Recensie

Manchester by the Sea (2016)

Een groot drama heeft klusjesman Lee voor altijd getekend. Casey Affleck excelleert in een ijzersterk familiedrama.

Beste filmliefhebber,

Wij zien dat je een adblocker gebruikt. Dit vinden wij jammer, want FILMTOTAAL is dankzij onze advertenties gratis toegankelijk. Graag willen we je vragen een uitzondering te maken voor FILMTOTAAL. Hoe je dat moet doen lees je hier.

M.v.g FT

door Arjan Welles om 23:38 in RECENSIES
Manchester by the Sea poster
Regie: Kenneth Lonergan | Cast: Casey Affleck (Lee Chandler), Michelle Williams (Randi Chandler), Kyle Chandler (Joe Chandler), Lucas Hedges (Patrick), C.J. Wilson (George), Matthew Broderick (Jeffrey), e.a. | Speelduur: 138 minuten | Jaar: 2016

Eén moment van onnadenkendheid. Dat is alles wat nodig was om het leven van klusjesman Lee Chandler volledig af te breken. Het heeft hem alles en iedereen afgenomen die hem lief waren en Lee tot een paria gemaakt die constant nagewezen werd. De uitleg en uiteenzetting van deze tragische gebeurtenis volgen pas als het ijzersterke drama Manchester by the Sea al een minuut of veertig op gang is.

Het valt te bezien of het meer sympathie voor Lee oplevert, want tot die tijd hebben we kennisgemaakt met een hork van een vent die twee appartementencomplexen in Boston voor zijn rekening neemt en daar regelmatig de bewoners beledigt. Lee heeft een uitermate kort lontje en begint dan ook regelmatig een matpartij in de kroeg. Gewoon omdat iemand net iets te lang naar hem kijkt of hem per ongeluk aanstoot bij het voorbijlopen. Naar blijkt draagt deze man een trauma en een enorme brok schuldgevoel met zich mee, maar zelfs het vreselijkste wat een mens kan overkomen lijkt niet voldoende om deze conciërge echt aardig te gaan vinden.

Hier is tijd voor nodig en die wordt je dan ook ruim twee uur gegund. In een opzettelijk verwarrend en chronologisch flink gehusseld narratief worden de demonen van Lee in het verleden én het heden duidelijk. Eens was hij een familieman met een schat van een vrouw en drie koters waar hij dol op was. Met zijn neefje Patrick heeft hij een bijzondere band opgebouwd, maar hij reageert apathisch als diens vader overlijdt en hij opeens de zorg van de zwaar puberende tiener op zijn bordje krijgt.

Lee was ooit een vader maar is dit inmiddels verleerd en daarmee het vermogen en de wil om verantwoordelijkheid voor zichzelf en anderen te dragen. Maar zijn onverschillige houding kan hij niet blijven volhouden, al is het maar omdat hij ook wel inziet dat er nu een joch van zestien afhankelijk van hem is. Lee krijgt ruimschoots de tijd om de zaken op orde te krijgen, want het lichaam van zijn overleden broer wordt in de vriezer bewaard tot de lente aanbreekt en de grond zacht genoeg is om hem in te begraven.

De derde speelfilm van regisseur en scenarist Kenneth Lonergan speelt zich af in New England, het rijtje staten in het uiterste noordoosten van de Verenigde Staten. Aan de kust van Massachusetts liggen plaatsen met Britse namen als Manchester, Essex en Gloucester. De setting blijkt allesbehalve toeval, want Lonergan sluit wat toonzetting en sociale thematiek betreft sterk aan bij het sociaalrealisme van Britse filmmakers als Ken Loach en Mike Leigh. Kenmerkend is de moeizame verhouding die Lee niet alleen met zijn omgeving en verleden onderhoudt, maar ook met de kijker.

Zelfs als zijn grote geheim en de vele smetten op zijn blazoen worden onthuld en hiermee zijn menselijkheid wordt onderstreept, verandert de sympathie voor de man nauwelijks. Het schuldgevoel dat Lee ervaart, wordt door zijn toeschouwers klakkeloos overgenomen. De nuanceringen volgen veel later, onder meer met zijn ex-vrouw als aangever en worden door Lonergan ingepast door de band tussen Lee en Patrick verder uit te werken. Ook Patrick is op zijn manier de weg kwijt. Niet alleen is hij vaderloos, hij dreigt door zijn nieuwe voogd ook Manchester, zijn ouderlijk huis, school en vrienden te moeten opgeven. Zijn moeder is al jaren spoorloos en de tiener houdt er twee vriendinnetjes op na.

