Recensie

Crash (2004)

Zelden was een soap zo effectief.

door Simon Catz om 17:56 in RECENSIES
Crash poster
Regie: Paul Haggis | Cast: Matt Dillon (Ryan), Don Cheadle (Graham Waters), Chris ‘Ludacris’ Bridges (Anthony), Michael Peña (Daniel), Sandra Bullock (Jean Cabot), e.a. | Speelduur: 113 min.

Jean Renoir, de regisserende zoon van de impressionistische schilder Pierre Auguste Renoir, zei ooit dat de tragedie van het leven bestaat uit het feit dat iedereen zijn redenen heeft. Het is prima als Chuck Norris de dief van de gameboy van zijn zoontje neerknalt met een vette bazooka. Het was immers een gewetenloze schurk. Veel erger is het als de dader een reden heeft, en de gameboy wel moest jatten omdat zijn zoontje anders helemaal geen pakjes vindt onder de reeds kale kerstboom. Redenen zorgen ervoor dat goed en kwaad haast ophouden te bestaan, en uiteindelijk iedereen verliest.

In Crash heeft iedereen niet alleen zijn redenen, maar ook zijn racistische vooroordelen. De blanke Jean ziet twee zwarte mannen over straat lopen en voelt zich onmiddellijk geïntimideerd. De twee mannen zien de vrouw verschrikt wegduiken en concluderen meteen dat het komt omdat ze zwart zijn, alle blanken zijn immers racisten. Ze hebben gelijk, al konden ze dat zelf niet weten. Net als Jean, wiens auto door de twee wordt gejat. In Crash is alles grijzer dan grijs, en daardoor pik- en pikzwart.

Paul Haggis, die dit jaar nog een Oscarnominatie ontving voor zijn script van Million Dollar Baby, heeft voor zijn regiedebuut een enorme cast bijeengesprokkeld. Van Sandra Bullock, die zelf haar vliegticket naar de set betaalde, tot Daniel Day Kim (Lost), maar vrijwel iedereen doet wat voor Crash zo ontiegelijk belangrijk is: personages omtoveren in mensen waar je begrip en sympathie voor kunt voelen. Zelfs al zijn ze in wezen niet meer dan een leuke sidekick (Ludacris) of een matig plotmechanisme (Larenz Tate). Crash volgt namelijk wel de regels van de blockbuster en zit behoorlijk schematisch in elkaar.

Het is een groots huwelijk tussen arthouse en Hollywood. Allerlei interessante thema’s worden aangesneden en de talloze personages krijgen heel wat diepte en redenen, maar ook de explosies en de in slowmotion rennende meisjes ontbreken niet. Scènes waarbij je keihard in je maag wordt getrapt worden afgewisseld met Sandra Bullock die van de trap valt en het ontiegelijk debiele einde. Toch draagt Crash ook het beste van Hollywood in zich: de film heeft de kracht om je geheel en al mee te slepen in een groots verhaal, geloofwaardig of niet. Soap was zelden zo effectief.

Daar ligt ook Crash’ grootste minpunt. De film is door en door manipulatief, schematisch als een soap en trapt voortdurend open deuren in. Werkelijk alles staat met elkaar in verband en het is natuurlijk niet bepaald schokkend te noemen dat iedereen wel wat vooroordelen heeft. Het is dan ook verschrikkelijk makkelijk om Crash helemaal de grond in te boren. Gelukkig is het minstens zo makkelijk om meegesleept te worden door deze effectieve film, die tot de meest emotionele van 2005 behoort. Deze laatste benadering is veel bevredigender en die wordt dan ook ten zeerste aangeraden.

23 Reacties

account_circleLog in of registreer om mee te praten.

rvg1983

Avatar

2 weken geleden gezien in de Sneak Preview.
En moet gezegd worden: Wat een film..Een echte aanrader..
Sterke verhaal lijnen, en een (bijna) uitstekende acterende cast..
Waarom krijg ik het idee dat deze niet word over geslagen bij de oscars.........

