'By Any Means': zwarte FBI-agent en maffiabaas vormen onwaarschijnlijk duo in sterke burgerrechtenthriller (2026)
Schurende samenwerking geeft glans aan waargebeurd drama over racisme en rechtvaardigheid.
in Recensies
Update:
Regie: Elegance Bratton | Scenario: Sascha Penn | Cast: Yahya Abdul-Mateen II (Wayne Strider), Mark Wahlberg (Greg Scarpa), Nicole Beharie (Miss Strider), Giancarlo Esposito (Vernon Dahmer), David Strathairn (FBI-chef), e.a. | Speelduur: 107 minuten | Jaar: 2026
De jonge, ambitieuze FBI-agent Wayne Strider is net met zijn vrouw teruggekeerd naar zijn geboorteplek in Mississippi wanneer een reeks brute moorden op Afro-Amerikaanse burgerrechtenactivisten plaatsvindt. Een van de slachtoffers is Waynes goede vriend Vernon Dahmer, voorvechter van stemrecht voor zwarte Amerikanen. Waynes droom om zich definitief met zijn vrouw te settelen verandert in een nachtmerrie, maar als agent krijgt hij juist een kans: geen archiefklussen meer, maar een echte moordzaak. Tot zijn verbazing vliegt de FBI een bedenkelijke figuur uit New York in om hem hierbij te helpen.
In het Amerika van de jaren zestig komt Waynes FBI-badge hem op spot en hoon te staan, want racisme is nog een dagelijks en geïnstitutionaliseerd onderdeel van de Amerikaanse samenleving. Desondanks, of juist daardoor, wordt hij als zwarte agent op de zaak gezet. Uit angst voor vergelding door de Ku Klux Klan zwijgt de zwarte gemeenschap in alle toonaarden.
Maar als Wayne noodgedwongen moet samenwerken met maffiabaas en FBI-informant Greg Scarpa, zet dit de moreel rechtschapen man voor een dilemma: kan hij zijn principes behouden in de strijd voor gerechtigheid? Of kan de wreedheid die de slachtoffers is aangedaan alleen met vergelding worden beantwoord? Wanneer breekt nood wet?
In Amerika is bijna niks te gek voor woorden, maar toch is het wonderlijk dat By Any Means is gebaseerd op een waargebeurd verhaal. Hoewel ze het officieel altijd hebben ontkend, schakelde de FBI de beruchte Italiaanse gangster in om de moordzaak op te lossen. Hij gebruikte namelijk onorthodoxe en illegale verhoormethoden die voor FBI-agenten wettelijk niet waren toegestaan. Lees: iemand tot pulp slaan.
Greg Scarpa woonde op dat moment in New York en had helemaal geen zin om naar het zuiden af te reizen, maar kreeg van de FBI een ultimatum. Beide mannen beginnen dan ook humeurig aan de klus.
Het duo blijkt al snel botsende visies te hebben over de manier waarop je je in de maatschappij dient te gedragen. Op het spectrum van medemenselijkheid en meedogenloosheid zitten ze aan beide uiteinden. Hoewel beiden weten hoe het is om te worden weggezet, kiest de een ervoor zich daar met waardigheid toe te verhouden, terwijl de ander liever grof geweld gebruikt.
De film is zowel een historisch document als een wonderlijk verhaal dat zich goed leent voor een spannende actiethriller. De Amerikaanse werkelijkheid is soms vreemder dan fictie. Maar wie denkt een klassieke gangsterfilm binnen te lopen, belandt in de grimmige realiteit van een intelligente en bedachtzame zwarte man. Wayne krijgt dagelijks opmerkingen over zijn huidskleur naar zijn hoofd en is zijn leven niet zeker door het ondergrondse netwerk van racistische dorpsgenoten die de Ku Klux Klan vormen. Overdag lijken het doodgewone burgers, wat het des te moeilijker maakt om ze te ontmaskeren.
De openingsscène prikt meteen door de nostalgie van de jaren zestig heen: achter de elegante zomerjurken, tuinfeesten en veranda's schuilt een wereld waarin wapens en geweld nooit ver weg zijn. Voor Wayne en zijn vrouw is thuis daardoor ook een onveilige plek.
By Any Means is te interpreteren als de verkenning van een ethisch vraagstuk: kunnen de tien geboden nog leidend zijn in een land vol systemische onderdrukking, discriminatie en corruptie? De mannen hebben een moeizame start, maar juist in dit vlijmscherpe spanningsveld, vol verbaal geduw en geplaag, ontstaat een goede samenwerking die is gebaseerd op wederzijds respect.
By Any Means is bloedstollend en spannend met een plot dat zich soepel ontvouwt en tegelijkertijd verdrietig stemt. De meeste mannen die verantwoordelijk waren voor de moorden op de burgerrechtenactivisten kwamen in de jaren zeventig alweer op vrije voeten. Rechtvaardigheid lijkt ook in het huidige Amerika ver te zoeken, waardoor de film onvermijdelijk een actuele lading krijgt.
