'Kontinental '25': scherpe satire over een fatale uithuiszetting, schuldgevoel en andermans oordeel (2025)
Een gerechtsdeurwaarder loopt met haar ziel onder haar arm door een stad in transitie.
Regie: Radu Jude | Scenario: Radu Jude | Cast: Eszter Tompa (Orsolya), Adonis Tanta (Fred), Oana Mardare (Dorina), Serban Pavlu (priester Serban), Annamária Biluska (Orsolya's moeder), Gabriel Spahiu (Ion), e.a. | Speelduur: 109 minuten | Jaar: 2025
De Roemeense streek Transsylvanië vormt de achtergrond voor menig filmverhaal. Volgens de overlevering komt er immers een bekende bloeddorstige graaf vandaan. Toch is de regio minder eenduidig Roemeens dan vaak wordt gedacht. Transsylvanië behoorde lange tijd tot het Hongaarse rijk. Ook Béla Lugosi, een van de bekendste Dracula-vertolkers op het witte doek, was Hongaars. In Cluj, de officieuze hoofdstad van het huidige Transsylvanië, woont nog altijd een grote Hongaarse minderheid.
Ook jurist Orsolya Ionescu, de hoofdpersoon van Kontinental '25, heeft wortels in die Hongaarse gemeenschap. Voorheen was ze universitair docent, maar nu houdt ze zich als deurwaarder bezig met uithuiszettingen. Begeleiding krijgt ze daarbij van speciale agenten met bivakmutsen, filmcamera's voor geweldsregistratie en slechte manieren. Een groot bouwbedrijf wil midden in de stad een luxe hotel, het Kontinental, bouwen en daarvoor moeten mensen wijken. Toeristische gentrificatie. Orsolya is de boodschapper.
Op een dag gaat een zaak echter helemaal mis en valt er een slachtoffer te betreuren. De gewetensvolle Orsolya treft "juridisch gezien geen blaam", maar is toch hevig ontdaan van de gebeurtenis en komt flink met zichzelf in de knoop. Haar man doet er echter een beetje lacherig over en gaat zoals gepland met de kinderen naar Griekenland. Orsolya zou zich later bij hen voegen, maar ze heeft nu tijd los van het gezin nodig om met zichzelf in het reine te komen.
In de rest van de film zoekt zij raad bij een aantal mensen in haar omgeving: iemand van de kerk, een goede vriendin, een oud-leerling. Ze loopt met haar ziel onder haar arm en dat maakt haar kwetsbaar. Het vertroebelt ook haar beoordelingsvermogen; niet elke gesprekspartner biedt even nuttige input.
De kern van Kontinental '25 is de gevarieerde serie van lang uitgesponnen gesprekken met mensen die als klankbord dienen voor Orsolya. Haar eigen verhaal begint steeds hetzelfde: met de beschrijving van wat er is gebeurd bij die fatale uithuiszetting. De reacties gaan echter alle kanten op. God en zen komen ter sprake, net als rassenhaat en liefdadigheid, persoonlijke wensen en het algemeen belang. Veel kwesties zijn vrij specifiek voor het huidige Roemenië en Orbans Hongarije (deze film is uit 2025), maar er zijn genoeg algemeen herkenbare thema's voor de hedendaagse filmkijker uit andere (Europese) landen.
De scènes zijn veelal in lange takes opgenomen, met een iPhone op een statief. We zien de gesprekspartners van gedachten wisselen, een drankje doen, elkaar steunen en soms (iets) wijzer weer verder gaan op hun weg. Eszter Tompa is in elke scène aanwezig en laat mooi de reis zien die haar personage aflegt van spijt naar vergeving. De gesprekken komen door Tompa's natuurlijke manier van doen en improvisatievermogen erg realistisch over, al zal niemand de ironie en zwarte humor van alles ontgaan. Vooral Adonis Tanta als de oud-leerling van Orsolya is erg komisch.
Kontinental '25 is een scherpe satire die de kijker stil laat staan bij vraagstukken over schuld, boete, communisme, kapitalisme, nationalisme en de waarde van een mensenleven tegenover die van een gebouw. Niet voor niets wordt toneelschrijver Bertolt Brecht een aantal keren geciteerd. Brecht wilde de maatschappelijke structuur zichtbaar maken en aantonen dat die door onszelf te veranderen is. De oude Transsylvaanse stad maakt plaats voor nieuwe bebouwing en bewoners. Welvaart, maar niet voor iedereen. Dracula zou zich er niet meer thuis voelen, maar al die verschillende bevolkingsgroepen zullen het er, net als in andere Europese steden, toch met elkaar moeten zien te rooien.
