Recensie

Ray (2004)

Een uitstekende en ontroerende film.

Beste filmliefhebber,

Wij zien dat je een adblocker gebruikt. Dit vinden wij jammer, want FilmTotaal is dankzij onze advertenties gratis toegankelijk. Graag willen we je vragen een uitzondering te maken voor FilmTotaal. Hoe je dat moet doen lees je hier.

M.v.g FilmTotaal

door Kaj van Zoelen om 12:32 in RECENSIES
Ray poster
Regie: Taylor Hackford | Cast: Jamie Foxx (Ray Charles), Kerry Washington (Della Bea Robinson), Regina King (Margie Hendricks), Clifton Powell (Jeff Brown), Sharon Warren (Aretha Robinson), e.a.

Ray Charles was een man die een bewogen leven leidde. Hij overwon obstakels waar de gemiddelde mens gillend voor weg zou rennen en was een van de grondleggers van een nieuwe muzieksoort. Een perfect onderwerp voor een biografische film dus. Dat dacht regisseur Taylor Hackford in 1987 ook, maar geen enkele studio zag heil in zijn plannen. Pas vijftien jaar later kreeg hij de mogelijkheid om zijn droomproject te realiseren. Hackford nam toen een van de slimste beslissingen van zijn carrière: hij castte Jamie Foxx in de hoofdrol. Toen Foxx na een ‘auditie’ bij Ray Charles zelf ook diens zegen kreeg, kon men pas echt aan de slag. De film werd net voor Charles’ dood in de vroege zomer van 2004 afgerond; hij heeft de film nog kunnen ‘zien’ en gaf er zijn goedkeuring aan.

Ray Charles Robinson werd in 1930 geboren in Albany, Georgia. Op zeer vroege leeftijd leerde de latere architect van soulmuziek al piano te spelen. Als zesjarig jongetje keek hij verstijfd toe hoe zijn broertje voor zijn ogen stierf. Een jaar later begon hij langzaam blind te worden door een oogziekte. Zijn moeder leerde hem om te gaan met deze handicap en op eigen benen te staan. Dankzij haar opvoeding zou Charles later nooit een stok of ander hulpmiddel nodig hebben om te lopen. Eind jaren ’40 verhuisde hij naar het noorden van de V.S. om daar muziek te spelen. Hij veranderde daar zijn naam om verwarring met bokser Ray Robinson te voorkomen, raakte verslaafd aan heroïne en ontmoette zijn toekomstige vrouw, Della Bea. Een aantal jaren later waagde hij het als eerste om gospelritmes met bluesteksten te combineren, en soul werd geboren. Velen veroordeelden zijn muziek als godslastering, maar nog meer mensen vonden deze nieuwe muziek juist geweldig. Vanaf dat moment groeiden zijn succes en populariteit gestaag. In de jaren daarna had hij bijvoorbeeld grote hits met de nummers Hit The Road Jack, Georgia On My Mind en Unchain My Heart. Op zijn weg naar dit succes overwon hij racisme, vooroordelen, drugs, blindheid, zijn eigen ontrouw en bovenal de trauma’s die hij als kind opliep.

Ray zit vol met spetterende optredens en studiosessies waar veel van het prachtige werk van Charles door hemzelf ten gehore wordt gebracht. Voor de opnames nam hij zelf met moderne apparatuur al zijn oude liedjes opnieuw op. Deze klinken mooier en helderder dan ooit tevoren. Ze vormen samen met Craig Armstrongs sfeermuziek een perfecte begeleiding bij de beelden. Ze passen goed bij het verhaal, omdat ze zo nauw verbonden zijn met het privé-leven van de musicus.