Nietzsche

Avatar

* Eens met de recensie. [rating 4]

Bij sommige plotwendingen had ik ook zoiets van WTF?

Toch wel een aanrader. Sterke dialogen vooral.

Swampman

Avatar

Een van de beste films die ik dit jaar gezien heb, geweldig script en voortreffelijk acteren (Matt Dillon steelt wat mij betreft de film).

DelliPeter

Avatar

Zeer positief verrast, goed geacteerd en een goed plot.
[rating 4.5]

mercapto

Avatar

Tja, nee.

Deze film stelt je voor een dilemma, zie je alleen al de zwaar teleurstellende clichés die de overkill aan racisme veroorzaakt of kun je er voorbij kijken en diepgang ontdekken ? De vloedgolf aan voorspelbare momenten in de eerste tien minuten van de film kunnen ervoor zorgen dat je je bioscoopstoel al verlaten hebt en alweer onderweg naar huis bent om een tv-film te kijken. Wacht je langer dan leer je te accepteren dat Haggis tien standaard racisme momenten op papier heeft gezet en daar een verhaal omheen heeft geschreven, en kijk je verder. Ieder karakter is een karikatuur, een stereotype met wat vleugjes persoonlijkheid die voor diepgang moeten zorgen. Haggis heeft inderdaad goed z'n soaps gevolgd en de archetypes overgenomen een cliffhangers gekopieerd. Hoe krijg ik mensen boos, hoe laat ik mensen meevoelen, hoe zorg ik voor tranen om weg te pinken, alles is volgens het grote scriptschrijvers handboek. Dan is er naast het handboek nog het kookboek, daarin heeft hij duidelijk het hoofdstuk "Hussel de inhoud door elkaar om de pretentie van grootheid te creeeren" Iedere film die meer wil lijken maakt hier gebruik van dit David Lynch effect, is je film niet vaag genoeg, gooi de boel door de war en laat de kijker puzzelen tot het begin het eind is en het eind het begin is.
Ik heb me vermaakt met deze film toen ik eenmaal voorbij de ergernis was, die IMDB score zie ik nog wel zakken, zo goed is de film gewoon niet. Haggis is duidelijk een TV serie schrijver die zich nog moet ontdoen van al de stereotypes die series nodig hebben. Met Million Dollar Baby lukte dat beter, we zullen wel zien wat de toekomst brengt met Flags of our Fathers.

Colonel_Kurz

Avatar

mercapto " we zullen wel zien wat de toekomst brengt met Flags of our Fathers."
En Casino Royale...

Morrigun99

Avatar

mercapto "Tja, nee."


Mee eens. Ik vind dat deze film te veel krediet krijgt. Ik vond hem zeker ook wel leuk om te zien, maar op veschillende fronten vind ik films met een vergelijkbare vertelwijze zoals Magnolia of 21 Grams vele malen beter. Ik vind Crash té typisch Amerikaans pedagogisch; het ligt er allemaal veel te dik bovenop.
Aardige film, maar de IMDb score is totaal niet representatief naar mijn mening.

Een passant

Avatar

Mijn inziens geen goede film omdat het precies inspeelt op dat wat mensen op behoren te verwachten (cliche's), terwijl tegelijkertijd bepaalde persoonlijke plotwendingen plaatsvinden die irrationeel/niet logisch uitgewerkt zijn. Velen vinden de film waarnschijnlijk juist om deze reden goed. Ik heb hier een hekel aan.
Stel je voor: wat doe je als je een lifter oppikt? Ben je dan achterdochtig? Nee, want anders had je die lifter niet opgepikt. Toch gaat het in de film wel zo. Dit is slechts 1 voorbeeld, heb nog twee andere voorbeelden paraat. De film spoort gewoon niet.
Een vergelijking met David Lynch vind ik overigens niet op zijn plaats. Juist hij weet zaken echt onverklaarbaar te maken en over te laten aan het giswerk en fantasie. Deze film maakt daar geen gebruik van. want hier heeft alles een motief (dat niet klopt). Met too much film sentimenten. Iets waar elke Amerikaanse film last van heeft.
Persoonlijke rating: 6

