Recensie

Caché (2005)

Een goede film van Michael Haneke zuigt zich vast in je herinnering. Een slechte waarschijnlijk ook, maar dan moet de Oostenrijkse meester er eerst eentje maken. Dat is hem met Caché weer niet gelukt.

door Remko Mewe om 03:06 in RECENSIES
Caché poster
Regie: Michael Haneke | Cast: Daniel Auteuil (Georges), Juliette Binoche (Anne), Maurice Bénichou (Majid), Lester Makedonsky (Pierrot), Walid Afkir (Majid's zoon), Annie Girardot (Georges' moeder), Bernard Le Coq (Georges' chef) | Speelduur: 117 min.

Een goede film van Michael Haneke achtervolgt je en grijpt zich vast in je herinnering. Een slechte waarschijnlijk ook, maar dan moet de Oostenrijkse meester er eerst eentje maken. Dat is hem weer niet gelukt. Caché sluit naadloos aan bij zijn voorgaande werk, waarin hij de mens op pijnlijke wijze blootlegt en hem ontdoet van de broze laag die wij beschaving of moreel besef noemen. Dat Haneke 'schon wieder' een verontrustende film aflevert, mag geen verrassing heten, want de aard van de mens is in zijn ogen nog steeds niet fraai. Hij staat al jaren bekend als een regisseur die shockerende films aflevert (denk aan Funny Games, Der Siebente Kontinent of La Pianiste), maar daar wordt zijn imposante oeuvre ernstig tekort mee gedaan. Haneke is geen sensatiezoeker en heeft absoluut wat te zeggen. Als één regisseur keer op keer zijn persoonlijke visie uitdraagt en zich niet laat manipuleren, is het Haneke wel. Iemand die geschoold is in de psychologie en filosofie en pas op zijn zevenenveertigste zijn eerste film maakte, is niet uit op effectbejag. Haneke heeft jaren naar de mens gekeken, is daar pessimistisch van geworden en heeft er akelige, maar prachtige films over gemaakt.

Interviews met de filmmaker leren dat zijn films vooral over zijn eigen angsten gaan. Zo is hij onder meer bang voor het buitensporige geweld in de maatschappij en voor het egoïsme dat hij in de mens ontwaart. Volgens hem is de mens uit zelfbehoud tot alles in staat. Caché speelt op veel niveaus in op deze angsten. Het meest zichtbaar is het thrillerplot waarin Georges, presentator van een boekenprogramma, en zijn vrouw Anne geterroriseerd worden door een onbekende die hen gadeslaat en videobanden stuurt met opnames van hun huis. Het drijft Georges en Anne langzaam tot waanzin en uiteindelijk de kijker ook, want het mysterie blijft goed verborgen en de té subtiele slotscène maakt het raadsel er alleen maar verwarrender op. Toch is het thrillerelement slechts een bonus bij de film, een extraatje. Caché ('verborgen') gaat met name om dingen die niet te zien zijn. Haat, schuld en verantwoordelijkheid zijn daarvan de belangrijkste. Georges wordt geconfronteerd met iets wat hij verdrongen heeft en is niet van plan om zijn vooraanstaande leventje in gevaar te brengen door het op te rakelen.

Het is Haneke vooral te doen om de keuzes die Georges maakt. Daarin gaat de regisseur voor zijn doen niet eens zo heel erg ver. Er zijn een paar verbijsterende scènes die je voor altijd bij zullen blijven, maar het zijn vooral de psychologische motieven die blijven malen. Interessant is de vraag in hoeverre Georges iets te verwijten valt en hoe moreel onjuist zijn handelswijze is. In eerste instantie lijkt hij een onschuldig slachtoffer, maar niet veel later lijkt hij zich onnodig en koste wat het kost te willen vrijpleiten. Michael Haneke heeft nog wel eens de neiging om de duistere kanten van de menselijke aard onder een vergrootglas te leggen en de aangename aspecten opzettelijk buiten beeld te houden, maar Caché is toch wat minder eenzijdig. Dat komt mede door het fenomenale spel van Daniel Auteuil. Hij is in staat om van Georges een gewone, redelijk sympathieke man te maken op wie eigenlijk niks valt aan te merken zo lang alles goed gaat, maar die zelfzuchtige trekjes begint te vertonen als zijn veilige wereldje in gevaar komt. Het zijn trekjes die ons - lieg niet - maar al te bekend voorkomen.