Het knappe aan dit solide drama is de wijze waarop de personages verschillende schakeringen kennen en een ondoorzichtige functie vervullen. Dit houdt het plot en de dialogen fris en onvoorspelbaar. Familievriend George is de enige uitzondering en heeft de zaken wel op orde. Hij staat immer klaar met steun en goede raad en kan leunen op een hechte familieband. Hij is echter niet bang om zijn mening te ventileren. George belichaamt het zuivere geweten en het morele kompas dat bij al zijn omstanders danig in de war is.

Manchester by the Sea kent indringende vertolkingen, vooral van hoofdrolspeler Casey Affleck en Michelle Williams die zijn voormalige vrouw speelt. Maar Lonergans familiedrama kan vooral bogen op knap schrijfwerk, waarbij we moeten zien mee te leven met een onpeilbaar en onberekenbaar personage dat zijn emoties op een zijspoor heeft gezet.

5 Reacties

account_circleLog in of registreer om mee te praten.

benjamin

Avatar

Mooi te zien dat de best acterende Affleck nog eens echt een rol krijgt om indruk mee te maken wat toch ook alweer bijna tien jaar geleden is. Geweldige film trouwens.

donniebrasco

Avatar

Jammer dat Hollywood nog wat goed te maken heeft, en dus de Oscars richting Moonlight zullen gaan.....Pffffff bullshit!

Master Of Films

Avatar

en dus de Oscars richting Moonlight zullen gaan
Of naar La La Land ;)

Stefanjc

Avatar

Het zal wel aan mij liggen maar halverwege de film ben ik werkelijk waar in slaap gevallen (schaam me diep), maar dit is een van de saaiste nietszeggende films die ik ooit gezien heb.
Het verhaal springt van heden naar verleden zonder duidelijke aanknopingspunten, en die hoofdrolspeler is echt nog saaier dan de film zelf.
Please brand me niet tot de grond af voor mijn commentaar, maar ik snap werkelijk waar niet dat deze film is genomineerd voor een Oscar.

Mar13

Avatar

Een film die blijft nadreunen. Wat een drama. Vanaf het begin grijpt het karakter van Lee je aan. Wie is hij? Waarom is hij zo, of zo geworden. En beetje bij beetje worden je vragen beantwoord en ontvouwt het verhaal zich. Dan zie je wat hij was. Een vrij normale man, iets oppervlakkig, die veel goeds heeft (een mooie vrouw, mooie kinderen) maar dit zelf niet altijd op waarde weet te schatten. En wat hij nu is. Een zwaar getraumatiseerde man met een enorm schuldgevoel. Dat zo heftig is, dat hij alles doet om het niet aan te hoeven gaan. Er niet doorheen te hoeven gaan. Aan rouwen en verwerking komt hij niet toe. Het schuldgevoel overheerst alles en doet hem vluchten.
Zijn broer die het zag. En wilde dat hij vrede zou sluiten met de demonen uit het verleden. Juist door hem te dwingen weer terug te gaan naar zijn geboorteplaats. Door hem te laten zien dat zijn leven nog niet over is, maar hij een nieuwe taak krijgt. Voor zijn zoon te zorgen. Iets om opnieuw voor te gaan leven. En het is pijnlijk en frustrerend om te zien dat hij zelfs dit niet aanpakt. Maar dat hij blijft vluchten. Ondanks de schreeuw van zijn neefje die hem nodig heeft. Maar hij is er niet. Hij mag er niet zijn. Van zichzelf.
Het is alsof zijn leven niets goeds meer voort mag brengen. De politie heeft hem niet veroordeeld. Maar hij heeft zichzelf wel veroordeeld. Ter dood. Hij mag niet meer leven. Hij heeft geen recht meer er te zijn. Zijn lichaam is er nog wel. Maar zelf is hij al dood. En hij accepteert dit. Dit is wat hij verdient. Dit is wat hem toekomt.
En als kijker hoop je dat het tij zal keren. Dat hij zal beseffen dat het niet zijn schuld was. Dat het een ongeluk was. Dat hij zal gaan rouwen om zijn mooie kinderen die hij kwijt is. Dat er weer een nieuw begin zal komen. Dat hij zal gaan zien dat zijn leven nog niet over is. Dat hij nog niet dood is. Dat hij nodig is. En dat er uit alle pijn weer iets nieuws kan komen.
Maar het gebeurt niet. En dat doet pijn als kijker. Het frustreert. Maar misschien is het leven soms zo. Zoals het niet moet zijn. Zonde.

Manchester by the Sea

acties