Denis Villeneuve heeft met zijn Dune-films aangetoond dat de gelijknamige sciencefictionroman van Frank Herbert uit 1965 wel degelijk verfilmd kan worden. De versie van David Lynch uit 1984 was minder succesvol dan de films van Villeneuve, maar was eveneens een verdienstelijke poging.
In het midden van de jaren 70 probeerde een andere regisseur een verfilming te maken van Dune. Het project groeide uit tot een van de meest legendarische "films die nooit gemaakt werden". Hoewel de film uiteindelijk nooit werd gerealiseerd, had het project een grote invloed op latere sciencefictionfilms.
Documentaire
In 2013 verscheen zelfs een documentaire over de mislukte poging van cultregisseur Alejandro Jodorowsky om Dune te verfilmen. Deze documentaire, getiteld Jodorowsky's Dune, reconstrueert het project via interviews met Jodorowsky en de betrokken kunstenaars en laat zien hoe ver de productie al gevorderd was.
De filmrechten van Dune werden begin jaren 70 gekocht door een Frans consortium onder leiding van Jean-Paul Gibon. Jodorowsky, die net cultstatus had verworven met zijn surrealistische western El Topo (1970), werd aangesteld als regisseur.
Creatief team samenstellen
Zijn doel was niet zomaar een verfilming te maken, maar een "spirituele ervaring" voor het publiek. Jodorowsky zei later dat hij geen getrouwe verfilming wilde maken, maar een film die de geest van het boek zou overstijgen. Samen met producent Michel Seydoux begon hij een uitzonderlijk creatief team samen te stellen.
Jodorowsky benaderde onder meer Virgin Records en de progrockgroepen Tangerine Dream, Gong en Mike Oldfield voor de soundtrack, maar koos uiteindelijk voor Pink Floyd en Magma. Voor het ontwerp van decors en personages trok hij kunstenaars H.R. Giger, Chris Foss en Jean Giraud (Moebius) aan. Dan O'Bannon werd aangesteld voor de speciale effecten.
Cast en storyboardboek
Voor de cast dacht Jodorowsky aan namen als Salvador Dalí, Orson Welles, Gloria Swanson, David Carradine, Mick Jagger, Udo Kier en Amanda Lear. Jodorowsky wilde bovendien zijn zoon Brontis - twaalf jaar oud bij de start van de preproductie - laten schitteren in de hoofdrol van Paul Atreides.
Samen met Moebius werkte Jodorowsky jarenlang aan een enorm storyboardboek waarin de volledige film visueel werd uitgewerkt. Het boek bevatte duizenden tekeningen, gedetailleerde set- en kostuumontwerpen, camerabewegingen en montageaanwijzingen. Het werd later beroemd in Hollywood omdat kopieën ervan circuleerden bij verschillende studio's.
Film van 14 uur
In 1976 reisde auteur Herbert naar Europa en ontdekte dat er al twee miljoen dollar van het totale budget van 9,5 miljoen dollar was uitgegeven, enkel aan de preproductie. Bovendien zou Jodorowsky's scenario uitmonden in een film van maar liefst veertien uur.
"Het was zo dik als een telefoonboek", herinnerde Herbert zich later. Jodorowsky veroorloofde zich aanzienlijke creatieve vrijheden ten opzichte van het bronmateriaal, al verklaarde Herbert dat hun onderlinge relatie altijd vriendschappelijk bleef.
Project stopgezet
Na tweeënhalf jaar preproductie liep het project uiteindelijk vast om financiële redenen. Er was nog vijf miljoen dollar nodig om het totale budget van vijftien miljoen rond te krijgen, maar pogingen om extra investeerders te vinden mislukten. Studio's vonden het project te riskant en moeilijk verkoopbaar.
Investeerders trokken zich uiteindelijk terug en het project werd stopgezet. Toen de filmrechten in 1982 vervielen, werden ze opgekocht door de Italiaanse producent Dino De Laurentiis. Die bracht uiteindelijk in 1984 Dune uit, geregisseerd door Lynch.
Grote invloed
Hoewel Jodorowsky's versie van Dune nooit werd gemaakt, had het project grote invloed op Hollywood. Veel betrokken kunstenaars werkten later aan andere iconische films. Zo werkten O'Bannon en Giger aan Alien (1979) en beïnvloedde Moebius talloze sciencefictionontwerpen in de jaren 80. Volgens sommigen hadden visuele ideeën uit het project ook invloed op Star Wars (1977).
Jodorowsky's Dune zullen we dus nooit te zien krijgen, maar er zijn natuurlijk wel de versies van Lynch en Villeneuve. Lynch' Dune kun je huren en kopen op Pathé Thuis, de eerste Dune-film van Villeneuve kun je bekijken op Netflix en Prime Video, Dune: Part Two kun je bekijken op HBO Max en het derde deel verschijnt in december in de bioscoop.