Minder opvallend - anekdotisch maar zeker noemenswaardig - is de politieke laag in Caché. Haneke heeft de bravoure om terloops een toespeling te maken op een zwarte bladzijde uit de Franse geschiedenis. Dit komt ter sprake als Georges naar een documentaire zit te kijken over een demonstratie in 1961 waarbij tientallen Algerijnen werden vermoord door de Franse politie. De Franse regering had deze episode, net als Georges de zijne, graag verborgen gehouden. De allegorie is fraai, want ook Georges' geheim heeft met allochtonen te maken. Daarmee snijdt Haneke nóg een belangrijke thema aan. De hand van de meester moet er aan te pas komen om de film niet alle kanten op te laten waaien. Haneke houdt de film met uitgekiende overzichtsshots strak in het gareel en verliest de verhaallijn geen moment uit het oog.

Zoals gewoonlijk situeert Haneke het verhaal in een elitair milieu. Hij legt daar veel nadruk op en laat de camera regelmatig door het rijk aangeklede interieur van Georges' woning glijden die opgetrokken lijkt uit muren van boeken. Dat Georges geschoold is en een goede baan heeft, is een belangrijk gegeven. Het ontbreekt hem aan niks. Caché kan op die manier uitgroeien tot een ontluisterend portret van een bevoorrecht persoon die zijn schuld probeert te verdringen en zich in allerlei bochten wringt om niets te verliezen. Met deze weinig flatteuze observatie worden de onverschillige intellectuelen eens flink op hun nummer gezet. Ironisch genoeg is het vooral deze bevolkingsgroep die Hanekes werk zo bewondert.

18 Reacties

account_circleLog in of registreer om mee te praten.

Kenji

Avatar

Heel benieuwd naar, deze staat voor volgende week in de planning, eerst nog even naar Munich.

atomdude

Avatar

"Funny Games" is naar mijn bescheiden mening één van de beste films ooit. Door een behendig spel met de regels van de (film)vertelkunst stelt hij plotseling gedurende de film kijker medeverantwoordelijk... Vergeef me voor de klungelige formulering.
Wat negen van de tien keer zou hebben uitgepakt als een irritant en belerend overkomend trucje is door Haneke "spot-on" uitgevoerd.
Ben heel nieuwsgierig geworden naar Caché. Fijne recensie!

Jusjuh

Avatar

Gelukkig, ik lees de resencie niet, maar met een 5/5 waardering ben ik zeker blij. Komende woensdag, in de plaatselijke arthouse:

11.30. Me, you and everyone we know
13.00. Good night and goog luck
16.00. Brokeback Mountain
18.00. Caché

:W

Bluesky

Avatar

Volgens mij is dit een film zonder tussenweg. Of je vindt hem geweldig, of je vindt het helemaal niks.

In meerdere recensies krijgt de film volle punten, terwijl de vaste sneakgangers (in Utrecht, maar later zag ik ook de cijfers op sneakpoint) de film erg lage cijfers hebben gegevens.
Leuk om zelf te zien wie het bij het rechte eind heeft. Ben benieuwd.

PUMA

Avatar

5 blokjes? Damn, toen ik de zaal uitliep vond ik het serieus een kutfilm. s'Avonds toen ik er over na ging denken vond ik de film toch niet slecht. Maar de volle punten? Je gaat zo ontzettend veel mensen teleur stellen die naar de film gaan. Dat verborgen politieke stuk over allegtonen vind ik niet boeiend en het was gewoon nodig om het plot te laten kloppen. De grootste mankementen waren nog dat de kleine Georges zo' plan had kunnen bedenken. En ook dat ze eigen zoon eraan mee werkte, want daar was niet echt een duidelijke reden voor gegeven.

Jusjuh

Avatar

PUMA "5 blokjes? Damn, toen ik de zaal uitliep vond ik het serieus een kutfilm. s'Avonds toen ik er over na ging denken vond ik de film toch niet slecht. Maar de volle punten? Je gaat zo ontzettend veel mensen teleur stellen die naar de film gaan. Dat verborgen politieke stuk over allegtonen vind ik niet boeiend en het was gewoon nodig om het plot te laten kloppen. De grootste mankementen waren nog dat de kleine Georges zo' plan had kunnen bedenken. En ook dat ze eigen zoon eraan mee werkte, want daar was niet echt een duidelijke reden voor gegeven."
MAAK DE SPOILERR.. De spoiler werkt hier andere als op het forum... MIJN OGEN!

