Recensie

Suspiria (2018)

Haat hem of omarm hem. Meer smaken zijn er niet in deze bizarre, vervreemdende en onheilspellende horrorremake.

door Arjan Welles om 00:03 in RECENSIES
Suspiria poster
Regie: Luca Guadagnino | Cast: Dakota Johnson (Susie Bannon), Tilda Swinton (Madame Blanc/Dr. Josef Klemperer), Doris Hick (Frau Sesame), Malgorzata Bela (Susies moeder), Chloë Grace Moretz (Patricia), Angela Winkler (Ms. Tanner), Elena Fokina (Olga), Mia Goth (Sara), e.a.| Speelduur: 152 minuten | Jaar: 2018

De jaren zeventig in Berlijn waren een verwarrende tijd. De gehate muur verdeelde de arme, vieze stad die veel discriminatie en criminaliteit kende. Het was de tijd van Christiane F., maar ook die van de levenslust en de punkscene. Midden in die vreemde stad die het juk van het verleden met zich meezeult, probeert een ambitieuze Amerikaans danseres haar dromen waar te maken.

In de remake van de klassieker van de Italiaanse horrormeester Dario Argento is het een ondoorzichtige warboel van het goede soort. In een imposant gebouw in art-nouveaustijl, waarvan het uitzicht wordt verpest door dat verfoeide bouwwerk dat oost en west scheidt, lijken zich vreemde dingen af te spelen. Maar is het één grote mindfuck of moet expressief danseres Susie uit Ohio echt vrezen voor haar leven?

In de proloog kan psychiater Josef Klemperer maar met moeite de compleet doorgedraaide Patricia tot rust krijgen wanneer zij zich 's avonds in de stromende regen bij zijn praktijk meldt. Terwijl het meisje tekeergaat over de duivelse intenties van Moeder Markos die haar naam aan het dansinstituut in Kreuzberg verbond, noteert de arts dat het meisje lijdt aan waanbeelden en psychoses. In de dansschool zelf is het vertrek en de verdwijning van Patricia het gesprek van de dag, juist als Susie onbevangen haar auditie komt doen. Klemperer is de laatste die Patricia nog heeft gezien.

De meiden van het instituut proberen allemaal in het gevlei te komen bij de befaamde Madame Blanc, een ijzige dame met passie voor het dansen, de beste in haar vak, maar harde lesmethodes. Wanneer een Russische danseres kritiek levert en er later de brui aan geeft moet een nieuwe hoofddanseres worden gevonden voor het stuk waarvoor intensief gerepeteerd wordt. Susie kent de moves en wordt ondanks haar recente intrede uitverkoren voor de hoofdrol. In een ruimte verderop moet haar Russische schoolgenoot haar houding van zojuist flink bekopen.

Deze remake van de gelijknamige Italiaanse film uit 1977 werd geregisseerd door Luca Guadagnino, bekend van indrukwekkende drama's als Io Sono l'Amore and Call Me By Your Name. Hij gebruikt niet de felle kleuren van het origineel, maar toont ons veel grauw, grijs en fletse tinten. Het sluit goed aan bij het beeld dat velen zullen hebben van het Berlijn dat zich losrukt van het verleden en zich richting nieuw te verwerven vrijheden worstelt. Voor de groteske finale blijkt het bescheiden kleurgebruik nog eens extra effectief en contrastrijk uit te pakken.

Guadagnino laat zijn hoofdrolspeelster en haar medestudenten langzaam opslokken door het statige gebouw waar de dansschool in huist. Het blijkt het bolwerk van zwarte magie dat in de kelders duistere geheimen herbergt. Voortdurend bekruipt je het unheimische gevoel dat Susie en haar nieuwe Britse vriendin Sara zich langzaam in een moeras begeven waar geen ontsnappen meer uit mogelijk is.

Al even indrukwekkend als de vreemde gebeurtenissen die zich meester maken van Susie is de soundtrack van Radiohead-frontman Thom Yorke. Hij levert enkele vocale bijdragen, maar liet zich met name inspireren door de krautrockbeweging die in de jaren zestig opstond en bijvoorbeeld ook te horen is in het werk van David Bowie uit de jaren zeventig. Yorke weeft een intrigerend muzikaal tapijt met als hoogtepunt het stuk Volk dat de danseressen uitvoeren voor publiek.

