Recensie

The Butler (2013)

Een opzichtige poging om Oscars binnen te halen is het wel, maar desalniettemin is dit een overtuigend drama over de positie van Afro-Amerikanen in de afgelopen vijftig jaar.

door Fabian Melchers om 20:37 in RECENSIES
The Butler poster
Regie: Lee Daniels | Cast: Forest Whitaker (Cecil Gaines), Oprah Winfrey (Gloria Gaines), David Oyelowo (Louis Gaines), David Banner (Earl Gaines), Alex Pettyfer (Thomas Westfall), Mariah Carey (Hattie Pearl), e.a. | Speelduur: 132 minuten | Jaar: 2013

Lee Daniels haalde de hoofdcompetitie van Cannes met The Paperboy, maar de vuile, naar exploitatie neigende film kon niet rekenen op waardering van een groot publiek. Anders was dat bij zijn eerdere Precious, het sociale drama uit 2009 dat voor zes Oscars werd genomineerd en er uiteindelijk twee verzilverde. Misschien dat de Amerikaanse regisseur nu dus weer toe was aan een echte publieksfavoriet. Want dat is The Butler, en misschien ook wel iets te veel.

Laten we beginnen met een inventarisatie van de cast. Dan kom je uit op vijf Oscarwinnaars en drie Oscargenomineerden. Dat is nogal wat, helemaal wanneer je de film hebt gezien en weet dat de helft ervan het slechts met een paar zinnetjes moet doen. Grootheden als Vanessa Redgrave en Jane Fonda zijn binnen een paar minuten weer uit zicht verdwenen, maar natuurlijk staan hun namen wel op de poster, naast het silhouet van een butler dat voor een groot deel is ingekleurd door een Amerikaanse vlag.

Ook het waargebeurde verhaal van een donkere jongen die opgroeit tussen de katoenplanten maar het weet te schoppen tot butler in het Witte Huis, waar hij uiteindelijk onder acht verschillende presidenten werkt, zal het goed doen bij een groot publiek. Met name in de Verenigde Staten, waar de welbekende ‘doe-je-best-en-je-kunt-alles-bereiken-wat-je-maar-wil-structuur’ al menig filmmaker een fraaie miljoenenvilla heeft opgeleverd.

Cynische kritiek ligt al snel op de loer bij The Butler, zeker voor de nuchtere Nederlander. En toch is dat niet helemaal terecht. Ook al loopt Daniels ongegeneerd te koop met zijn boodschap en laat hij het sentiment (zeker tegen het einde) van zijn film afdruipen, dit drama met een speelduur van een dikke twee uur overtuigt wel.

Dat een aantal acteurs misschien is uitgezocht om de film meer onder de aandacht te brengen, doet geen afbreuk aan het feit dat ze hier foutloos gecast zijn. Je moet er ook maar opkomen - en het lef hebben - om Robin Williams te kiezen als president Eisenhower, maar het werkt. Of wat te denken van Oprah Winfrey in een grotere rol als de trouwe echtgenote van butler Cecil. De presentatrice is een van de populairste vrouwen van de Verenigde Staten, dus misschien een makkelijke sleutel naar succes, maar vergeet niet dat ze ook heel behoorlijk kan acteren (hoewel ze bijna nooit in een film te zien is).

De hoofdrol is voor de altijd sterke Forest Whitaker, die hier mooi ingetogen spel laat zien als Cecil, een hardwerkende man die zijn gezin draaiende probeert te houden. Dat wordt met name lastig gemaakt door zijn zoon, die als aanhanger van de burgerrechtenbeweging fel tegen zijn vaders onderdanige werk is.

Aan de hand van die twee personages krijgt de kijker een beeld van hoe de Amerikaanse politiek en samenleving veranderen vanaf 1957, het jaar waarin Cecil wordt aangenomen. Het is niet de eerste keer dat die geschiedenis in een film wordt gebruikt, maar dat consequent voor het perspectief van Afro-Amerikanen wordt gekozen is wel verfrissend.

Het is alleen jammer dat Daniels geen regisseur is van het subtiele gebaar. De boodschap dat je je eigen kansen kunt en moet maken wordt moddervet aangezet. Ondanks dat is het dus knap dat The Butler een onderhoudende, bij vlagen intrigerende kijk is geworden op de positie van zwarten in de Verenigde Staten.

11 Reacties

account_circleLog in of registreer om mee te praten.

SunChaser

Avatar

Vond het eennlange zit,,fragmentarisch en teveel bekende gezichten in bijrollen en alleen racisme gezever, 20 jaar werken in t witte huis en dan alleen drama

Geranimous

Avatar

SunChaser "Vond het eennlange zit,,fragmentarisch en teveel bekende gezichten in bijrollen en alleen racisme gezever, 20 jaar werken in t witte huis en dan alleen drama"


Racisme gezever? Wow! Wat een onzinnige reactie zeg. Nogal logisch dat het een factor is als je ziet in welke tijd het zich meerendeels afspeelt.