PUMA

Avatar

Kan een admin dat dan doen want, Je kunt een reactie tot 2 uur na plaatsing wijzigen.

Zeurdoos

Avatar

PUMA "Kan een admin dat dan doen want, Je kunt een reactie tot 2 uur na plaatsing wijzigen."


Done & done, en dat zonder 'em te lezen :E

Will H. Hays

Avatar

PUMA "Maar de volle punten? Je gaat zo ontzettend veel mensen teleur stellen die naar de film gaan."
Ja, laten we alle films 3 blokjes geven zodat niemand teleurgesteld wordt. Of beter... laten we recensies maar helemaal afschaffen. Wie zit er nou te wachten op andermans mening?

PUMA

Avatar

Will H. Hays "Ja, laten we alle films 3 blokjes geven zodat niemand teleurgesteld wordt. Of beter... laten we recensies maar helemaal afschaffen. Wie zit er nou te wachten op andermans mening?"
Ik mag het toch een slechte film vinden, ik mag toch vinden dat de film een te hoge normering krijgt, ik mag toch zeggen dat er mensen teleurgesteld gaan worden en ik mag toch ook een eigen mening hebbben?

Will H. Hays

Avatar

PUMA "Ik mag het toch een slechte film vinden, ik mag toch vinden dat de film een te hoge normering krijgt, ik mag toch zeggen dat er mensen teleurgesteld gaan worden en ik mag toch ook een eigen mening hebbben?"
Natuurlijk! Maar wat ik eigenlijk bedoel is dat bij het geven van een cijfer geen rekening moet worden gehouden met eventuele teleurstellingen van bezoekers. Dat hou je toch altijd.

last of the freestylers

Avatar

Het leven is mooi. Wat funny games betreft, die zet ik in het hoekje van irreversible, het zal wel goed zijn, maar ik had na het kijken niet het gevoel dat ik een bijzondere ervaring rijker was(eerder een beetje misselijk en ik kan me niet voorstellen dat dat het doel van een film is) en ontspannend is het ook al niet... cache ga ik vanmiddag even kijken met mijn vriendinnetje die tussen haakjes erg lief is.

Webjoker

Avatar

Volgende week ga ik deze bezoeken; kijk er naar uit. Heb al veel verhalen er over gehoord (de bedreigende openingsscene wordt in diverse media geroemd).

jarl

Avatar

We zijn uiteindelijk niet naar cache maar naar matchpoint geweest, de beste Woody Allen film die ik tot nu toe gezien heb, dit bleek echter geen geldverspilling: een psychologische thriller met een filosofisch randje en dan ook nog scarlet johannson, echt een aanrader!

Sir Smokalot

Avatar

Ik heb hem donderdag, met name door deze recensie (en door la pianiste, die me op de een of andere manier fascineerde) bekeken, en ik vond de film.....apart.
Ik begrijp dat het niet per definitie het doel is van een film om een verhaallijn uit te stippelen en vervolgens netjes de vakjes in te kleuren, maar deze film is me teveel een karakterstudie en te weinig een film.
Ik zat tijdens de film regelmatig te denken: 'voor de draad ermee!' (tegen een laag tempo heb ik niet per definitie een bezwaar, maar tegen gedraai om de kern wel) en met zo veel vragen aan het eind dat het gewoon onaf aanvoelde. Hij was me ook iets te politiek correct, dus ik blijf zelf steken op een 7/10, maar nog een keertje kijken kan vaak een heel ander licht werpen op een film...

GvA

Avatar

Heeft iemand ideeën over die lange, enigmatische slotscene waarin het zoontje van Georges met de zoon van de zelfmoordenaar heult? Mijn these: de puber is op één of andere manier in aanraking gekomen met papa's zwarte bladzijde en rakelt deze met de pied noir op (die uit andere motieven handelt) uit frustratie over het subtiele wankelende huwelijk tussen van zijn ouders.

ruben

Avatar

GvA "Heeft iemand ideeën over die lange, enigmatische slotscene waarin het zoontje van Georges met de zoon van de zelfmoordenaar heult? Mijn these: de puber is op één of andere manier in aanraking gekomen met papa's zwarte bladzijde en rakelt deze met de pied noir op (die uit andere motieven handelt) uit frustratie over het subtiele wankelende huwelijk tussen van zijn ouders."
Kijk de extra's op de DVD: Haneke laat het helemaal aan de kijker.

acties