DelliPeter

Avatar

Een passant "Mijn inziens geen goede film omdat het precies inspeelt op dat wat mensen op behoren te verwachten (cliche's), terwijl tegelijkertijd bepaalde persoonlijke plotwendingen plaatsvinden die irrationeel/niet logisch uitgewerkt zijn. Velen vinden de film waarnschijnlijk juist om deze reden goed. Ik heb hier een hekel aan.
Stel je voor: wat doe je als je een lifter oppikt? Ben je dan achterdochtig? Nee, want anders had je die lifter niet opgepikt. "


Hij was ook niet achterdochtig totdat ze ruzie kregen en hij de lifter uit zijn auto wou zetten, de lifter werd boos en zei iets dreigends en graaide in zijn broekzak alsof hij er een pistool uit wou pakken. Ik ben benieuwd naar je twee andere voorbeelden.

jacq

Avatar

Ik irriteerde me eerst enorm aan dat clichematig denken. Daarna ga je zelf nadenken en is het een goede film. Matt Damon is hierin inderdaad geweldig. Mevrouw Bullock ook al is haar karakter vreselijk irritant. Een goede film met een waardeloos eind.

AngelEyes

Avatar

jacq "Matt Damon is hierin inderdaad geweldig. "

Matt Dillon :P
En, ja hij was geweldig. Bullock was ik niet zo kapot van, maar dat ben ik nooit...

jacq

Avatar

AngelEyes "Matt Dillon :P
En, ja hij was geweldig. Bullock was ik niet zo kapot van, maar dat ben ik nooit..."


Sorry, het is nogal niet een verschil niet waar Smiley face, geef mij toch maar Matt Dillon, goede acteur.

Geranimous

Avatar

Ik vind het een geweldige film. Ik moet zeggen dat ik het gedeeltelijk wel met de meeste kritieken eens ben. Het is aardig schematisch en het hangt aan veel toevalligheden aan elkaar. Ook de standaard manier waarop op je gevoel wordt gespeeld is soms erg overduidelijk en eigenlijk irritant. Maar er zijn ook momenten in de film waar ik wel echt met de film meevoelde en ik vond eigenlijk alle acteurs het slecht doen. Misschien ligt het ook aan de bioscoopslump die al een tijdje heerst in Amerika dat de IMDB score zo enorm hoog is. Met zoveel slechte films dit jaar is men misschien snel tevreden. Maar ik moet toegeven dat ik zelf ook erg tevreden ben met deze film

Ferdi

Avatar

Mijn mening is dat er goed is gedaan de film op deze manier te maken. Om de film te gaan ontleden en kritiek te hebben op de manier waarop de film is gemaakt vind ik erg onzinnig. Dit vooral omdat hier het onderwerp van belang is en niet de manier waarop je het kan filmen. Tuurlijk moet je het wel op een boeiende manier brengen, en ik vind dat dat gelukt is. Voor mij is het nog eens nadenken over het feit dat de meeste (zo niet alle) mensen
als maar anderen de schuld geven.
Blijf altijd bij jezelf en probeer objectief te zijn. Alleen zo kun je een goed oordeel vellen over de situatie.

Swaike

Avatar

Wat maakt iedereen zich druk om cliché's.. zolang ze goed zijn uitgewerkt maakt dat toch niet uit? Een ware originele film waarin gebeurtenissen tot stand komen op een manier die nooit eerder gedaan is, is inmiddels bijna onmogelijk en wordt vanzelfsprekend steeds moeilijker.

