Recensie

There Will Be Blood (2007)

Een magistrale film van Paul Thomas Anderson, met fantastische muziek, camerawerk en acteren van Daniel Day-Lewis en Paul Dano.

door Kaj van Zoelen om 22:12 in RECENSIES
There Will Be Blood poster
Regie: Paul Thomas Anderson | Cast: Daniel Day-Lewis (Daniel Plainview), Paul Dano (Paul/Eli Sunday), Dillon Freasier (H.W. Plainview) e.a. | Speelduur: 158 minuten | Jaar: 2007

Paul Thomas Anderson heeft nooit last gehad van een gebrek aan ambitie. Na twee goede films wilde hij in 1999 met Magnolia een groots kunstwerk maken en daar slaagde hij toen met vlag en wimpel in. Volgens velen zou hij dat nooit kunnen overtreffen en zou hij als filmmaker al voor zijn dertigste verjaardag zijn hoogtepunt hebben bereikt. Nu, acht jaar en één redelijk goede film later, probeert hij zijn eigen meesterwerk te overtreffen met een prachtig gemaakte, nog complexere en mogelijk nog rijkere film. Mogelijk, want het is niet makkelijk om de complexiteit, artistieke implicaties en technische kwaliteiten van There Will Be Blood in één keer te vatten en te waarderen. Meerdere kijkbeurten worden daarom aangeraden, die waarschijnlijk keer op keer bevredigender zullen zijn.

De eerste keer volstaat het om Daniel Plainview te volgen. De eerste, haast woordloze scènes zijn veelzeggend: Plainview valt in een mijnschacht en breekt zijn been. Als geluk bij een ongeluk vindt hij daar een zilverklomp. Op eigen kracht klimt hij weer naar boven en verkoopt éérst het zilver voordat hij een dokter raadpleegt. Zijn eenzaamheid en nietsontziende hebzucht zijn in deze scènes bepalend voor de rest van zijn leven en de film. Hoewel hij regelmatig met andere mensen moet samenwerken, zorgt zijn afkeer
ervoor dat hij ze zonder scrupules bedriegt, manipuleert, uitperst en ruïneert. Plainviews geldelijk gewin en afzondering zijn de enige zaken die tellen. Daar zet hij zelfs zijn geadopteerde zoon voor in, die hij noodgedwongen onder zijn hoede nam na de dood van één van zijn mijnwerkers.

Daniel-Day Lewis schittert in deze hoofdrol, waarmee hij weer eens laat zien hoe hij zijn ambacht tot in alle uitersten volledig beheerst. Van grootse, schreeuwerige speeches tot kleine stiltes waarin alles gezegd wordt met lichaamstaal; het staat allemaal in dienst van het personage. Wij kijkers mogen hem op onze blote knietjes bedanken dat hij weer eens uit zijn schulp is gekropen voor deze nieuwe rol, waar hij alle mogelijke prijzen voor won, inclusief de Golden Globe, de BAFTA, de Screen Actors Guild Award en afgelopen zondag de Oscar.

De grote verrassing is dat Paul Dano nauwelijks voor Day-Lewis onderdoet als de jonge evangelist Eli Sunday, wiens familie het land bezit waar Plainview olie uit wil winnen. Dano, vooral bekend als het stille joch in Little Miss Sunshine, is net als zijn tegenspeler even afschrikwekkend als fascinerend. Zijn predikant geeft Plainview vrij baan om het land en de gemeenschap uit te buiten, zolang deze maar de kerk financiert waarin Eli zieltjes kan winnen en duivels kan uitbannen. Sympathieke karakters zijn het dus allebei niet, maar dat maakt de film niet minder boeiend of meeslepend.

Onder het verhaal van een oliebaron en een geestelijke eind negentiende, begin twintigste eeuw gaan diepere lagen schuil die minstens zo interessant zijn. Eén keer kijken is misschien niet genoeg om deze allemaal te doorgronden en dat maakt reflectie achteraf en het herkijken van de film des te meer de moeite waard. Een mogelijke conclusie zou dan kunnen zijn dat There Will Be Blood een uitzonderlijke parabel is over de destructieve kracht van kapitalisme en georganiseerde religie, hoe beider succes afhankelijk is van de (valse) hoop van goedgelovige mensen en wat voor weerslag dat heeft op de omgeving. Maar dat is slechts één mogelijk tipje van de sluier.

