Recensie

De Slag om de Schelde (2020)

Dure Nederlandse oorlogsfilm lost hoge verwachtingen eindelijk in.

door Sil Smit om 20:57 in RECENSIES
De Slag Om De Schelde poster
Regie: Matthijs van Heijningen Jr. | Scenario: Paula van der Oest | Cast: Susan Radder (Teuntje Visser), Gijs Blom (Marinus van Staveren), Jamie Flatters (William Sinclair), Ronald Kalter (Dirk Visser), Tom Felton (Tony Turner), e.a. | Speelduur: 125 minuten | Jaar: 2020

Met man en macht werd er aan gewerkt om De Slag om de Schelde nog te laten verschijnen in 2020, het jaar dat vijfenzeventig jaar vrijheid groots gevierd moest worden. Eind december - daags voor de première was zelfs de eindmontage nog niet rond - leek het te gaan lukken, maar nieuwe coronamaatregelen gooiden roet in het eten. De vraag of de een-na-duurste film die ooit in Nederland werd geproduceerd (budget: veertien miljoen) de hoge verwachtingen kon waarmaken, bleef nog eventjes onbeantwoord.

Eerst wat historische context. In september 1944 werd havenstad Antwerpen al door de geallieerden bevrijd, maar de Scheldemonding bleef nog in Duitse handen, wat bevoorrading in de weg stond. Om de vaarroute naar de aanvoerhaven vrij te maken, moest een ongekend militair huzarenstuk uit de hoge hoed getoverd worden. De Slag om de Schelde die daarop volgde, is de grootste slag die op Nederlands grondgebied heeft plaatsgevonden en speelde bovendien een cruciale rol in het verloop van de oorlog. Een onderbelicht stukje vaderlandse geschiedenis kortom, dat erom schreeuwde verfilmd te worden.

Nu klinkt veertien miljoen misschien als een astronomisch bedrag, maar in termen van budgetten voor epische oorlogsfilms is het een appel en een ei. Zonder te willen 'spoilen': die slag waar de hele film om draait, duurt dan ook niet veel langer dan vijftien minuten. Erg is dat niet - slagveldscènes zijn vaak hopeloos vermoeiend en onoverzichtelijk. En ook al is dit geen 1917 of Dunkirk, met beperkte middelen weet regisseur van Heijningen nog flink wat spektakel voor te schotelen. Met name het luchtgevecht aan het begin is on-Nederlands goed in beeld (en geluid!) gevat.

Maar de film moet het vooral hebben van een slim en doorleefd script dus, waarvoor Paula van Oest, die normaal gesproken regisseert, verantwoordelijk is. We leren Teuntje kennen, een Zeeuwse tiener die tegen haar zin bij het verzet betrokken raakt als de Duitsers haar broer oppakken. Aan het Oostfront vecht intussen de Nederlandse Marinus voor de Duitsers. Door een speling van het lot belandt hij weer in zijn vaderland, waar hij als notulist van een nazi-officier in gewetensnood komt. En dan is er nog de Britse gliderpiloot William, die boven Zeeland neerstort.

Geduldig worden hun verhalen verteld, zich langzaam vervlechtend tot de onafwendbare apotheose. Wie goed schrijft, zet een groots verhaal neer aan de hand van kleine vertellingen. Knap ook, hoe in bijna iedere scène een niet-aflatende dreiging zit. Dat de manier waarop de jonge helden elkaar uiteindelijk treffen wat aan de melodramatische kant is, zie je door de vingers. Het blijft een oorlogsfilm natuurlijk. Dat er geen obligate romance à la Pearl Harbor opgevoerd wordt, is allang mooi.

Door de verlate bioscooprelease is het te hopen dat de hype rond De Slag om de Schelde geen momentum heeft verloren. De film verschijnt later dit jaar ook op Netflix, dat een deel van de financiering voor zijn rekening nam, maar ga dit vooral op het grote scherm bekijken. Al is het alleen maar om met eigen ogen te zien dat hij beter is dan die Nederlandse die nét ietsje duurder was.

7 Reacties

account_circleLog in of registreer om mee te praten.

RicoB

Avatar

Als zelfs Filmtotaal een positieve recensie schrijft over een Nederlandse Oorlogsfilm.... Dan moet je hem toch wel gaan kijken.

Gigan72

Avatar

@ricob
Nee want een recensie op FT kan ik niet serieus nemen.

MoViEs

Avatar

Prima film, zeker het kijken waard.

Pronk47

Avatar

Mooie film goed geacteerd behalve die een uit Harry Potter vond ik niet zo goed,en heel goed in beeld gebracht

Shizukana

Avatar

Heb de film nu gezien, sorry filmtotaal maar dit was toch geen oorlogsfilm het was ronduit slecht, voor een 15 min slagveld waar de hele film opdraaid.
Nee dit valt meer onder reconstructie van wat er misschien allemaal destijds heeft afgespeeld, een documentaire zonder commentaar. Ik kan dit geen oorlogsfilm noemen voor die categorie was deze film zeer slecht. Sorry kan er niks beter van maken.

EchteenfilmvoorBal

Avatar

Dit is echt een super goeie film. Echt perfect voor na het terras met 6 van je beste maten. Vooral met 2 club/huisgenoten, nog 2 gewoon clubgenoten en 2 huisgenoten. Dit is dus echt dé film voor Bal en hij moet na een hapje eten gewoon lekker mee naar de film!

MarkC

Avatar

Teleurstellende film. De film begint veelbelovend door Market Garden aan de slag om de Schelde te koppelen met mooie beelden van een airborne luchtverplaatsing. Daarna zakt de film snel in. De film probeert 3 vlakke verhaallijnen, die we in andere oorlogsfilms al meerdere keren voorbij hebben zien komen, te combineren. Die verhaallijnen worden nauwelijks uitgewerkt en de personages blijven vlak. Na anderhalf uur film is er nog geen spoor te bekennen over de slag om de Schelde. In de laatste 20 minuten zie we een pelotonsgrootte aanval op de Sloedam en door de slikken, terwijl in werkelijkheid een complete divisie Walcheren vanuit 3 richtingen heeft aangevallen als sluitstuk van een veel grotere operatie om de Schelde te bevrijden. Ook werd Walcheren onder water gezet, maar om onduidelijke redenen werd in plaats daarvan Schouwen als ondergelopen gebied gepresenteerd. De titel van de film dekt daarom de lading geenszins. Daarnaast gaat het op detail flink mis. Walcheren ziet er in sep/okt veel groener uit, Duitse uniformen en Engelse helmen klopten niet en Vlissingen is onherkenbaar. Gemiste kans om deze belangrijke slag eens goed voor het voetlicht te brengen.

De Slag Om De Schelde

acties