Zojuist vond op IDFA de première plaats van 'You Can See Everything', de onvolprezen documentaire van de onnavolgbare Nathan Fielder over Elizabeth Holmes en haar malafide medtechbedrijf Theranos. De voorstelling was razendsnel uitverkocht. De twee extra ingelaste vertoningen ook. Zelden veroorzaakte een documentaire zoveel reuring. Zelden werd een documentaire zo nadrukkelijk getipt als Oscarkandidaat voor beste film.

Voor FilmTotaal meer dan genoeg reden om Alexander Brandenburg, wetenschapsredacteur bij KWF Kankerbestrijding en auteur bij De Speld, uit te nodigen voor een (extra lange) gastrecensie. Bij weinig mensen zijn biomedische expertise en professionele passie voor absurdistische humor zo sterk verenigd.

Regie: Nathan Fielder, Lance Oppenheim | Cast: Nathan Fielder, Elizabeth Holmes, Billy Evans, Amanda Seyfried, Christopher Abbott | Speelduur: 174 minuten | Jaar: 2026

Ziektes vroegtijdig opsporen in slechts een druppel bloed. Het is misschien wel de heilige graal van de medische wetenschap. Niet gek dus dat Theranos begin deze eeuw jarenlang de kip met de gouden eieren van Silicon Valley was. Het bedrijf ontwikkelde onder leiding van de jonge, charismatische Elizabeth Holmes een apparaat ter grootte van een airfryer, waarin een compleet diagnostisch laboratorium zat verstopt. Holmes wond er grote investeerders mee om haar vinger, waardoor het bedrijf in 2013 negen miljard dollar waard was. Maar niet lang daarna stortte Theranos als een kaartenhuis in elkaar. De airfryer bleek gebakken lucht. In 2022 werd Holmes veroordeeld tot elf jaar cel. Haar laatste dagen op vrije voeten leveren de fascinerende documentaire You Can See Everything op.

Het is niet de eerste keer dat iemand het schandaalverhaal van Holmes en Theranos onder de loep neemt. Onderzoeksjournalist John Carreyrou van de Wall Street Journal bracht de frauduleuze praktijken van Theranos in 2015 aan het licht en schreef er de bestseller Bad Blood over. HBO bracht het verhaal snel daarna naar het scherm met de documentaire The Inventor: Out for Blood in Silicon Valley. En in 2022 kregen we nog de dramaserie The Dropout voorgeschoteld, waarin Amanda Seyfried de rol van Holmes vertolkt.

Hoewel er altijd een onweerstaanbare aantrekkingskracht uitgaat van een ster die rijst en weer valt, leek het boek Holmes dichtgeklapt toen ze in 2023 achter de tralies verdween. Welk verhaal was er nog niet uitgebeeld of geschreven over deze manipulatieve vrouw die zó op haar grote blauwe ogen werd geloofd, dat ze eigenhandig de exacte wereld van de biomedische wetenschappen op stelten wist te zetten?

Nou, haar eigen versie van het verhaal. En precies dat verhaal staat centraal in een kleine drie uur durende documentaire, waarin Elizabeth Holmes een onwaarschijnlijke samenwerking aangaat met Nathan Fielder en Lance Oppenheim.

Fielder maakte eerder al geniale producties als The Rehearsal en Nathan For You, waarin hij heerlijk absurde loopjes met de werkelijkheid neemt en de kijker in prettige vertwijfeling achterlaat. Het zijn series die de vraag oproepen wat Holmes bezielde om met hem in zee te gaan. Maar die beantwoordt haar echtgenoot Billy Evans al snel. Zijn vrouw is de afgelopen jaren veelvuldig beschreven en geportretteerd, waardoor een beeld van haar is ontstaan dat niet strookt met de werkelijkheid. Om de werkelijkheid te laten zien geven ze Fielder 'ongelimiteerde toegang' tot hun leven om de reputatie van de gevallen bloedtestkoningin te zuiveren. Om in haar laatste dagen in vrijheid te laten zien wie ze echt is.

Daar heeft Fielder in de eerste helft van de documentaire een zware kluif aan, want Holmes laat zich niet makkelijk in de kaarten kijken. Ze ontwijkt vragen, praat veel, maar zegt niks. Fielder probeert op verschillende manieren haar drijfveren en de waarheid over Theranos op tafel te krijgen. Dat levert filosofische gesprekken op over waarheid en misleiding. Holmes definieert een leugen als "iets zeggen dat je zelf niet gelooft". Dat verklaart waarom ze zelf nooit gelogen meent te hebben. Ze heeft een rotsvast geloof in haar eigen versie van de waarheid.

De gesprekken zijn spannend en komen prachtig in beeld. De extreme close-ups van Fielder en Holmes zorgen voor een intieme sfeer, waarbij de kijker bijna letterlijk in hun hoofden kruipt. Veelzeggend is niet alleen wat ze wél zeggen, maar juist ook wat ze niet zeggen. Met lange stiltes en oogcontact probeert ze Fielder aan haar kant te krijgen. De belichting en soundtrack maken van elke conversatie een schitterend schaakspel tussen twee meestermanipulators die vooral niet schaakmat willen komen te staan.

