Recensie

Pan's Labyrinth (2006)

Del Toro maakt er met deze filmische aanklacht tegen het fascisme vooral een visueel feest van.

door Ronald Simons om 22:04 in RECENSIES
Pan's Labyrinth poster
Regie: Guillermo del Toro | Cast: Ariadna Gil (Carmen Vidal), Ivana Baquero (Ofelia), Sergi López (Kapitein Vidal) e.a. | Speelduur: 112 minuten | Jaar: 2006

Een sprookje voor volwassenen, dat was de opdracht die de Mexicaanse Guillermo del Toro zichzelf gaf voor zijn zesde speelfilm. Het idee voor Pan’s Labyrinth had Del Toro al voor hij begon te schrijven aan zijn debuutfilm Cronos uit 1993, maar hij wilde dit project precies maken zoals hij het in zijn hoofd had en geen concessies doen aan de uitvoering. De Mexicaan wachtte dus al die jaren op het noodzakelijke budget om zijn ultieme sprookje te creëren. Nu het zover is, wordt het wachten gedeeltelijk beloond, want Pan’s Labyrinth is in ieder geval Del Toro’s mooiste geworden met drie terechte Oscars voor make-up, camerawerk en art direction.

Al had publiekslieveling Guillermo del Toro, eerder verantwoordelijk voor onder andere The Devil’s Backbone, Blade II en Hellboy, het idee al jaren laten borrelen en gisten, het kostte hem en zijn team uiteindelijk een jaar voorbereiding, vier maanden draaien en een half jaar postproductie voordat Pan’s Labyrinth gereed was. Voor deze even lieve als bizarre mix van horror, fantasy en drama werden bijvoorbeeld 34 verschillende sets gebouwd om zo het donkere uiterlijk zo precies mogelijk onder controle te houden. Niets werd aan het toeval overgelaten. Met scherp oog voor detail, kleurgebruik en vormgeving zijn Del Toro en zijn team erin geslaagd om een geheel op zichzelf staande sprookjeswereld te creëren die, zoals het klassieke sprookjes betaamt, afwisselend de vorm van een onschuldige droom en een monsterlijke nachtmerrie aanneemt.

Het centrale karakter in Pan’s Labyrinth is het tienjarige meisje Ofelia. Het is 1944, de Spaanse Burgeroorlog is al vijf jaar voorbij, maar in de noordelijke regio Navarra vechten rebellen nog altijd tegen de fascisten en monarchisten van Franco, de dictator van het land. Ofelia verhuist samen met haar zwangere moeder naar de bewuste regio, waar haar stiefvader als de verantwoordelijke fascistische leider de rebellen bestrijdt. Met leren handschoentjes, strak achterover gekamd haar en een onafscheidelijke sigaret wordt deze kapitein Vidal gespeeld door de in slechteriken gespecialiseerde Sergi López, bekend van zijn diabolische rol in Harry, Un Ami Qui Veut du Bien. Als het niet blijkt te boteren tussen Vidal en Ofelia, vlucht het meisje in haar fantasierijke verbeelding.

Zo wordt ze al snel na aankomst bij haar stiefvader door een wonderlijk beestje naar Pan gebracht, de Griekse god van dieren, de natuur en vruchtbaarheid. Dit zonderlinge wezen met geitenhoorns, hoeven en een menselijk bovenlichaam verzekert het meisje een prinses te zijn; dochter van de koning van de elfen- en onderwereld. Pan geeft Ofelia de kans om over haar koninkrijk te beschikken door drie opdrachten uit te voeren waar ze niemand iets over mag vertellen. Intussen vecht en martelt Vidal er lustig op los in de echte wereld van Pan’s Labyrinth. De film wil daarmee veel meer zijn dan slechts een fantasyfilm over de verbeeldingskracht van een jong meisje. Del Toro plaatst het fascistische Francoregime, gepersonifieerd door Kapitein Vidal, rechtstreeks tegenover de kinderlijke onschuld, om zo zijn afschuw voor dit regime een vorm te geven.