De muziek en het verhaal maken Ray al de moeite waard, maar het acteerwerk tilt de film pas écht naar een hoger niveau. Vooral Jamie Foxx is fenomenaal in de hoofdrol. Qua fysieke gestalte, motoriek en stemgeluid zal er waarschijnlijk niemand anders ooit dichter in de buurt van Charles komen dan hij. Foxx verzorgt ook zelf al het pianospel dat in de film te zien is en imiteert heel af en toe zelfs verdienstelijk de zangstem van de invloedrijke soulzanger. Daarnaast weet hij de vele verschillende emoties die Charles soms overmannen met veel elan en overtuiging te brengen. Hij won dan ook verdiend ongeveer alle prijzen die hij kon winnen voor zijn prestatie, waaronder een Golden Globe, een BAFTA en een Screen Actors Guild prijs. Binnenkort moet hij ook wel de Oscar voor beste acteur krijgen. De acteurs om hen heen spelen eveneens heel goed, met name Regina King kan zich haast met Foxx meten.

Al deze factoren maken samen een fantastische portret van Charles, dat de legendarische zanger, pianist en musicus eer aan doet. De man en zijn leven worden op hoogst ontroerende en meeslepende wijze neergezet. Het is niet voor niets dat hij zelf zeer tevreden was met het eindresultaat. Op dat eindresultaat mogen alle bij de film betrokken mensen trots zijn. Ray Charles stierf op 11 juni 2004 op 73-jarige leeftijd in zijn slaap.

31 Reacties

account_circleLog in of registreer om mee te praten.

Kenji

Avatar

T+)

Ga deze z.s.m. zien, lijkt me een heerlijke film, al was het maar om de muziek!

MovieInsider

Avatar

Ik vroeg me na het zien van Ray af wat er zonder de weergaloze Jamie Foxx van de film zou zijn overgebleven. We krijgen Charles hier opgediend als de verpersoonlijking van 'The American Dream' en daarbij passeert ieder denkbaar cliche de revue. Zeker na twee uur begon me dat een beetje te irriteren.

Desalniettemin de moeite waard. Kaj's recensie is overtuigend. Hopelijk gaat Foxx er met de Oscar vandoor. Maar vond een nominatie voor Beste Film wel teveel van het goede hoor.

ash_

Avatar

Uit de recensies die ik over deze film gelezen heb, kwamen een paar dingen naar voren. Ten eerste dat liefhebbers van Charles (en dat is Kaj zeker) deze film beter zullen waarderen dan de non-believers. Ten tweede dat het scenario nogal braaf is (de man was blijkbaar een veel vervelender figuur dan uit de film zou blijken) en ten derde dat er nogal wat psychologie van de koude grond bedreven wordt (Charles' motieven zouden vooral uit het gedrag van zijn moeder ontstaan). Van al die dingen lees ik niets terug in Kajs recensie dus ik ben benieuwd wat hij daarvan vindt.

Overigens vonden al die recensenten ondanks bovenstaande kritiekpunten het een buitengewoon goede film. Ik ben er dan ook erg benieuwd naar.

Nog even iets: je zegt in je recensie dat Foxx ook de zangstem van Charles af en toe goed benaderd. Maar is het niet zo dat Charles zelf alle nummers voor deze film heeft ingezongen

Sokolsky

Avatar

Ash: ik ben geen uitgesproken liefhebber van het oeuvre van Ray Charles, maar was zeer te spreken over de manier waarop dit in de film geïntegreerd is. Verder vond ik dat Ray Charles zeker niet te braaf afgeschilderd werd; hij komt enigszins sociaal onbeholpen over en heeft heel vervelende trekjes.

Ik dacht ook dat al het zangwerk door Charles zelf uitgevoerd is.

Colonel_Kurz

Avatar

ash_ "
Nog even iets: je zegt in je recensie dat Foxx ook de zangstem van Charles af en toe goed benaderd. Maar is het niet zo dat Charles zelf alle nummers voor deze film heeft ingezongen"
Jawel, maar heel af en toe oefent hij in de film. Dan zit hij thuis of op een hotelkamer achter de piano en zingt hij voor de eerste keer in zijn leven bepaalde nummers.
Die scènes, die ik in de recensie oefenscènes noem, zingt Foxx. Dit klinkt ook wat onbeholpener en ruwer dan het eindresultaat, dat door Charles zelf wordt gezongen.