De muziek van Yorke, de nieuwe hedendaagsedanschoreografieën van Damien Jalet, het wervelende camerawerk en de bloedrode, uit geknoopte touwen bestaande kostuums vormen het cinematografische en narratieve contrapunt van Suspiria. Want waar men zich boven expressief uitleeft, wordt in de diepe krochten van het instituut een doodstrijd gevoerd. Het leidt naar een nog grotere en vooral absurde surrealistische finale die aankomt als een mokerslag. De initiële gedachte is dat Guadagnino zijn hand daar ernstig overspeelt, maar het grenst juist aan het geniale.

Een bijzondere vermelding verdient Tilda Swinton, die eerder werkte met de Italiaanse regisseur. Wie het niet weet kan onmogelijk bemerken dat de Schotse actrice tevens in de huid van arts Klemperer is gekropen. Met de vele lagen protheses en verlaagde stem is ze vrijwel onherkenbaar. De makers, inclusief Swinton zelf, deden nog erg geheimzinnig over de acteur die Klemperer speelde en hadden zelfs de naam Lutz Ebersdorf bedacht, voor de oplettende puzzelaars onder ons een vrije vertaling van Swinton.

Suspiria, met een kleine bijrol voor onze eigen Renée Soutendijk, zal het publiek verdelen. Er zal een groep zijn die hem over de top en kitsch vindt. Het andere kamp zal hem omarmen als een gotisch meesterwerk waarin de onzekerheid van een jonge, enthousiaste danseres de voedingsbodem is voor een duistere kracht. Wat thematiek betreft vindt hij aansluiting bij Mother! van Aronofsky; ook al zo'n ongemakkelijke productie die tweespalt zaaide. Bovengetekende zit overduidelijk in het laatste kamp en kan niet wachten tot de knoop over een vervolg is doorgehakt.

17 Reacties

account_circleLog in of registreer om mee te praten.

Spider-fan

Avatar

De vergelijking met Mother! zie je veel, maar gaat die veel verder dan dat beide films rond moederschap draaien? Ik heb deze nog niet gezien natuurlijk, maar het lijkt me zoiets totaal anders verder dan Mother!

Die scène waarin het lichaam van de danseres door de bewegingen van Susie compleet wordt verwrongen is online gelekt en is inderdaad vrij gruwelijk. Al vraag ik me altijd af waarom zoiets in een artfilm gruwelijker overkomt dan in een splatter-horrorfilm waarin de ene na de andere van dat soort scènes zit. Het zal wel komen door de serieuzere sfeer van een artfilm.
Toch vind ik in essentie het geweld in horrorfilms het minst interessante. Vooral omdat ik al zoveel gezien heb, en het zijn vaak variaties op dezelfde soort dingen en de afloop (de persoon gaat dood) is ook nooit verrassend. Psychologie van horror vind ik veel interessanter, maar dat zal hier ook wel inzitten vermoed ik.
Het geweld van zo'n soort scène vind ik ook minder knap om te maken dan via montage en gebruik van omgeving een moord indrukwekkend maken - waar Argento toch wel de beste in is die ik ken. In het eerste geval draait het vooral om prosthetics van een gebroken lichaam er afschrikwekkend uit te laten zien, maar het tweede vind ik filmisch gezien veel interessanter. Ik weet daarom ook niet of ik deze film zo goed zal vinden als het origineel.

Ik zie trouwens nou in een interview met het make-up team staan dat Guadagnino een groot Cronenberg fan is en dat verklaart de focus op body-horror in plaats van het meer slasher/giallo gevoel van Argento.
Maar ik vraag me af waarom hij als hij deze film wilde maken omdat hij een Argento-fan is (hij stalkte Argento zelf zelfs als kind), hij dan Cronenberg aan de mix heeft toegevoegd - een heel ander soort filmmaker.