De vormgeving van Guillermo del Toro’s zesde en meest ambitieuze project is verbluffend. De rijk aangeklede, enorm gedetailleerde sets zijn een genot om te zien en de drie opdrachten die Ofelia uitvoert zijn de fantasievolle hoogtepunten van Pan’s Labyrinth. Daartegen steekt de ruime aandacht voor de wat al te clichématige figuur Kapitein Vidal helaas wat magertjes af. De drijvende kracht achter de verhalende ontwikkeling van dit nachtmerrieachtige sprookje is Ofelia, waardoor de te nadrukkelijke aandacht voor de eendimensionale Vidal de film uit balans trekt na het sterke eerste half uur. Dat mensen hebben bewezen monsterlijker te kunnen zijn dan veel fantasiegedrochten wordt als centraal thema duidelijk naar voren gebracht, maar Del Toro maakt er met deze filmische aanklacht tegen het fascisme vooral een visueel feest van.

25 Reacties

account_circleLog in of registreer om mee te praten.

Breug

Avatar

Eindelijk dan toch ook in Nederland. Ik heb nog maar weinig negatiefs gelezen over deze film. Ik ben benieuwd.

Smart_3,141592

Avatar

Heerlijk, Epic Movie: 41 steden
Pan's Labyrinth: 16 steden

Geef ons de pulp.

raymills84

Avatar

Smart_3,141592 "Heerlijk, Epic Movie: 41 steden
Pan's Labyrinth: 16 steden

Geef ons de pulp."

raymills84

Avatar

Idd een typerend voorbeeld van de pathe heerschappij. er wordt niet eens moeite gedaan om artistiek verantwoorde films een kans te geven.

Random

Avatar

Geweldige film, ik had eerlijk gezegt meer een fantasy wereld verwacht maar het speelt zich grotendeels af in de 'normale' wereld. aanrader.

Stok

Avatar

raymills84 "idd een typerend voorbeeld van de pathe heerschappij. er wordt niet eens moeite gedaan om artistiek verantwoorde films een kans te geven."


Het is maar wat je onder artistiek verantwoord verstaat he.

Breug

Avatar

raymills84 "idd een typerend voorbeeld van de pathe heerschappij. er wordt niet eens moeite gedaan om artistiek verantwoorde films een kans te geven."

Ik weet niet of het grote publiek echt zit te wachten op zo'n film. Degene die gehoord hebben van de hype zullen hem toch wel zien. Klassieke muziek ga je ook niet opdringen aan een top-40 doelgroep.

major malfunction

Avatar

Ik vond dit echt een baggerfilm! Na een veelbelovend begin zakte de film al snel als een plumpudding in elkaar, sterker nog, ik betrapte mezelf er op dat ik me na verloop van tijd geweldig zat te irriteren aan deze film. Het is vlees nog vis. Ik geef hem dan ook een krappe 6, wat? doe maar gewoon een 5, of nog beter: een 4! en dat dan ook nog eens alleen vanwege de aardige cinematografie, al was die ook niet echt bijzonder.

Waar ik me bont en blauw aan stoorde: de film is niet eenvormig, het sprookje is te doorzichtig en te naief voor volwassenen, terwijl het andere verhaal - de realiteit en het geweld - weer veel te heftig is voor kinderen. Het lijkt wel een allegaartje van een griezelfilm, een sprookje, een drama, een oorlogsfilm, met dan ook nog eens de voor een leek onbegrijpelijke verwijzingen naar de tijd van Franco. Pfff... voor de onwetende kijker - zoals ik en met mij het gros van het publiek - valt er geen touw aan vast te knopen. Dramatisch dieptepunt van de film: ondanks nadrukkelijke waarschuwingen van de Faun om niets te eten van een tafel waar een verschrikkelijke kinderverslindende zombie aan zit, presteerd de prinses - notabene de dochter van de koning van de onderwereld - het toch om... wel te eten!!!! Zelfs de meest achterlijke hobbit zou het niet in z'n hoofd halen om zoiets te doen. Alleen deze actie is wat mij betrefd al goed voor nog een oscar: die voor meest naieve en tenenkrommende scene van het jaar. Dus wees gewaarschuwd voor deze notabene met 3 oscars opgehypte film: het is heeeelllll veeelllll geblaat, maar uitzonderlijk weinig wol.