Colonel_Kurz

Avatar

ash_ "Uit de recensies die ik over deze film gelezen heb, kwamen een paar dingen naar voren. Ten eerste dat liefhebbers van Charles (en dat is Kaj zeker) deze film beter zullen waarderen dan de non-believers."
Dat zijn vast de 'non-believers', die dat schreven. ;)

jacq

Avatar

Prachtige recensie Kurz/Kaj. Ben het helemaal met je eens. Heb me geen moment verveeld, mooi verhaal, prachtige muziek en Jamie Foxx is werkelijk geweldig. Hoop echt dat hij wint.

Beagle

Avatar

Verhaal op zich lijkt al meer dan de moeite waard om naar deze film te kijken. Muziek is natuurlijk een persoonlijke voorkeur, maar voor mij erg doorsnee/beperkt.

Aan de andere kant denk ik dat er andere muzikanten zijn waarbij een verfilming veel meer op zijn plaats kan zijn... e ndus een boeiender resultaat te krijgen.

Colonel_Kurz

Avatar

Beagle "Aan de andere kant denk ik dat er andere muzikanten zijn waarbij een verfilming veel meer op zijn plaats kan zijn... e ndus een boeiender resultaat te krijgen."
Noem ze eens?

gollum36

Avatar

Colonel_Kurz "Noem ze eens?"

Dylan, misschien. (maar daar is Martin Scorcese volgens mij al een film over aan het maken).

Colonel_Kurz

Avatar

gollum36 "Dylan, misschien. (maar daar is Martin Scorcese volgens mij al een film over aan het maken)."
Nah... die heeft lang niet zoveel meegemaakt als Charles. Dan krijg je veel gedoe om zijn mysterieuze voorkomen en dat ene motorongeluk... sowieso denk ik dat Dylan dat zelf niet wil.

Beagle

Avatar

Colonel_Kurz "Noem ze eens?"


Frank Zappa, Robert Johnson, Janis Joplin, Eric Dolphy, Miles Davis, Tim & Jeff Buckley, Tommy Bolin, Stevie Ray Vaughan, etc.

Om er maar een paar te noemen. Niet alleen dat de muziek veelal beter was (inventiever), vaak ook een veel interessanter leven/achtergrond. Maar er zullen weinig maatschappijen zijn die daar hun vingers aan willen branden, het gaat immers om cijfers en dus is J-Lo of andere shit eerder te verwachten....

Colonel_Kurz

Avatar

Ik kan niet voor ieder van die namen spreken, maar Janis Joplin en Stevie Ray Vaughan maakten volgens jou inventievere muziek dan Ray Charles? :N Ze maakten prachtige muziek, maar inventiever? I don't think so. En of al die artiesten nu echt een veel interessanter verhaal hadden/hebben... dat betwijfel ik. Sommigen misschien. Direct of indirect zijn een aantal van die namen ook nog eens op de een of andere manier beïnvloed door Charles, die tenslotte de R&B zo ongeveer uitvond. Misschien klinkt dat in jouw oren tegenwoordig niet zo inventief meer, maar dat was het ooit wel.

Daarnaast hoeft inventievere muziek niet per se interessanter te zijn...

Overigens wil ik niet zeggen dat ik films over de genoemde personen niet interessant zou vinden. Vooral over Davis zou ik graag een film zien.

P.S.: En als er weinigen zijn die durven te interesseren in een icoon als Charles, dan zullen er inderdaad nog minder zijn die willen investeren in de namen die jij noemt.

Beagle

Avatar

Colonel_Kurz "Direct of indirect zijn een aantal van die namen ook nog eens op de een of andere manier beïnvloed door Charles, die tenslotte de R&B zo ongeveer uitvond. Misschien klinkt dat in jouw oren tegenwoordig niet zo inventief meer, maar dat was het ooit wel."