Nu over de film; ik vond het erg boeiend omdat het de paradigmaverschuivingen mooi weergeeft (men denkt in stereotypen en be-/ veroordeeld veel te snel echter kan dit beeld plotseling veranderen doordat men meer leert over de situatie). Ik ben het met de kritieken eens dat er weleens tot in den treuren dingen worden herhaald om ervoor te zorgen dat de stereotypen (te) duidelijk wordt neergezet.

Daarnaast is het even moeilijk om je in te leven in de verschillende verhalen die door elkaar lopen, maar als je de draad eenmaal goed opgepakt hebt is het een zeer boeiende film; vooral door de achterliggende gedachte.

Mijn mening uitgedrukt in een rating: [rating 4]

Symb-watcher

Avatar

Wil zelf wel eens zien of Sandra Bullock eindelijk weer een iets noemenswaardigs neer zet.

WoUtoMatiC

Avatar

Je zou best een mooie, goede, ingetogen film over rascisme kunnen maken.

Helaas zijn deze meeste films van te niveau "Erg hè". Zo ook deze film.

Het eerste uur bestaat uit een stuk of 6 (het leken er wel 20) scenes met een rascistische grondslag. Blank is bang voor zwart, zwart haat blank, Chinezen, Hispanics, Irakezen et cetera. Allemaal staan ze te spelen in het licht van gigantische neonletters die RASCISME RASCISME roepen.

Na een uur van dit soort introducties komt het verhaal eindelijk een beetje op gang en kan je eindelijk genieten van het fantastische spel van o.a. Don Cheadle en Terrence Howard.

Maar toch, zo sterk is het verhaal niet. Het is allemaal net iets te toevallig. (Hoe groot is LA eigenlijk?) Het is slechts een kapstok om het "RASCISME erg hè" verhaal aan op te hangen.

En dat rascisme erg was wisten we al. Deze film gaat je daar niet anders over laten denken.

Ik denk zelfs dat een film als Shouf shouf meer voor wederzijds begrip doet dan Crash.

Om maar een kromme vergelijking te maken.

[rating 3] (Voor de acteurs...)

Symb-watcher

Avatar

Na erg veel lovende kritieken en oscar verwachte ik heel veel van deze film. Misschien wel té veel, want ik vond hem eigenlijk tegenvallen.

Het ligt er allemaal wel erg dik bovenop. De racistische uitspraken worden wel erg snel gemaakt en ook nog eens heel erg veel.
Tuurlijk alles zit top in elkaar. Goeie acteurs, mooi camera werk enz enz. Maartog, hier en daar vond ik m gwoon wat ongeloofwaardig. Verder een beetje weinig variatie.
Begrijp me goed, wel erg mooi en goed gemaakt, maar ik had een veel uitgebreiderde film, met meer kanten en gebeurtenissen verwacht die ook wat langer duurde want hij was nogal kort :X

[3.5]

Westlander

Avatar

Maatschappelijk gezien een film om nog eens na te bespreken met een klas leerlingen. Discriminatie en racisme in een stad als LA lijkt ogenschijnlijk letterlijk ver weg, maar aan welke kant staan wij?
Indrukwekkend!
Overigens vond ik Ryan Philippe de meest opvallende acteur .................

Mindcrusher

Avatar

Ik vond dit echt een hele goede film!
vooral die tv-maker vond ik mooi om te zien in de film

SunChaser

Avatar

Ik heb de film in delen gezien. Crash was beter geweest als mini serie, zes episodes van 1 uur

Het einde vond ik wel erg oke, al lag het er wel dik bovenop dat de dikke negering van de verzekeringsmaatschappij zelf een racist was.

Dr. Strangelove

Avatar

Wel ja, geef de negering maar de schuld ! :-X

Naah, gisteren bekeken deze film. Lekker na de vloed en dus stabiel op het nat zand van de eb.

Vond 'm niet slecht maar zeker niet erg goed.
Het verhaal rammelt wel heel erg met die te onwaarschijnlijke toevalligheden en daardoor daalt het niveau van de film.
Jammer !

acties