In de jaren 80 braken de jonge gezusters Polgár door in de gesloten mannenwereld van het schaken. Hun vader leidde hen van jongs af aan op als schakers, in de hoop hen een goede toekomst te bezorgen. De jongste, Judit, kwam het verst. De documentaire Queen of Chess vertelt hoe ze uitgroeide van wonderkind tot de beste vrouwelijke schaker aller tijden, allemaal door hard werk en een rotsvast geloof in eigen kunnen. Nog steeds domineren mannen de denksport, maar dankzij haar dagen vrouwen nu die hegemonie uit.
Natuurlijk zijn er de nodige obstakels onderweg, maar ze vliegt daar overheen. Zo werken de Hongaarse autoriteiten het schaakgezin tegen, totdat de drie zussen de wereldtitel in vrouwenschaak binnenhalen. Menig archiefbeeld van 'male chauvinist pigs' die vrouwen niet slim genoeg achten passeert de revue, zoals een hinderlijk lachende Bobbie Fisher. Polgár lijkt al die tegenwerking weinig te deren - ze breekt Fishers record van jongste grootmeester aller tijden. Ze vertelt het allemaal met een lach, begeleid door stoere popmuziek.
Het grootste obstakel vormt Garry Kasparov, wijd gezien als de beste speler aller tijden. Als kind droomde Polgár er al van tegen hem te spelen. Hun rivaliteit vormt dan ook een rode draad. Zo komen hun bekendste wedstrijden voorbij, inclusief het bekende incident waarbij Kasparov een gedane zet terugdraaide. Gelukkig werkte Kasparov mee aan deze documentaire. Door zijn licht arrogante voorkomen symboliseert hij de mannelijke scepsis over Polgárs kunnen. Amusant wordt het als hij zijn illegale zet bagatelliseert of schoorvoetend toegeeft dat ze briljant kon schaken.
Naast hem trekt Queen of Chess een blik schaakexperts open om haar opmars te duiden. Maker Rory Kennedy gebruikt ze echter vaak voor het uitleggen van basale schaakregels of nutteloos commentaar over weer een overwinning van Polgár. Daarnaast komen ook haar ouders, zussen en man aan bod. Toch vormt haar persoonlijke achtergrond maar een klein onderdeel van de documentaire.
Vader Polgár komt niet over als de verwachte dwingeland. Hij lijkt open te staan voor welke levenskeuze zijn dochter ook hadden gemaakt. Daarom dringt de vraag zich op wat de drie motiveerde te blijven spelen. Judit Polgárs zussen verdwijnen uit beeld zonder uitleg over hun keuzes (de oudste werd grootmeester, en beiden bleven actief in het schaken). Daardoor presenteert Queen of Chess Polgár als een van haar omgeving losgezongen genie.
Ze komt over als een sterke vrouw, waarbij de documentaire hoog opgeeft over de intens agressieve speelstijl waar ze om bekend stond. Kennedy suggereert zo dat iemand alles kan bereiken als diegene maar in zichzelf gelooft en hard werkt. Polgár sluit ook af met zo'n moraal. In Queen of Chess is door de summiere context conform de Amerikaanse droom het individu altijd aan zet om de beste te worden.
Queen of Chess is te zien bij Netflix.