Ik zou nog verder willen gaan door te zeggen dat hij verantwoordelijk was voor een doodgeboren kindje. Als je je strikt limiteert tot R&B ben je volgens mij al snel uitgespeeld. Maar er zijn voldoende mensen die het kunnen waarderen, dus geef dat volk ook zijn brood. Overigens lijkt het wel of er een soort commerciele revival bezig is met een mutant vorm van deze muziek. Je kan Ray er voor eren als je ervan houdt, je kan hem ook verantwoordelijk voor houden B-) .

Overigens waren Joplin en SRV juist toegevoegd aan de lijst om nog enige commerciele waarden eraan te geven. Beide iets minder pioneer achtig qua muziek (maar pas op, als je gaat spitten kom je toch aangename verrassingen tegen) en juist film-verhaal technisch beter geschikt. Lijst is overigens nog groter, maar dan ga je nog meer de kant op van specialisten.

Eigenlijk zou je zo'n "gek" als Clint Eastwood moeten hebben die puur als muziekliefhebber en fan er een film tegenaan gooit, zoonder in eerste instantie druk te hoeven maken over eventuele opbrengst.

Colonel_Kurz

Avatar

Beagle "Ik zou nog verder willen gaan door te zeggen dat hij verantwoordelijk was voor een doodgeboren kindje. Als je je strikt limiteert tot R&B ben je volgens mij al snel uitgespeeld. Maar er zijn voldoende mensen die het kunnen waarderen, dus geef dat volk ook zijn brood. Overigens lijkt het wel of er een soort commerciele revival bezig is met een mutant vorm van deze muziek. Je kan Ray er voor eren als je ervan houdt, je kan hem ook verantwoordelijk voor houden B-) ."
Juist. En laten we Elvis en The Beatles er verantwoordelijk voor houden, elke keer als er een nieuwe slechte rockband wordt opgericht. Onzin!:N
Vanaf de jaren '50 tot in de jaren '70 is soul en R&B prachtige muziek geweest, over die tijd daarna spreek ik liever niet. Hoewel er nu nog steeds artiesten zijn die de muziek van toen goed maken.
Beagle "
Eigenlijk zou je zo'n "gek" als Clint Eastwood moeten hebben die puur als muziekliefhebber en fan er een film tegenaan gooit, zoonder in eerste instantie druk te hoeven maken over eventuele opbrengst."
Hackford zou heus niet 15 jaar zonder enige financiering met dit project bezig zijn geweest als hij het in eerste instantie voor het geld deed...

Beagle

Avatar

Colonel_Kurz "
Juist. En laten we Elvis en The Beatles er verantwoordelijk voor houden, elke keer als er een nieuwe slechte rockband wordt opgericht. Onzin!"


Inderdaad, een onzinnige conclusie en dat is niet de eerste keer... Het laatste wat ik wil doen is Elvis en The Beatles verantwoordelijk houden voor het ontstaan van Rock muziek. Weliswaar een belangrijke bijdrage door hun, maar er zijn andere die ook (en misschien meer) hebben bijgedragen. Volgens mij stelde je zelf dat Mr. Charles verantwoordelijk (en dus inventief) was voor ontstaan van R&B (of in jouw woorden "zo ongeveer uitvond.."). Wat ik daarmee wil zeggen is dat de liefhebbers van deze muziek dat een "blessing" vinden, andere .... tja....... en dat brengt ons bij:

Colonel_Kurz "Vanaf de jaren '50 tot in de jaren '70 is soul en R&B prachtige muziek geweest"


Tja, dat is dus erg smaak afhankelijk. Voor sommige veel te poppy, veel te hoog mee-zing gehalte en weinig experiementeel/uitdagend genoeg. Zoals gezegd, puur smaak afhankelijk, ik weet wel dat eerdere keer een sample van de beruchte Soulshow op radio wordt uitgezonden, ik wat anders opzoek......

