Regie: Claire Pijman | Speelduur: 84 minuten | Jaar: 2026

Ze worden wel 'generasi 3.0' genoemd: de derde generatie nazaten van Indische Nederlanders die na de Tweede Wereldoorlog naar Nederland kwamen. Hun ouders, de tweede generatie, keerden zich grotendeels af van hun Indische wortels. Zij wilden vooral geruisloos integreren. Maar na drieënhalve eeuw Nederlandse aanwezigheid in de Gordel van Smaragd, vaak met een dubieuze koloniale erfenis, is er een intense en beladen band tussen Nederland en Indonesië ontstaan. De derde generatie heeft een hernieuwde interesse in haar herkomst ontwikkeld.

Voor haar documentaire Batik, Beats & Bumbu portretteerde filmmaker Claire Pijman een aantal van deze Indische Nederlanders. Wat hen bindt, naast de hernieuwde interesse in het geboorteland van hun voorouders, is het vermogen om iets moois te creëren. Of het nu culinair auteur Vanja betreft of modeontwerpers Romée en Myrthe: allemaal (onder)zoeken ze hun inspiratie in Indonesië. Zangeres Megan vertolkt met haar band oude Indonesische liedjes in een modern jasje en dj Michiel verdiept zich juist in de rijke Indonesische dance- en popcultuur.

Veel mensen voelen de behoefte om in contact te komen met diens oorsprong. Pijman maakt dit op doeltreffende wijze inzichtelijk door de makers die ze volgt niet alleen in hoofd en hart, maar ook fysiek te laten afreizen naar het land van hun afkomst. Allemaal hebben ze het gevoel dat ze de oorsprong van hun identiteit en vakmanschap pas echt kunnen doorgronden wanneer ze die in Indonesië zelf opzoeken. Het leidt niet alleen tot persoonlijke inzichten, maar ook tot aansluiting bij de lokale bevolking, die zich erkend voelt door hun interesse in de Indonesische cultuur en geschiedenis.

Pijman gaat schematisch te werk door haar personages een voor een te introduceren en ze, zodra de kennismaking heeft plaatsgevonden, afwisselend te volgen. Doordat het gedeelde waarden, maar gescheiden werelden blijven, slaagt de filmmaker er slechts gedeeltelijk in een eenheid van haar documentaire te smeden. Ze laat de creatievelingen vooral in hun eigen bubbels verkeren en nauwelijks ervaringen uitwisselen. De enige uitzondering zijn de modeontwerpers, die niet alleen samen een bedrijf runnen, maar ook allebei een Indische achtergrond hebben en dus samen op (ontdekkings)reis kunnen.

Door de zapmatige aanpak weet Pijnman niet altijd een lekkere flow te creëren, maar de documentaire vindt meerwaarde in de interactie tussen haar geportretteerden en de lokale bevolking. Het is mooi om te zien dat geen van de makers die Pijman uitlicht achter een laptop kruipt om de gedeelde cultuur op te snuiven, maar dat ze stuk voor stuk echt de verbinding opzoeken. De voor hen onbekende cultuur vloeit wel degelijk door hun aderen en voelt daardoor vertrouwder dan gedacht.