Ondanks de hardheid is By Any Means een mooie en bij vlagen grappige film. De buitenwijken, cafés, motels, woonkamers en grote veranda's worden kristalhelder in beeld gebracht. Het doordachte camerawerk voorkomt dat de film statisch wordt. Close-ups en weidse shots wisselen elkaar af, waardoor je gemakkelijk opgaat in deze actiethriller. De vrije jazzcomposities in de soundtrack vormen op de achtergrond een vertrouwd maar prikkelend jarenzestiggeluid. Zo vindt regisseur Elegance Bratton in donkere tijden toch ruimte voor een hoopvolle boodschap.
De jonge, ambitieuze FBI-agent Wayne Strider is net met zijn vrouw teruggekeerd naar zijn geboorteplek in Mississippi wanneer een reeks brute moorden op Afro-Amerikaanse burgerrechtenactivisten plaatsvindt. Een van de slachtoffers is Waynes goede vriend Vernon Dahmer, voorvechter van stemrecht voor zwarte Amerikanen. Waynes droom om zich definitief met zijn vrouw te settelen verandert in een nachtmerrie, maar als agent krijgt hij juist een kans: geen archiefklussen meer, maar een echte moordzaak. Tot zijn verbazing vliegt de FBI een bedenkelijke figuur uit New York in om hem hierbij te helpen.
In het Amerika van de jaren zestig komt Waynes FBI-badge hem op spot en hoon te staan, want racisme is nog een dagelijks en geïnstitutionaliseerd onderdeel van de Amerikaanse samenleving. Desondanks, of juist daardoor, wordt hij als zwarte agent op de zaak gezet. Uit angst voor vergelding door de Ku Klux Klan zwijgt de zwarte gemeenschap in alle toonaarden.
Maar als Wayne noodgedwongen moet samenwerken met maffiabaas en FBI-informant Greg Scarpa, zet dit de moreel rechtschapen man voor een dilemma: kan hij zijn principes behouden in de strijd voor gerechtigheid? Of kan de wreedheid die de slachtoffers is aangedaan alleen met vergelding worden beantwoord? Wanneer breekt nood wet?
In Amerika is bijna niks te gek voor woorden, maar toch is het wonderlijk dat By Any Means is gebaseerd op een waargebeurd verhaal. Hoewel ze het officieel altijd hebben ontkend, schakelde de FBI de beruchte Italiaanse gangster in om de moordzaak op te lossen. Hij gebruikte namelijk onorthodoxe en illegale verhoormethoden die voor FBI-agenten wettelijk niet waren toegestaan. Lees: iemand tot pulp slaan.
Greg Scarpa woonde op dat moment in New York en had helemaal geen zin om naar het zuiden af te reizen, maar kreeg van de FBI een ultimatum. Beide mannen beginnen dan ook humeurig aan de klus.
Het duo blijkt al snel botsende visies te hebben over de manier waarop je je in de maatschappij dient te gedragen. Op het spectrum van medemenselijkheid en meedogenloosheid zitten ze aan beide uiteinden. Hoewel beiden weten hoe het is om te worden weggezet, kiest de een ervoor zich daar met waardigheid toe te verhouden, terwijl de ander liever grof geweld gebruikt.
De film is zowel een historisch document als een wonderlijk verhaal dat zich goed leent voor een spannende actiethriller. De Amerikaanse werkelijkheid is soms vreemder dan fictie. Maar wie denkt een klassieke gangsterfilm binnen te lopen, belandt in de grimmige realiteit van een intelligente en bedachtzame zwarte man. Wayne krijgt dagelijks opmerkingen over zijn huidskleur naar zijn hoofd en is zijn leven niet zeker door het ondergrondse netwerk van racistische dorpsgenoten die de Ku Klux Klan vormen. Overdag lijken het doodgewone burgers, wat het des te moeilijker maakt om ze te ontmaskeren.
De openingsscène prikt meteen door de nostalgie van de jaren zestig heen: achter de elegante zomerjurken, tuinfeesten en veranda's schuilt een wereld waarin wapens en geweld nooit ver weg zijn. Voor Wayne en zijn vrouw is thuis daardoor ook een onveilige plek.
By Any Means is te interpreteren als de verkenning van een ethisch vraagstuk: kunnen de tien geboden nog leidend zijn in een land vol systemische onderdrukking, discriminatie en corruptie? De mannen hebben een moeizame start, maar juist in dit vlijmscherpe spanningsveld, vol verbaal geduw en geplaag, ontstaat een goede samenwerking die is gebaseerd op wederzijds respect.
By Any Means is bloedstollend en spannend met een plot dat zich soepel ontvouwt en tegelijkertijd verdrietig stemt. De meeste mannen die verantwoordelijk waren voor de moorden op de burgerrechtenactivisten kwamen in de jaren zeventig alweer op vrije voeten. Rechtvaardigheid lijkt ook in het huidige Amerika ver te zoeken, waardoor de film onvermijdelijk een actuele lading krijgt.
Ondanks de hardheid is By Any Means een mooie en bij vlagen grappige film. De buitenwijken, cafés, motels, woonkamers en grote veranda's worden kristalhelder in beeld gebracht. Het doordachte camerawerk voorkomt dat de film statisch wordt. Close-ups en weidse shots wisselen elkaar af, waardoor je gemakkelijk opgaat in deze actiethriller. De vrije jazzcomposities in de soundtrack vormen op de achtergrond een vertrouwd maar prikkelend jarenzestiggeluid. Zo vindt regisseur Elegance Bratton in donkere tijden toch ruimte voor een hoopvolle boodschap.