Colonel_Kurz "Hackford zou heus niet 15 jaar zonder enige financiering met dit project bezig zijn geweest als hij het in eerste instantie voor het geld deed..."
Inderdaad, mensen als Hackford zijn speciaal. Dit soort projecten verdienen alle aandacht! Nu maar hopen dat er inderdaad meer interessante muzikanten vereerd gaan worden :) . Daarbij zit ook een stukje frustratie als je ziet dat jarenlang allerlei commerciele troep wordt gemaakt (Madonna, Spears anyone??) en de "echte" muziek wordt overgeslagen.... Hulde voor Hackford!

Colonel_Kurz

Avatar

Beagle "Inderdaad, een onzinnige conclusie en dat is niet de eerste keer... Het laatste wat ik wil doen is Elvis en The Beatles verantwoordelijk houden voor het ontstaan van Rock muziek. Weliswaar een belangrijke bijdrage door hun, maar er zijn andere die ook (en misschien meer) hebben bijgedragen. "
Gelukkig prik je door die zeepbel heen.
Beagle "
Tja, dat is dus erg smaak afhankelijk. Voor sommige veel te poppy, veel te hoog mee-zing gehalte en weinig experiementeel/uitdagend genoeg. Zoals gezegd, puur smaak afhankelijk, ik weet wel dat eerdere keer een sample van de beruchte Soulshow op radio wordt uitgezonden, ik wat anders opzoek......"
Ik heb die beruchte soulshow nooit gehoord, maar je wilt beweren dat bijv. Otis Redding te poppy was en een te hoog meezing gehalte had? :X
Opnieuw stel je trouwens dat de muziek niet heel experimenteel/uitdagend is. Maar je erkend wel dat het toen volkomen nieuw was?
Los daar van, heb je mijn vraag of muziek altijd experimenteel moet zijn nog altijd niet beantwoord...

Beagle

Avatar

Colonel_Kurz "Ik heb die beruchte soulshow nooit gehoord, maar je wilt beweren dat bijv. Otis Redding te poppy was en een te hoog meezing gehalte had?"


Ja, maar dat is strikt persoonlijk, wat gebruik je als offset/referentiepunt. Otis is niet slecht trouwens (net als Ray) en zo zijn er nog vele meer.... maar voor mijn smaak over het algemeen ...hmm... te gewoontjes??

Colonel_Kurz "Opnieuw stel je trouwens dat de muziek niet heel experimenteel/uitdagend is. Maar je erkend wel dat het toen volkomen nieuw was?"


Klinkt inderdaad tegenstrijdig zoals je het stelt. Wat ik bedoel is dat muziek wat in een bepaald tijdsvlak nieuw was/is, hoeft nog altijd niet baanbrekend te zijn. Een extreem voorbeeld (en een beetje dom), de stijl va nde zangeres-zonder-naam is ooit eens uitgevonden. Maar of het experimenteel is???

En dan de 10 mil. $$ vraag, moet muziek experimenteel zijn? Puur algemeen, nee natuurlijk niet, er moet ook plaats zijn voor traditionele muziek. Mijn persoonlijke smaak vraagt grotedeels om nieuwe prikkels, uitdagingen en verrassingen. Daarnaast is er altijd ruimte voor.. overige zaken....

SunChaser

Avatar

Ik vond t een prachtige film en was niet eens op de hoogte van zijn werk, op wat nummers na. Je gaat echt houden van zijn stem en muziek.

Vond t einde wel wat abrupt helaas. En was hij nu echt gestopt met heroine na die afkicksessie?