Ook zonder lezing in de diepte is de film de prijs van een bioscoopkaartje meer dan waard. Want naast het acteerwerk is ook het met een Oscar bekroonde camerawerk prachtig. Niet alleen wordt het ruwe woestijnlandschap betekenisvol in beeld gebracht (dat Zuid-Californië moet voorstellen, maar gefilmd is in hetzelfde Texaanse gebied waar No Country For Old Men werd opgenomen), maar cameraman Elswit en regisseur Anderson hebben ook het lef om een cruciaal gesprek van grote afstand te filmen. In de hedendaagse filmcultuur waar steeds meer rekening wordt gehouden met toekomstige televisie-uitzendingen, mag dat opmerkelijk heten. Niet dat de film geen close-ups bevat; in sommige scènes wordt elke nuance in het gezicht van Day-Lewis vastgelegd.

Johnny Greenwood (van Radiohead) zet de toon met zijn klassieke muziekscore, die soms veel weg heeft van horrormuziek, zoals in de openingsscène waarin met akelige tonen een aanslag op de oren wordt gepleegd die door merg en been gaat. De boodschap is meteen duidelijk: dit wordt geen makkelijke zit. Op andere momenten doet de score samen met de manier van filmen dan weer denken aan de films van Stanley Kubrick die net als There Will Be Blood vaak vol diepere betekenissen zitten, maar waar ook aan de oppervlakte van genoten kan worden.

Anderson liet zich dan ook voor bepaalde scènes inspireren door deze grootmeester, zoals hij zich voor eerdere films liet inspireren door o.a. Martin Scorsese en vooral door Robert Altman, aan wie deze film is opgedragen. De grootste invloed was ditmaal echter John Huston en diens The Treasure of the Sierra Madre, ook een film doordrenkt met egoïsme, hebzucht en de corrumperende kracht van potentiële rijkdom. Of Anderson ooit tot deze grootheden gerekend zal worden, moet de toekomst uiteraard nog uitwijzen, maar hij doet wederom een bewuste stap in die richting.

35 Reacties

account_circleLog in of registreer om mee te praten.

SunChaser

Avatar

Is t net zo teleurstellend als No Country of heeft deze wel een bevredigend einde?

Colonel_Kurz

Avatar

SunChaser "Is t net zo teleurstellend als No Country of heeft deze wel een bevredigend einde?"
Deze eindigt in ieder juist met geweld en bloed. ;) En de nu al beruchte milkshake speech.

::DFC::Nohands[NL]

Avatar

Duidelijke nette recensie die mij zeker wel zeer nieuwschierig maak naar deze film. T+)

thereturn

Avatar

SunChaser "Is t net zo teleurstellend als No Country of heeft deze wel een bevredigend einde?"


Ik ben bang dat je hem ook niet leuk gaat vinden als je NCFOM niks vond.

Colonel_Kurz

Avatar

thereturn "Ik ben bang dat je hem ook niet leuk gaat vinden als je NCFOM niks vond."
Dat ligt aan de redenen waarom SunChaser NFCOM teleurstellend vond, maar het zou kunnen.

Queenfan

Avatar

SunChaser "Is t net zo teleurstellend als No Country of heeft deze wel een bevredigend einde?"
Deze heeft net als NCFOM een heel bevredigend einde :W

SunChaser

Avatar

Colonel_Kurz "Dat ligt aan de redenen waarom SunChaser NFCOM teleurstellend vond, maar het zou kunnen."


Ik vond de fade to black we raffelen de thriller af en gaan nog 30 minuten filosofisch doen teleurstellend. En dat terwijl ik niks tegen trage filosofische films heb.

SunChaser

Avatar

Maar ga m wel ff kijken vanavond op DVD.

Bronson

Avatar

Vanwaar draait zo'n goede film als deze maar in 11 zalen, terwijl Step Up 2 in, maar liefst, 76 zalen draait?? :N

Deweb

Avatar

Tja. Als ik het allemaal zo lees dan is het zeker een goede film, maar niet helemaal geschikt voor het grote publiek dat toch meer de voorkeur geeft aan hippe dansende dames en plotten die in de eerste 5 minuten duidelijk zijn (bij wijze van spreke). En dat is toch wat het merendeel van het grote publiek volgens mij wil zien.

SunChaser

Avatar

Er is gewoon een groter publiek voor Step Up, wat is daar mis mee. Snap best dat pubers niet naar een trage film over olieboren willen gaan.

Bronson

Avatar

Natuurlijk begrijp ik dat Step up 2 in zoveel zalen draait. Maar toch.. deze film heeft toch 2 oscars gewonnen. Waarvan één heel belangrijke.
Dus er zullen, naar mijn mening, genoeg mensen zijn waarvan de indruk is gewekt om deze film te gaan kijken.
Toch? :Y

SunChaser

Avatar

Weet ik niet hoor, Oscarfilms brengen doorgaans niet erg veel op, zijn toch films voor een klein publiek. of de film moet al door miljoenen mensen gezien zijn zoals Lord of the Ring, Schindlers List en Titanic.