silaz

Avatar

Wat een stomme film is dit zeg .

ik wacht wel op hellboy 2 guillermo del toro.

klaver32

Avatar

Ben verbaasd dat deze film zoveel prijzen heeft gewonnen. Het begin is idd sterk maar daarna zakt de film idd in. Gedurende het verhaal worden er minimaal 6 a 7 vragen opgeroepen. Geen enkele vraag word behandeld of uitgewerkt. Daarnaast komen geen enkel moment de fantasiewereld en de echte wereld bij elkaar. De hoofdpersoon is geweldig gecast, het verhaal is aardig maar slecht uitgewerkt. Hoogstens een 5.

Silver

Avatar

major malfunction "Ik vond dit echt een baggerfilm! Na een veelbelovend begin zakte de film al snel als een plumpudding in elkaar, sterker nog, ik betrapte mezelf er op dat ik me na verloop van tijd geweldig zat te irriteren aan deze film. Het is vlees nog vis. Ik geef hem dan ook een krappe 6, wat? doe maar gewoon een 5, of nog beter: een 4! en dat dan ook nog eens alleen vanwege de aardige cinematografie, al was die ook niet echt bijzonder.

Waar ik me bont en blauw aan stoorde: de film is niet eenvormig, het sprookje is te doorzichtig en te naief voor volwassenen, terwijl het andere verhaal - de realiteit en het geweld - weer veel te heftig is voor kinderen. Het lijkt wel een allegaartje van een griezelfilm, een sprookje, een drama, een oorlogsfilm, met dan ook nog eens de voor een leek onbegrijpelijke verwijzingen naar de tijd van Franco. Pfff... voor de onwetende kijker - zoals ik en met mij het gros van het publiek - valt er geen touw aan vast te knopen. Dramatisch dieptepunt van de film: ondanks nadrukkelijke waarschuwingen van de Faun om niets te eten van een tafel waar een verschrikkelijke kinderverslindende zombie aan zit, presteerd de prinses - notabene de dochter van de koning van de onderwereld - het toch om... wel te eten!!!! Zelfs de meest achterlijke hobbit zou het niet in z'n hoofd halen om zoiets te doen. Alleen deze actie is wat mij betrefd al goed voor nog een oscar: die voor meest naieve en tenenkrommende scene van het jaar. Dus wees gewaarschuwd voor deze notabene met 3 oscars opgehypte film: het is heeeelllll veeelllll geblaat, maar uitzonderlijk weinig wol."



Je hebt hier wel een punt.... waarschuwingen werken natuurlijk altijd. Ik bedoel tegen een kind zeggen dat het niet aan het strijkijzer moet komen want dat doet au werkt perfect. Niet te veel drinken want anders heb je hoofdpijn doet het ook goed. Roken is slecht voor je longen, wie rookt er nu nog? Met andere woorden, dat zij toch eet is inderdaad niet slim maar niet zo heel erg vreemd.
Verder is het een sprookje, daar doen mensen wel vaker "gekke" dingen. ( denk maar aan Pinokkio had ook last van het ik mag het niet maar doe het toch syndroom)

Franco, tja ik vond dat geen punt dat de film maakt. Voor de onwetende is het gewoon zo dat er een slechte meneer is die de goede meneren omverknalt. Voor degene die hebben opgelet op school ;) is het een bekende naam... en voor degene die toen verder gingen kijken is het een bekende.
Maar je moet er ook aan denken dat het een Spaanse film is, Franco is in Spanje megabelangrijk geweest.