Thiver

Avatar

Oh God, deze film. }: Misschien niet de slechtste film van het jaar, maar wel een die bol staat van voorspelbare scènes (driemaal raden wie niet levend uit Vietnam terugkomt), vreemde castingkeuzes (John Cusack als Richard Nixon...), stereotypen (ik kan onmogelijk de enige zijn die bij de slotscènes hieraan moest denken) en onverbloemd racisme (dat de regisseur zwart is pleit hem hier niet van vrij). En dat alles voorzien van een overbodige voice-over en gedrenkt in een belachelijk dik aangezette moraal (resulterend in een van de meest ongepaste vermeldingen van de Holocaust die ik in lange tijd heb gezien). Maar goed, het zal vast wel de nodige Oscarnominaties opleveren.

SunChaser

Avatar

Geranimous "Racisme gezever? Wow! Wat een onzinnige reactie zeg. Nogal logisch dat het een factor is als je ziet in welke tijd het zich meerendeels afspeelt."


De film speelt zich merendeel af van 1958 tot nu, het thema is racisme maar het wordt door je strot gedouwd met die Black Panther zoon er ook nog bij. Zal vast niet alleen racisme in t Witte Huis zijn geweest

Gemiste kan deze film

WesleyK

Avatar

Jongens toch, dat deze film over racisme gaat, maakt hem juist goed.
Hij gaat het niet uit de weg en laat zien hoe het er toen aan toe ging.
Het komt bij sommige mensen hier over alsof het allemaal te dik is aangezet en natuurlijk zijn de personages expres zo geschreven. Echter verteld de film geen onwaarheden, enkel onwaarschijnlijkheden. Zijn zoon die bij de Black Panthers zit bijvoorbeeld, onwaarschijnlijk. Echter laat de film wel zien wat de Black Panthers inhielden en doet dat best waarheidsgetrouw (de bar waar ze willen zitten waar enkel blanke mensen mogen zitten).

Eigenlijk kan je pas echt van deze film genieten als je de geschiedenis kent. Misschien een tikje te dik aangezet, maar mijn inziens zouden ze dit verplicht op Amerikaanse scholen laten zien om duidelijk te maken wat er speelde.

SunChaser

Avatar

Ik ken de geschiedenis redelijk goed, de film is gewoon te fragmentarisch

Thiver

Avatar

WesleyK "Jongens toch, dat deze film over racisme gaat, maakt hem juist goed."

Misschien zou die vlieger opgaan als dit de eerste film over racisme was geweest, maar helaas is dit thema al in talloze films behandeld en heeft The Butler er niets nieuws over te melden. Daarbij leidt de film aan het Crash-syndroom: praktisch elke zin die gesproken wordt gaat over racisme. Zo subtiel als een sloophamer.

WesleyK "Hij gaat het niet uit de weg en laat zien hoe het er toen aan toe ging."

Ik zal niet ontkennen dat in de getoonde periode volop rassendiscriminatie heeft plaatsgevonden, maar The Butler maakt het wel erg bont. Zo vindt de openingsscène plaats in de jaren twintig van de twintigste eeuw maar doet het overkomen alsof de slavernij nog intact is en blanke plantage-eigenaren zonder gedoe kunnen wegkomen met verkrachting en moord zolang de slachtoffers maar zwart zijn.

WesleyK "Het komt bij sommige mensen hier over alsof het allemaal te dik is aangezet en natuurlijk zijn de personages expres zo geschreven."

Dat is nog zwak uitgedrukt. Zelfs de presidenten zijn gereduceerd tot
typetjes die thuishoren in komische sketches. Speaking of which: waar was Jimmy Carter eigenlijk?

WesleyK "Echter verteld de film geen onwaarheden, enkel onwaarschijnlijkheden. Zijn zoon die bij de Black Panthers zit bijvoorbeeld, onwaarschijnlijk."

Wel, de film vertelt een gefictionaliseerd verhaal van Eugene Allen en voegt hier een hoop onwaarheden aan toe. Zo is de eerder genoemde openingsscène volledig uit de dikke duim gezogen en had Allen in het echte leven maar één zoon, die Black Panthers-lid noch Vietnamsoldaat was. Zie hier een overzicht van andere vrijheden die Lee Daniels zich permitteert.

WesleyK "...maar mijn inziens zouden ze dit verplicht op Amerikaanse scholen laten zien om duidelijk te maken wat er speelde."

Ha! Alsof op de Amerikaanse scholen nog niet genoeg geschiedenisvervalsing wordt onderwezen. :N

SunChaser

Avatar

Helemaal mee eens.

Op scholen kunnen ze beter Missisipi Burning laten zien

martin82

Avatar

Ik vond het een geweldige film!

Ed Crane

Avatar

WesleyK "Eigenlijk kan je pas echt van deze film genieten als je de geschiedenis kent. Misschien een tikje te dik aangezet, maar mijn inziens zouden ze dit verplicht op Amerikaanse scholen laten zien om duidelijk te maken wat er speelde."


Als filmliefhebber wil ik geen boodschap-film die alles zo enorm dik aanzet omdat het 100% zeker wil zijn dat je de geschiedenisles wel echt begrijpt... en die de kijker dus eigenlijk niet vertrouwt. Ik wil toch ook een artistiek geslaagde film. Woorden à la 'dit moet men verplicht op scholen laten zien'... werkt voor mij toch eerder als afrader :+

Railgunner

Avatar

Gister pas gezien en ik vond het een indrukwekkende film! Tuurlijk is niet alles 100% realistisch, maar het is dan ook een speelfilm en geen documentaire. Ik kon alleen John Cusack niet serieus nemen als President Nixon.

The Butler

acties