Colonel_Kurz

Avatar

Het zat anders afgelopen dinsdag voor een dinsdagavond verdacht vol bij NCFOM... daar kunnen de oscars toch best iets mee te maken. TWWB is trouwens sowieso geen thriller in de stijl van NCFOM, dus je heeft je geen zorgen te maken dat het 'thrillergedeelte' opeens zou ophouden, zoals jij van NCFOM vindt. Nou vind ik dat ook niet eens zo'n stijlbreuk als jij, maar ik kan nog wel begrijpen waarom je dat kan vinden. En bij TWWB is zoiets niet het geval. Ik raad je wel aan 'm op het grote doek met een écht goed geluidssysteem te kijken, dat komt de intensiteit van de film toch echt flink ten goede.

SunChaser

Avatar

Sja, ik zet m nu gewoon op. Ik kan al bijna aanvoelen dat je extra moet betalen bij de bios vanwege de lengte.

Feoreunn

Avatar

Juist gezien, meesterlijke film. Ik ben er nog niet goed van Smiley face En een knappe recensie, Colonel Kurz, je weet onder woorden te brengen wat ik voorlopig nog niet kan.

SunChaser

Avatar

Net gezien.erg traag en de muziek is erg irritant. Verhaal is eigenlijk heel simpel, man boort naar olie en neemt t op tegen een predikant.

Maar Lewis is eg aangenaam om naar te kijken. Einde vond ik weer erg abrupt.

Illuvatar

Avatar

Wat kan je toch lekker baggataliseren..

SunChaser

Avatar

Ik heb dan ook niet de behoefte om films als elitaire kunst te beoordelen. Ik vind een film goed of een film niet goed.

Darthmar

Avatar

SunChaser "Ik heb dan ook niet de behoefte om films als elitaire kunst te beoordelen. Ik vind een film goed of een film niet goed."


Amen

Breug

Avatar

SunChaser "Ik heb dan ook niet de behoefte om films als elitaire kunst te beoordelen. Ik vind een film goed of een film niet goed."

Zit er niks tussen goed en niet goed?

SunChaser

Avatar

Breug "Zit er niks tussen goed en niet goed?"


Jawel, dat schreef ik toch ook. Ondanks alels was DDL zeker de moeite waard.

De film deed me ook ergd enken aamn Eyes Wide Shut. Qua opbouw, lange scenes, zenuwenmuziek en het abrupte einde na een one-liner. En net als in EWS gaat een man op zoek naar bevrediging die eigenlijk nooit komt.

Hedwig

Avatar

Eindelijk gezien, en wat ben ik blij dat het in de bios was. Weet nog niet of het in alle opzichten geslaagd was, maar indrukwekkend was het in ieder geval. De muziek trekt erg de aandacht naar zich toe, maar het effect is er naar. En het einde? Ook bij deze film is er over geklaagd (niet hier dit keer), maar het klopt precies. Het is meer een opera dan een film eigenlijk....maar zoals ik al zei, ik moet hem nog even verwerken, heb hem net pas gekeken.

major malfunction

Avatar

Ik vond hem tegenvallen. Mischien lag het aan de snelheid van de film, deze vond ik aan de tamelijk langzame - lees slaapverwekkende - kant. Het verhaal an sich bood mij te weinig diepgang, het bleef saai en oppervlakkig. Ach, er zullen wellicht 'diepere gedachten' aan ten gronde liggen maar die werden mij helaas maar niet duidelijk.

Ook vond ik het acteerwerk soms te theatraal, zeker in de laatste scene. Hier en daar riekte het, naar mijn nederige mening, zelfs een beetje naar 'uber-acting'. Kijk, en daar hou ik dus niet van.

Maar mischien heeft het ook met smaak te maken, daarover valt immers niet te twisten. Ik wil simpelweg een goede film zien en voor mij houd dat in, los van het genre: een goed uitgewerkt verhaal, goede timing en opbouw, strakke editing, ik wil me in kunnen leven, mooie plaatjes, goed acteerwerk en eventueel wat spekvette CGI. Daartegenover staat dat ik allergisch ben voor langdradigheid, hoogdravende pretenties, vage psychologische vraagstukken en / of vage uitwerking hiervan. Wel, ik kreeg zeker in de 2e helft van de film behoorlijk de Jeuk (idd met de hoofdletter J) dus dan weet je wel weer hoe laat het is. Het verbaast me overigens niets dat deze film in Nederland slechts in 11 zalen draait (...)

55+ :Z

O ja, de muziek vond ik wel ERG goed!