Dan de film zelf, ik vond hem geweldig. Grauw, ruw en duister. De oorsprong van sprookjes kwam mooi naar voren, niet de disneyversie, maar de duistere verhalen waar het mee begonnen is. Het zag er prachtig uit. Tuurlijk het verhaal is hier en daar minder vast maar ik ging er nog steeds in mee. De film krijgt van mij een dikke 8

ethrellik

Avatar

Deze film had ik in spanje gezien, was er zeer over te spreken.
nu ik in de nederlandse bios ben geweest ben ik echt niet van mening verandert.
Ookal gingen ze naarmij te lang door met dat "bende" het verhaal is onwijs goed in scene gebracht en heeft een tikkeltje duistenis die naar meer doet verlangen.
deze is met een dikke 8,9 wel verdient.
ik vind het jammer dat er zoveel slecht over de film gepraat word, probeer ook eens optimistisch te zijn Smiley face

raymills84

Avatar

ethrellik "Deze film had ik in spanje gezien, was er zeer over te spreken.
nu ik in de nederlandse bios ben geweest ben ik echt niet van mening verandert.
Ookal gingen ze naarmij te lang door met dat "bende" het verhaal is onwijs goed in scene gebracht en heeft een tikkeltje duistenis die naar meer doet verlangen.
deze is met een dikke 8,9 wel verdient.
ik vind het jammer dat er zoveel slecht over de film gepraat word, probeer ook eens optimistisch te zijn Smiley face"


Ik hoor juist zelden negatieve reacties. Sterker nog; Pan's Labyrinth wordt nu al als klassieker beschouwt.

SilentSimon

Avatar

Amen.
1 van de betere films van de afgelopen jaren imho

night2film

Avatar

major malfunction "Ik vond dit echt een baggerfilm! Na een veelbelovend begin zakte de film al snel als een plumpudding in elkaar, sterker nog, ik betrapte mezelf er op dat ik me na verloop van tijd geweldig zat te irriteren aan deze film. Het is vlees nog vis. Ik geef hem dan ook een krappe 6, wat? doe maar gewoon een 5, of nog beter: een 4! en dat dan ook nog eens alleen vanwege de aardige cinematografie, al was die ook niet echt bijzonder.

Waar ik me bont en blauw aan stoorde: de film is niet eenvormig, het sprookje is te doorzichtig en te naief voor volwassenen, terwijl het andere verhaal - de realiteit en het geweld - weer veel te heftig is voor kinderen. Het lijkt wel een allegaartje van een griezelfilm, een sprookje, een drama, een oorlogsfilm, met dan ook nog eens de voor een leek onbegrijpelijke verwijzingen naar de tijd van Franco. Pfff... voor de onwetende kijker - zoals ik en met mij het gros van het publiek - valt er geen touw aan vast te knopen. Dramatisch dieptepunt van de film: ondanks nadrukkelijke waarschuwingen van de Faun om niets te eten van een tafel waar een verschrikkelijke kinderverslindende zombie aan zit, presteerd de prinses - notabene de dochter van de koning van de onderwereld - het toch om... wel te eten!!!! Zelfs de meest achterlijke hobbit zou het niet in z'n hoofd halen om zoiets te doen. Alleen deze actie is wat mij betrefd al goed voor nog een oscar: die voor meest naieve en tenenkrommende scene van het jaar. Dus wees gewaarschuwd voor deze notabene met 3 oscars opgehypte film: het is heeeelllll veeelllll geblaat, maar uitzonderlijk weinig wol."


Als deze film èn op Filmtotaal èn op IMDB tussen de 8 en 9 gewaardeerd wordt, kan het natuurlijk nooit zo'n baggerfilm als jij zegt.. Misschien kan jij het beter gewoon houden bij hapklare films als Spiderman of dat soort baggerfilms en ons jouw baggercommentaar besparen!

Zelf vond ik het een fantastische film.. Het was alweer even geleden dat ik zo intens geraakt werd door een film.. En ik had ook echt even tijd nodig om hem te verwerken, na ruim een week schiet ik nog steeds vol als ik erover nadenk of praat.. de sfeer, de muziek (!), de decors, de acteurs.. een waar kunstwerk! Dan snap je wat het betekent voor een film en jou als "kijker" als een regisseur een keer géén concessies doet, dus Guillermo del Toro :W

major malfunction

Avatar

Mischien kun je beter aan mij overlaten welke films ik wel of niet bekijk, Night2film.