Master Of Films

Avatar

Op Filmtotaal is het een gewoonte om (alle!) remakes te bashen zonder enige nuance in te voeren. Maar net zoals A Star is Born bewijst Suspiria dat niet alle remakes in de waardeloze troep potje gestopt moeten worden. Zelfs in 2018!

Ang3l

Avatar

Volgens mij worden hier A star is born en Suspiria beide goed aangeprezen hoor ;) (al was de recensie van star wel erg laat)

Master Of Films

Avatar

Begrijpend lezen is ook een vak hé Ang3l :P

Pennywise2017

Avatar

Ik heb er zo veel zin in! Ik ga er morgen naar toe.

Spider-fan

Avatar

Hij draait niet bij Pathé hier. Hij draait maar bij een beperkt aantal Pathé's.
Ik denk dat het dus home release wordt voor mij. Ik hoor ook veel dat het een film is waarvan de diepere betekenis pas later doordringt en veel hem gelijk opnieuw willen zien - wat dus een beetje dure zaak wordt. En ook gezien de lengte dringt niet alles gelijk door, denk ik - je krijgt veel meer om over na te denken dan bij een kortere film.

Volgens mij zijn arthouse films ook vaak sneller beschikbaar voor home release dan grotere, commerciële releases. Zo lijkt het althans voor mijn gevoel.

Wat me trouwens erg verbaast is dat ie zelfs bij veel filmhuizen maar één of twee voorstellingen per week heeft. Helemaal omdat de regisseur op het moment zo hoog aangeschreven staat. Je zou hem dan toch wel iedere dag bij de filmhuizen verwachten.
Hoewel het natuurlijk wel een soort niche-film is: horrorfans zijn niet per definitie arthousefans en andersom ook niet. Dat maakt hem voor een beperkt(er) publiek.

d3c3pticon0608

Avatar

Jammer dat deze maar beperkt in nederland wordt vertoond (Pathé dan).. Dan maar wachten tot deze op Blu-Ray te vekrijgen is. Hoe dan ook erg benieuwd naar deze Remake

Spider-fan

Avatar

Ik vind het zo vreemd dat ze Guadagnino nooit vragen in interviews hoe hij de vervolgen op Suspiria vindt. Vooral omdat hij deze film ook als de eerste in een reeks ziet, al zijn zijn ideeën voor vervolgen niet hetzelfde als bij de originele trilogie.

Hopelijk komt er audiocommentaar op de blu-ray. De ene film van Guadagnino heeft dat wel en de andere niet. Vooral als een film moeilijk te doorgronden is, kan dat soms opheldering verschaffen.

Vreemd trouwens dat de film van Mia Goth direct hiervoor, Marrowbone, niet op Filmtotaal staat. Een 8/10 voor mij.

OprahPossum

Avatar

Een echt meesterwerk! Krijgt een welverdiende 10/10 van mij

Pennywise2017

Avatar

Wat een meesterlijke film. Pure kunst.Het is prachtig gefilmd en voelt ook echt aan als een jaren 70 film. De sfeer en mysterie in de film is top, zowel als het acteerwerk. De muziek in de film is ook om van weg te dromen. Overigens valt er niets aan te merken dat het een remake is, maar een reimagination. Natuurlijk is dit een love-or-hate film net als Mother en Hereditary, dus zal niet iedereen deze film waarderen. Ik waardeer dit erg, ook omdat de film zo anders is.

Ang3l

Avatar

Poging gedaan te gaan kijken, maar was na 4x vertonen al weer uit de bios.... tja. Dat wordt dan maar een keer d.... Netflix.

Martinair

Avatar

Ridicule film. Het enige aardige was het camerawerk. Het verhaal was absurd. Er liepen ook mensen weg uit de zaal. Ik verdenk de recensent(e) in zo'n geval altijd van anders is beter.

Spider-fan

Avatar

De blu-ray release is 29 januari 2019. Zoals ik al dacht dus vrij snel. Ik weet ook niet of ik hem direct zal kopen, deze film is love-or-hate dat is wel duidelijk. Ik vermoed alleen dat hij niet op Netflix komt, want hij is geproduceerd door Amazon.