De Roemeense streek Transsylvanië vormt de achtergrond voor menig filmverhaal. Volgens de overlevering komt er immers een bekende bloeddorstige graaf vandaan. Toch is de regio minder eenduidig Roemeens dan vaak wordt gedacht. Transsylvanië behoorde lange tijd tot het Hongaarse rijk. Ook Béla Lugosi, een van de bekendste Dracula-vertolkers op het witte doek, was Hongaars. In Cluj, de officieuze hoofdstad van het huidige Transsylvanië, woont nog altijd een grote Hongaarse minderheid.
Ook jurist Orsolya Ionescu, de hoofdpersoon van Kontinental '25, heeft wortels in die Hongaarse gemeenschap. Voorheen was ze universitair docent, maar nu houdt ze zich als deurwaarder bezig met uithuiszettingen. Begeleiding krijgt ze daarbij van speciale agenten met bivakmutsen, filmcamera's voor geweldsregistratie en slechte manieren. Een groot bouwbedrijf wil midden in de stad een luxe hotel, het Kontinental, bouwen en daarvoor moeten mensen wijken. Toeristische gentrificatie. Orsolya is de boodschapper.
Op een dag gaat een zaak echter helemaal mis en valt er een slachtoffer te betreuren. De gewetensvolle Orsolya treft "juridisch gezien geen blaam", maar is toch hevig ontdaan van de gebeurtenis en komt flink met zichzelf in de knoop. Haar man doet er echter een beetje lacherig over en gaat zoals gepland met de kinderen naar Griekenland. Orsolya zou zich later bij hen voegen, maar ze heeft nu tijd los van het gezin nodig om met zichzelf in het reine te komen.
In de rest van de film zoekt zij raad bij een aantal mensen in haar omgeving: iemand van de kerk, een goede vriendin, een oud-leerling. Ze loopt met haar ziel onder haar arm en dat maakt haar kwetsbaar. Het vertroebelt ook haar beoordelingsvermogen; niet elke gesprekspartner biedt even nuttige input.
De kern van Kontinental '25 is de gevarieerde serie van lang uitgesponnen gesprekken met mensen die als klankbord dienen voor Orsolya. Haar eigen verhaal begint steeds hetzelfde: met de beschrijving van wat er is gebeurd bij die fatale uithuiszetting. De reacties gaan echter alle kanten op. God en zen komen ter sprake, net als rassenhaat en liefdadigheid, persoonlijke wensen en het algemeen belang. Veel kwesties zijn vrij specifiek voor het huidige Roemenië en Orbans Hongarije (deze film is uit 2025), maar er zijn genoeg algemeen herkenbare thema's voor de hedendaagse filmkijker uit andere (Europese) landen.
De scènes zijn veelal in lange takes opgenomen, met een iPhone op een statief. We zien de gesprekspartners van gedachten wisselen, een drankje doen, elkaar steunen en soms (iets) wijzer weer verder gaan op hun weg. Eszter Tompa is in elke scène aanwezig en laat mooi de reis zien die haar personage aflegt van spijt naar vergeving. De gesprekken komen door Tompa's natuurlijke manier van doen en improvisatievermogen erg realistisch over, al zal niemand de ironie en zwarte humor van alles ontgaan. Vooral Adonis Tanta als de oud-leerling van Orsolya is erg komisch.
Kontinental '25 is een scherpe satire die de kijker stil laat staan bij vraagstukken over schuld, boete, communisme, kapitalisme, nationalisme en de waarde van een mensenleven tegenover die van een gebouw. Niet voor niets wordt toneelschrijver Bertolt Brecht een aantal keren geciteerd. Brecht wilde de maatschappelijke structuur zichtbaar maken en aantonen dat die door onszelf te veranderen is. De oude Transsylvaanse stad maakt plaats voor nieuwe bebouwing en bewoners. Welvaart, maar niet voor iedereen. Dracula zou zich er niet meer thuis voelen, maar al die verschillende bevolkingsgroepen zullen het er, net als in andere Europese steden, toch met elkaar moeten zien te rooien.