Kennelijk ben je ook niet erg goed thuis op het gebied van de forumregels gezien je opmerking over mijn reactie. Misschien moet je je daar eerst eens in verdiepen.

Verder is het is fijn voor je dat je na een week nog steeds vol kunt schieten (...) over een film maar neemt niet weg dat anderen - zoals ik - een film heel anders kunnen beleven dan jij. Het siert je dan ook niet - hoewel het overigens veel over jou mentale staat zegt - dat je anderen op vrij kinderlijke wijze probeert de mond te snoeren.

ASHWIN102

Avatar

Ik vind het zo vreemd dat mensen deze film zo erg aan het verdedigen zijn, alsof ze er zelf aan hebben zitten werken. Ik zeik mensen toch ook niet af die na een week nog steeds volschieten van een film als deze?

Ieder zijn ding, kan het misschien niet zo zijn dat dit een film is dat OVERgewaardeerd is i.p.v. gewaardeerd? Ik vond de film zelf ook geen bal aan en zo ken ik er nog veel meer. Alleen zijn dat geen mensen die op filmtotaal of imdb gaan stemmen.

night2film

Avatar

Blijkbaar geldt voor deze film: "Either you hate it or you love it"

Ik vind het nog knap zulke cijfers, want hij schijnt in Amerika verkeerd gepromoot te zijn, waardoor er veel mensen (met kinderen) voortijdig de zaal verlieten. En wat ik bedoelde aan te geven was, dat er vaak een flink verschil zit tussen het cijfer op FT en het cijfer op IMDB. Op IMDB worden films meestal lager gewaardeerd dan op FT, echter deze keer juist hoger door bijna 40.000 stemmers..

Verder ieder zijn mening, ik probeer zeker niemand "de mond te snoeren". Wat me alleen tegen de borst stuit, is als iemand reageert om een film compleet af te branden die dat niet verdient. Want "een film heel anders kunnen beleven dan jij" is precies wat ik bedoel..

ASHWIN102

Avatar

night2film "Wat me alleen tegen de borst stuit, is als iemand reageert om een film compleet af te branden die dat niet verdient."
Volgens jou verdient de film dat niet. Is ook niet erg, want de film is op zich een aardige film, maar in mijn optiek is hij niet supergoed als wat velen beweren. Daarmee ontstaat er een overwaardering van een film wat leidt tot een zogenaamde opzet ertegen. De film is niet superslecht ofzo, maar ook weer niet supergoed.

akketa

Avatar

Prachtige film die mooi past bij z'n andere bovennatuurlijke drama "the devil's backbone".
Net als in die film is het bovennatuurlijke/sprookje een bijzaak. Het is niet het hoofdgegeven. Hier is het vooral een oorlogsfilm over de nadagen van de burgeroorlog waarin een meisje vlucht voor de harde realiteit naar een sprookjeswereld.

Deze film heeft meer diepgang dan hier wordt gezegd. De film heeft een bepaalde speculatiewaarde. Is alles wat je ziet wel echt? Is het een happy ending of niet?

Ofelia is helemaal gek op sprookjes en leest niks anders. Ze heeft ook een hekel aan de leefomgeving en de kapitein, dus logisch dat ze het misschien allemaal verzint, maar natuurlijk zijn er ook een paar dingen die dit eventueel zouden tegenspreken: de Mandrake-wortel en de krijtdeur om uit haar kamer te ontsnappen

De actie is zeer bruut, vooral de fles-scene, maar staat in dienst van de gruwelen van de oorlog en Vidal. Dat Vidal eendimensionaal is, is niet meer dan logisch in een sprookje. Deze hele film is opgebouwd als een sprookje. Goede en slechte mensen. Hij is een soort van Grote Boze Wolf of de heks. Een echte sprookjes bad-guy.

Ik begrijp niet dat mensen bepaalde genres toch altijd weer aan bepaalde leeftijdsgroepen koppelen. Sprookje=kinderfilm; animatie=kinderfilm: ik weet genoeg films in deze genres om aan kinderen te laten zien waar ze niet blij van worden. Zelfs Labyrinth is een beetje eng voor onder 6 jaar.
Domme mexicaanse ouders die denken dat dit een leuke kinderfilm is. Slecht dat de theaters daar deze mensen niet waarschuwen.