Tegen de achtergrond van hun gesprekken groeit de aanwezigheid van Billy Evans. Dat begint nog klein en huiselijk, wanneer hij ingrijpt als 'Liz' de eieren in het bakje niet goed klutst. Mansplainend corrigeert hij zijn vrouw en redt hij de gewenste structuur van de geklopte eieren. Maar naarmate de documentaire vordert, wordt Evans een steeds frustrerender figuur. Voor Fielder én de kijker. Evans intervenieert meermaals tijdens interviews, bijvoorbeeld op het moment dat de vader van Elizabeth iets cruciaals zegt over haar verleden. Je ziet dat Fielder door wil vragen, maar door ingrijpen van Evans krijgen we - in weerwil van de titel - niet álles te zien. Bij de douchescène dan weer wél, daar had Evans blijkbaar minder moeite mee.

Wat in de laatste dagen voor Holmes' inhechtenisneming vooral opvalt, is hoe hard het stel bezig is met een vervolg op Theranos. Ze spenderen veel tijd aan belletjes vol corporate bullshittaal. Maar ze lijken amper bezig met het feit dat zij elf jaar achter slot en grendel gaat en dat dit een enorme impact op het gezin gaat hebben. Wat dit emotioneel met hen doet komt niet aan bod. Hoe hun jonge kinderen verder moeten zonder moeder? We komen er niet achter.

Wanneer Holmes daadwerkelijk naar de gevangenis gaat, zou het verhaal voor menig documentairemaker zijn afgerond. Maar op dat moment is de speelduur halverwege en tast je volledig in het duister over wat er in de tweede helft gebeurt. In die helft drukt Fielder zijn onnavolgbare stempel en wordt zijn documentaire heerlijk complex.

Fielder pikt de draad twee jaar later op. Hij maakt, op een voor hem kenmerkende manier, duidelijk dat er voor aanvang van het project ongebruikelijke afspraken zijn gemaakt. Afspraken die de integriteit van de documentaire in twijfel trekken en een bittere nasmaak bij Fielder achterlieten: kwam dit nou uit de koker van Evans of van Holmes? En wat zegt dat over wie er liegt?

Hij gaat op zoek naar het antwoord op deze vragen, maar zit met het probleem dat de hoofdpersoon van het toneel is verdwenen. Dat lost Fielder op met de geniale zet om Amanda Seyfried bij het verhaal te betrekken. De actrice die Holmes eerder speelde in The Dropout krijgt een onverwachte rol in Fielders zoektocht naar de waarheid, wat soms een heerlijk Inception-achtig Droste-effect oplevert.

En Fielder heeft nog meer voor Seyfried in petto. Ze mag Evans bevragen, die inmiddels een wandelende rode vlag is geworden en aan een nieuw luchtkasteel bouwt. Een soort Theranos 2.0, maar dan met lasers. Op persoonlijk vlak is hij geradicaliseerd. Zo dweept hij met Charlie Kirk, draagt hij uit paranoia voortdurend een pistool en heeft hij een AI-hologram van zijn vrouw laten maken.

Fielder stuurt ons richting de conclusie dat niet Holmes, maar haar man de slechterik is. En toch lijkt dat iets te makkelijk, merkt ook Seyfried op. Holmes als weerloos, mak schaap: is dat niet precies de kwetsbaarheid die zij zou inzetten om de sympathie van de documentairemaker te winnen? Om dat geklutste eitje er maar weer bij te halen: kon ze dat écht niet zelf, of stond ze net zo lang te klooien tot Billy het voor haar oploste? Van haar verleden bij Theranos weten we immers dat ze absoluut niet weerloos is en heel goed haar wil aan mensen kan opleggen.

De afsluitende scènes zijn voor meerdere interpretaties vatbaar, maar veranderen wel de insteek van de documentaire: de centrale vraag is niet langer wie de waarheid spreekt, maar of dat überhaupt is vast te stellen in een verhaal dat vanuit een bepaalde lens wordt verteld. Je kunt per definitie niet álles zien. Een documentaire 'framet'.

En dat doet mijn recensie ook, want die is net zo goed gekleurd. Als wetenschapsredacteur van KWF Kankerbestrijding volg ik de Theranos-zaak met professionele belangstelling en is het mijn taak om kritisch te kijken naar opzienbarende biomedische claims. Als redacteur bij satirisch platform De Speld heb ik een grenzeloze fascinatie voor Nathan Fielder opgebouwd. Daardoor stond mijn mening over deze documentaire eigenlijk al bij voorbaat vast: vanaf de eerste trailer voelde ik de hype, de wil om ook zijn nieuwste werk fantastisch te vinden. En dat maakt You Can See Everything meer dan waar, dus dat levert voor mij de perfecte score op.

Maar heb je weinig op met Nathan Fielder en heb je nog nooit van Elizabeth Holmes gehoord? Dan zou ik het niet gek vinden als je met een heel andere waarheid de bioscoop uitkomt: doodmoe van het voortdurende gekonkel van deze tweepersoonscult, en dat ook nog eens uitgesmeerd over een speellengte die zelfs die van The Odyssey overtreft. In beide versies van de waarheid zit een kern van waarheid.

You Can See Everything

2026 • Filminformatie

Bekijk alle info