Colonel_Kurz

Avatar

SunChaser "Vond t einde wel wat abrupt helaas. En was hij nu echt gestopt met heroine na die afkicksessie?"
:Y

Colonel_Kurz

Avatar

Beagle "Klinkt inderdaad tegenstrijdig zoals je het stelt. Wat ik bedoel is dat muziek wat in een bepaald tijdsvlak nieuw was/is, hoeft nog altijd niet baanbrekend te zijn. Een extreem voorbeeld (en een beetje dom), de stijl va nde zangeres-zonder-naam is ooit eens uitgevonden. Maar of het experimenteel is???"
Hmmm... is dat niet gewoon een extreem uitvloeisel van de zogenaamde 'vocal pop'?
En wat maakt iets experimenteel of baanbrekend?
Overigens gaan we hier nu al geruime tijd off-topic... het wordt denk ik tijd om deze discussie op het forum voort te zetten.

Beagle

Avatar

Is toch niet helemaal 100% off-topic. Gaat tenslotte om de muziek als gevolg van deze film. Maar er is inderdaad ondertussen wel genoeg over gezegd, wat in ieder geval is gelukt is dat ik nu heel erg nieuwschierig naar deze film ben geworden. Misschien dat ik hem binnenkort te zien kan krijgen, anders maar even wachten op de videotheek.

JJK

Avatar

Beste Kay,

Je schreef: "Voor de opnames nam hij zelf met moderne apparatuur al zijn oude liedjes opnieuw op. Deze klinken mooier en helderder dan ooit tevoren."

Het meerendeel van de muziek in de film, is juist niet opnieuw opgenomen, het zijn originele oude opnamen. Dat vond ik nou juist zo goed. Ik heb de soundtrack (daarop staan originele oude opnamen) grijsgedraaid voor ik naar de film ging. En ik kan met 100% zekerheid vast stellen dat ze precies hetzelfde zijn gebleven in de film, hoogstens digitaal iets opgepoetst. Staat ook in het boekje van de CD trouwens.

Ik vond de film overigens juist erg tegenvallen, te oppervlakkig, maar toch wel leuk om te zien, de muziek komt tot leven.

Colonel_Kurz

Avatar

In de persmap stond juist dat Charles een aantal jaar terug deze muziek exact als de oude opnam met een jonge band, om de geluidsstandaard van vandaag de dag te kunnen behalen. Ik ben ook de soundtrack, en ik heb ook oude opnames, en het verschil is duidelijk te horen. Bij die opnames was wel het doel om de liedjes exact na te bootsen, zoals ze destijds waren opgenomen.

En mijn naam schrijf je met een J, zoals duidelijk bovenaan deze pagina te lezen is.

JJK

Avatar

Ik heb in ieder geval vastgesteld dat veel nummers identiek zijn aan de soundtrack (geloof me, ik heb goed opgelet en kan details onderscheiden).
De soundtrack claimt uitdrukkelijk dat het originele opnamen bevat, dus daar ga ik voor het gemak maar van uit. En zo klinkt het ook, Ray's stem is iets veranderd naarmate hij ouder werd, hij klinkt nog jong op de soundtrack.

Excuus voor de fout in je naam, Kaj.
Trouwens, niet bijdehand bedoeld, maar waarom plaats je onder twee verschillende namen?

Mark

Avatar

Die scene waarin Ray nog een kind is en in die woonkamer ligt en om zijn moeder schreeuwt, en wat er nog verder allemaal volgt. Is dat nou echt gebeurt of gewoon verzonnen door een scriptwriter die ineens een ingeving kreeg? Dat vind ik persoonlijk wel de aller beste scene van de hele film namelijk.

Neolec

Avatar

Ik kan geen punt van kritiek in de recensie lezen en toch zie ik dat ie maar 4,5 van de 5 punten heeft.
Geef die film gewoon de volle 5 punten die die ook verdiend.

kingcreole

Avatar

Waarom niet eens een mega budgetfilm over de grootste artiest allertijden..die man die alle deuren opende.. de meeste nr.1 hits had..de meeste (2 miljard) platen verkocht...28 na zijn dood nog op wereld tournee gaat...

ja mensen ik heb het over ELVIS PRESLEY

Konami

Avatar

En uiteindelijk heeft hij een Oscar gekregen voor zijn rol in deze fantastische film. En terecht!

acties