gemaakt valt wel te verklaren gezien de vele onderzoeken die er zijn geweest. CBS News dook er nog even verder in.



NieuwsFilm

meest populair