Regie: Avelina Prat | Scenario: Avelina Prat | Cast: Manolo Solo (Fernando), Maria de Medeiros (Amalia), Branka Katic (Olga), Rita Cabaço (Rita), e.a. | Speelduur: 114 minuten | Jaar: 2025

Geografieprofessor Fernando belandt in een persoonlijke crisis nadat zijn vrouw hem heeft verlaten. Hij gooit het roer drastisch om. In een opwelling belandt hij als tuinman bij een Portugees landhuis. Hoe meer hij op die plek weet te aarden, hoe meer hij loskomt van zijn oude gedachtepatronen en levenshouding. Zo onderzoekt The Portuguese House via zijn bijzondere ontmoetingen met onder anderen de eigenzinnige eigenares de wortels van vervreemding.

De film gaat beschouwend te werk. Regisseur Avelina Prat laat de plotpunten aanvankelijk zo strak op elkaar volgen dat het lijkt alsof ze een bepaalde procedure volgt. Er is heel wat optuigwerk nodig om Fernando naar het landhuis te krijgen. De ontmoeting met de Spaanse tuinman Manuel zet deze wending in gang, maar voelt gehaast en gekunsteld. De film registreert vooral de verhaalwendingen en staat nauwelijks stil bij Fernando's emotionele huishouding, waardoor het drama lang op afstand blijft.

Door de observerende stijl en procedurele opbouw heeft de film wat literairs. Personages hangen verhalen aan elkaar op die zo uit een boek hadden kunnen komen. Manolo Solo speelt de hoofdrol gedegen en met een stoïcijnse uitstraling, waardoor het accent juist op zijn innerlijke beleving komt te liggen. Daarbij helpt Prats voorliefde voor subtiele details.

Zoals elke plant in de tuin aandacht vereist, zo geldt dat ook voor de achtergrond in The Portuguese House. Een terloopse zinsnede hier vindt via montage aansluiting bij een decorstuk daar, waardoor de film als geheel doorwrocht aanvoelt, ondanks de geforceerde opbouw. Zo valt Fernando's ontwikkeling onder andere op zijn plaats doordat een bediende opeens moeder van een jongetje is in plaats van zwanger.

Maar het detailwerk blijft alledaags zonder echt de verbeeldingskracht aan te spreken. Vergeleken met de manier waarop Marguerite Duras film en literatuur vermengde via voice-over en mysterieuze stillevens, doet The Portuguese House oppervlakkig aan. De film raakt nooit in een stroomversnelling, ondanks een enkele fraaie verrassing. Bijvoorbeeld wanneer Fernando in de auto geniet van muziek en omgeving, totdat een koe hem tot stoppen dwingt en een close-up van het beest licht komisch Fernando's emotionele verandering inluidt.

Prat benadert haar personages net zo fijnzinnig als de details om hen heen. Iedereen doet dermate vriendelijk tegen elkaar dat de omgeving in Portugal tot een toeristische idylle verwordt. Daarom intrigeert de ontmoeting tussen Fernando en de vrijgevochten serveerster Olga het meest. Branka Katić speelt ongedwongen tegenover Solo's kalmte, een contrast dat prikkelt. Toch geeft ook dan de afstandelijke stijl van verslaggeving de doorslag en houdt The Portuguese House zich in.