Master Of Films

Avatar

Spider-fan "Ik vermoed alleen dat hij niet op Netflix komt, want hij is geproduceerd door Amazon."
Klopt, het wordt een Amazon Prime exclusive. Lionsgate verzorgt de Amerikaanse Blu-ray. 28 maart 2019 ook te koop in Duitsland.

Spider-fan

Avatar

Als Duitsland hem veel later krijgt dan de US, vraag ik me af wanneer we hem in Nederland krijgen, Lijken in ieder geval wel wat extra's op de Duitse versie te zitten. Koch heeft ook veel uitgaves van Argento's films uitgebracht met extra's, alleen wel vaak in het Duits. Die boekjes met vrij academisch Duits zijn nog best lastig te lezen en de audiocommenaren zijn ook Duits.

Er staat ook een featurette online over het maken van de effecten. Het wordt afgeraden die voor de film te kijken dus dat heb ik niet gedaan.
Ben wel benieuwd wat ik er van vind uiteindelijk. Hij staat toch wel in veel eindejaarslijstjes van beste horror en het IMDb cijfer is uiteindelijk ook vrij hoog gekomen. Toch trekt hij me niet gigantisch, zoiets van 'die moet ik zien' - de belangstelling is puur omdat ik een fan van Argento en het origineel ben. Ook het soort geweld wat ik ervan gezien heb, trekt me veel minder dan zoals Argento dat in beeld bracht.

Grappig dat de naam van het hoofdpersonage een beetje in de titel zit: Susie - Suspiria. Bij het origineel was dat niet opvallend, want daar was het gespeld als Suzy. Ook hadden alle drie films van de originele trilogie een (verschilend) personage genaamd Sara(h) en zit in alledrie een ritje in een taxi. Ik vind dat er in deze remake wel een homage moet zitten aan die taxi-scène(s), anders kun je het niet echt Suspiria noemen.

Spider-fan

Avatar

En er zitten inderdaad taxi's in! Hoewel niet een scène ín een taxi. En het regent als Susie aankomt bij de dansschool, hoewel niet zo'n storm als in het origineel.

Ik had wel twijfels of ik de film goed zou vinden, omdat ik een enorme fan ben van Argento en het origineel. Maar ik ben zeker positief gestemd. Er is zeker ruimte voor verbetering en niet ieder aspect aan de film is geslaagd, maar er zat genoeg in dat me erg beviel.
Ik ben van mening dat het geen horror-film is. Daarom zal ie sommigen sowieso al tegenvallen. Het is een volledige arthouse-film, met een viertal momenten/scènes van gruwelijkheid/bloederigheid, die voor degenen die niet van horror houden waarschijnlijk te ver gaan, maar waar de gemiddelde horror-fan wel van kan genieten.
Verder mist het in elk opzicht de traditionele spanningsopbouw die bij een horrorfilm hoort. Het is moeilijk te zeggen of Guadagnino dat talent gewoon niet heeft, of dat het zijn plan niet was. Ik denk het laatste, omdat hij in die vier scènes wel laat zien gevoel voor horror te hebben.
Deze film is voor een vrij select publiek, denk ik. Voor wie van arthouse houdt en ook horror, maar niet een pure horrorfilm verwacht. Uiteindelijk vind ik de muziek van Thom Yorke er goed bijpassen, omdat het toch geen traditionele horrorfilm is die heel spannende muziek zou moeten hebben.
Het is zeker een vrij moeilijke film en er zitten veel thema's in, waarvoor de kijker zeker moeite zal moeten doen om die eruit te halen. Maar puur op het gebied van production design/art direction (film geeft een mooi jaren '70 tijdsbeeld) en acteren is er al genoeg dat de film boeiend houdt. Swinton, Johnson, Goth zijn alle goed, zelfs de mannelijke rol van Swinton onder veel make-up accepteer je op één of andere manier omdat het goed geacteerd is (het had eigenlijk niet mogen uitkomen dat zij het is, maar het is moeilijk tegenwoordig zoiets geheim te houden).
Een moeilijke film voor een select publiek dus, maar het feit dat het een fervent aanhanger van het origineel als mij weet te overtuigen (en ik ben zeker niet de enige fan van het origineel waarvoor dat geldt), zegt toch wel iets over de kwaliteit.

acties