Colonel_Kurz

Avatar

major malfunction "een goed uitgewerkt verhaal, goede timing en opbouw, strakke editing, ik wil me in kunnen leven, mooie plaatjes, goed acteerwerk en eventueel wat spekvette CGI."
Op de CGI en misschien het inleven na heeft TWWB toch wel degelijk die kwaliteiten, me dunkt.

major malfunction

Avatar

Colonel_Kurz "Op de CGI en misschien het inleven na heeft TWWB toch wel degelijk die kwaliteiten, me dunkt."


Klopt, maar me dunkt dat de traagheid en de oppervlakkigheid toch de overhand voeren boven deze kwaliteiten. Zelfs een uitstekend acterende Daniel Day Lewis kan dat niet goed maken.

Of, het is niet alleen de goede wijn die het gerecht tot een beleving maakt, maar wie de banaan smaakt ete hem op! (uit mijn bundel selected uitspraken)

thereturn

Avatar

Colonel_Kurz "Dat ligt aan de redenen waarom SunChaser NFCOM teleurstellend vond, maar het zou kunnen."


Ja, maar dat waren in mijn ogen niet echt geweldige redenen. En diezelfde redenen vond hij ook hier in. Het was in ieder geval een hele goede film. Als er geen plaats is tussen goed en niet goed ;)

thereturn

Avatar

major malfunction "Ik wil simpelweg een goede film zien en voor mij houd dat in, los van het genre: een goed uitgewerkt verhaal"

check

[/quote]goede timing en opbouw,[/quote]
check

strakke editing,

check

[/quote] ik wil me in kunnen leven,[/quote]
In wat? De hoofdpersonen? Ik vind dat niet altijd even nodig. Dan zouden er ook alleen maar goed vs kwaad films kunnen bestaan. Hier zijn bijna alleen maar slechte mensen in. Je vraagt toch ook niet bij een film als 'Der Untergang' dat je je in moet kunnen leven in de hoofdpersoon?
Wel zou je er bij moeten worden betrokken wat dit met jou als persoon doet. Als je dat dan weer niet voelt tsjah. Enige noodzaak van de kennis van de bijbel en in aanraking te zijn geweest met christenen lijkt me ook wel handig.

mooie plaatjes,

check

goed acteerwerk


en eventueel wat spekvette CGI.

Elke vorm van CGI als reden om naar de film te komen vind ik een vorm van armoede. Het is slechts in mijn ogen een handig steuntje voor special effects. Een film wars van cgi is na twee jaar al zo sterk verouderd. King Kong vond ik gisteren ook meer op een tekenfilm lijken dan een normale film.

major malfunction

Avatar

Amen! En nu geloof ik wat er in de bijbel staat!

Woep

Avatar

Leuke film, afgelopen weekend in de bios gezien.

Had er niet echt iets van verwacht maar toch wel een leuke verhaallijn zit erin. Ook wel een beetje langdraadig op dn duur

[rating 4]

Mellie

Avatar

thereturn "King Kong vond ik gisteren ook meer op een tekenfilm lijken dan een normale film."


Even lekker off-topic maar dat vond ik dus ook! En dan heb ik het niet alleen over de aap, maar over heel veel special-effects!

::DFC::Nohands[NL]

Avatar

Schitterende film met mooie plaatjes, alle acteurs spelen hun rol perfect en Daniel Day-Lewis heeft zijn oscar terrecht verdiend!!! T+)

ash_

Avatar

Mogelijk, want het is niet makkelijk om de complexiteit, artistieke implicaties en technische kwaliteiten van There Will Be Blood in één keer te vatten en te waarderen.
Dit had ik precies hetzelfde: je hebt het gevoel dat er een enorme complexiteit onder de oppervlakte hangt maar je kunt deze bij de eerste keer kijken niet meteen duiden (als die complexiteit er uberhaupt is natuurlijk). Magnolia had dat trouwens ook een beetje maar was toegankelijker. Ik had overigens het idee dat het laatste deel (in 1927) er ietwat snel doorheen gejaagd werd.

Maar dat neemt niet weg dat ik genoten heb van deze film: de prachtige beelden, de naar mijn mening opvallend goede muziek en natuurlijk het acteren. Er zijn veel memorabele scenes die in mijn hoofd blijven rondspoken (de misschien wel mooiste twee: die waarin Plainview naar een brandende oliebron staart en zijn omgeving langzaam uit beeld verdwijnt en alleen Plainview over blijft, volkomen geobsedeerd en de doopscene) en dat is altijd een goed teken.

[rating 4]

ash_

Avatar

*dubbelpost*

trashit

Avatar

Wat een kutfilm.
hier de recensies gelezen, die normaliter wel overeen komt met wat wij van films denken/vinden.

Maar vandaag.... nee... langdradig en een onbevredigend einde. Hoef ik niet nog een keer te zien.

Lijkt op NCFOM... gisteren nog 10000 bc gezien... ook zo'n film...

There Will Be Blood

acties