Zo had Lady in the Water moeten zijn. Een modern sprookje met een mooie vertelstructuur; geweldige art-direction; sfeervolle muziek en goed acteerwerk. Alleen de cinematografie vond ik nou niet oscarwaardig. Elke keer die camera achter een object om te kunnen knippen. Ook qua framing niet al te bijzonder.

Een dikke 8.5.

Westlander

Avatar

Een intrigerend verhaal dat je toch met een 'naar' gevoel achter laat, hoogstwaarschijnlijk door het brute geweld en de afloop.
Terecht een Oscar voor make-up. Wat een kunst!

Wizz

Avatar

Een mooie film die eigenlijk verschillende genres door elkaar laat zien: het sprookje/fantasy, horror, maar ook het psychologisch drama van Ofelia.
De muziek is zonder meer prachtig en voert je mee in het verhaal.

Het enige wat ontbreekt en wat naar mijn mening eenvoudig op te lossen zou zijn met een paar korte scenes, is dat de aanleiding voor Ofelia's droomwereld niet zo duidelijk naar voren komt.
Daarnaast is de overgang naar die droomwereld niet zo duidelijk: in de eerste instantie weet je als kijker niet goed of het een fantasy film is of dat het de imaginaire wereld betreft van Ofelia.
De aanleiding voor Ofelia om te vluchten in haar droomwereld zou duidelijker gemaakt kunnen worden als het geweld van haar stiefvader vertaald zou zijn in haar droomwereld, alsmede andere gebeurtenissen in haar droomwereld.

Het stelen van de druiven bijvoorbeeld zou meer psychologische diepgang hebben gekregen als er in de film een scene aanwezig geweest zou zijn waarbij haar stiefvader haar verboden had bepaald eten aan te raken tijdens het avondeten.
Haar droomwereld zou dan meer verbondenheid krijgen met de realiteit en dit zou ook inzichtelijker zijn voor de kijker.

Ook had er meer opbouwend realisme mogen zitten in haar droomwereld, waarbij Ofelia steeds extremer gedrag zou gaan vertonen.
Dit doet ze weliswaar (het meenemen van de baby aan het eind van de film), maar ik had liever gezien dat dit langzaam opgebouwd werd om te laten zien dat ze steeds verder verstrikt raakte in haar droomwereld en steeds gevaarlijkere capriolen uit ging halen vanuit het perspectief van de reele wereld.

Het dodelijke schot van haar stiefvader zou dan niet veel, maar wel ietsje begrijpelijker zijn in de context van de film.
In dat geval had ik er niet voor gekozen om de stiefvader vermoord te laten worden, maar in plaats daarvan had ik hem na de dood van Ofelia tot inkeer laten komen en hem laten beseffen wat hij gedaan had. Dat zou een zwaardere straf voor hem zijn.

Al met al een erg mooie film.

Bukowski

Avatar

Pas op met de spoilers Wizz!

hetisjantje

Avatar

Wat een film! Een meesterwerk en voor mij de beste film deze eeuw. Tot nu toe was dat Sen to Chihiro no kamikakushi, ook toevallig (?) met een meisje in de hoofdrol en een sprookje en niet iets wat me a priori aansprak. Alhoewel, dit is helemaal geen sprookje, het is een ultra-realistische weergave van het fascistische Spanje van vorige eeuw, en een meisje dat probeert de ontsnappen door te dagdromen. Het is tevens visueel een keiharde en smerige film (niet voor kinderen), en dat is het verhaal ook. Ik kan niet herinneren dat ik voor het laatst heb gejankt, maar het einde deed me hier lekken. 10/10.

jozef

Avatar

Juweeltje! Mooi verhaal. Visueel een verwennerij. Mooie contrasten tussen fantasie en werkelijkheid. Meer van dit graag Smiley face

Pan's Labyrinth

acties