In het midden van de jaren 70 probeerde een andere regisseur een verfilming te maken van Dune. Het project groeide uit tot een van de meest legendarische "films die nooit gemaakt werden". Hoewel de film uiteindelijk nooit werd gerealiseerd, had het project een grote invloed op latere sciencefictionfilms.
Documentaire
In 2013 verscheen zelfs een documentaire over de mislukte poging van cultregisseur Alejandro Jodorowsky om Dune te verfilmen. Deze documentaire, getiteld Jodorowsky's Dune, reconstrueert het project via interviews met Jodorowsky en de betrokken kunstenaars en laat zien hoe ver de productie al gevorderd was.
De filmrechten van Dune werden begin jaren 70 gekocht door een Frans consortium onder leiding van Jean-Paul Gibon. Jodorowsky, die net cultstatus had verworven met zijn surrealistische western El Topo (1970), werd aangesteld als regisseur.
Creatief team samenstellen
Zijn doel was niet zomaar een verfilming te maken, maar een "spirituele ervaring" voor het publiek. Jodorowsky zei later dat hij geen getrouwe verfilming wilde maken, maar een film die de geest van het boek zou overstijgen. Samen met producent Michel Seydoux begon hij een uitzonderlijk creatief team samen te stellen.
Jodorowsky benaderde onder meer Virgin Records en de progrockgroepen Tangerine Dream, Gong en Mike Oldfield voor de soundtrack, maar koos uiteindelijk voor Pink Floyd en Magma. Voor het ontwerp van decors en personages trok hij kunstenaars H.R. Giger, Chris Foss en Jean Giraud (Moebius) aan. Dan O'Bannon werd aangesteld voor de speciale effecten.
Cast en storyboardboek
Voor de cast dacht Jodorowsky aan namen als Salvador Dalí, Orson Welles, Gloria Swanson, David Carradine, Mick Jagger, Udo Kier en Amanda Lear. Jodorowsky wilde bovendien zijn zoon Brontis - twaalf jaar oud bij de start van de preproductie - laten schitteren in de hoofdrol van Paul Atreides.
Samen met Moebius werkte Jodorowsky jarenlang aan een enorm storyboardboek waarin de volledige film visueel werd uitgewerkt. Het boek bevatte duizenden tekeningen, gedetailleerde set- en kostuumontwerpen, camerabewegingen en montageaanwijzingen. Het werd later beroemd in Hollywood omdat kopieën ervan circuleerden bij verschillende studio's.
Film van 14 uur
In 1976 reisde auteur Herbert naar Europa en ontdekte dat er al twee miljoen dollar van het totale budget van 9,5 miljoen dollar was uitgegeven, enkel aan de preproductie. Bovendien zou Jodorowsky's scenario uitmonden in een film van maar liefst veertien uur.
"Het was zo dik als een telefoonboek", herinnerde Herbert zich later. Jodorowsky veroorloofde zich aanzienlijke creatieve vrijheden ten opzichte van het bronmateriaal, al verklaarde Herbert dat hun onderlinge relatie altijd vriendschappelijk bleef.
Project stopgezet
Na tweeënhalf jaar preproductie liep het project uiteindelijk vast om financiële redenen. Er was nog vijf miljoen dollar nodig om het totale budget van vijftien miljoen rond te krijgen, maar pogingen om extra investeerders te vinden mislukten. Studio's vonden het project te riskant en moeilijk verkoopbaar.
Investeerders trokken zich uiteindelijk terug en het project werd stopgezet. Toen de filmrechten in 1982 vervielen, werden ze opgekocht door de Italiaanse producent Dino De Laurentiis. Die bracht uiteindelijk in 1984 Dune uit, geregisseerd door Lynch.
Grote invloed
Hoewel Jodorowsky's versie van Dune nooit werd gemaakt, had het project grote invloed op Hollywood. Veel betrokken kunstenaars werkten later aan andere iconische films. Zo werkten O'Bannon en Giger aan Alien (1979) en beïnvloedde Moebius talloze sciencefictionontwerpen in de jaren 80. Volgens sommigen hadden visuele ideeën uit het project ook invloed op Star Wars (1977).
Jodorowsky's Dune zullen we dus nooit te zien krijgen, maar er zijn natuurlijk wel de versies van Lynch en Villeneuve. Lynch' Dune kun je huren en kopen op Pathé Thuis, de eerste Dune-film van Villeneuve kun je bekijken op Netflix en Prime Video, Dune: Part Two kun je bekijken op HBO Max en het derde deel verschijnt in december in de bioscoop.
