'Amarga Navidad': Almodóvar blikt via alter ego's terug op zijn eigen filmverleden (2026)
Almodóvars zelfreflectie verzandt in een reeks verhalen binnen verhalen en houdt de clou te lang verborgen.
Regie: Pedro Almodóvar | Scenario: Pedro Almodóvar | Cast: Bárbara Lennie (Elsa), Leonarda Sbaraglia (Raúl Rosetti), Aitana Sánchez-Gijón (Mónica), Victoria Luengo (Patricia), Patrick Criado (Bonifacio), Milena Smit (Natalia), Quim Gutiérrez (Santi), e.a. | Speelduur: 111 minuten | Jaar: 2026
In Amarga Navidad blikt Pedro Almodóvar terug op zijn oeuvre. In eerste instantie via reclameregisseur Elsa die na jaren weer een film wil maken, gebaseerd op de levens van haar vrienden. Elsa blijkt echter een creatie van filmmaker Raúl die overduidelijk Almodóvar zelf representeert. Zo ontstaan verhalen binnen verhalen, waarin werkelijkheid en fictie door elkaar lopen. In elk verhaal is wel iemand niet gediend van al die autobiografische bespiegelingen.
Al die meta-niveaus zijn doorspekt met vertrouwde Almodóvar-thema's en motieven. Zo gaat deze veteraan wel vaker autobiografisch te werk, in 2019 nog met Pain and Glory. Zoals vaker vormt het moederschap een belangrijk thema, waarbij Elsa en haar vriendinnen ieder met hun eigen pijn worstelen. Queer thematiek komt ook weer voorbij, onder andere bij Raúls verhouding tot zijn assistent Santi en met een sensuele stripscène van Elsa's vriend Bonifacio.
De verschillende verhaallijnen grijpen echter maar moeizaam in elkaar. De clou van het spel met fictie en werkelijkheid blijft lang verborgen. Het helpt niet mee dat Elsa's verhaal lang de boventoon voert, maar weinig opzien baart. Haar onsamenhangende beslommeringen doen eerder aan een soap denken. Bonifacio verdwijnt bovendien vanuit het niets naar de achtergrond. Natuurlijk weerspiegelen die losse eindjes Raúls moeizame schrijfproces, maar dat maakt deze knipogen niet minder flets.
Ook wanneer duidelijk wordt waarom Amarga Navidad zo met verschillende verhaallijnen speelt, ontbreekt het gevoel van samenhang. Een strak geschoten onderonsje tussen Raúl en zijn pientere assistente Mónica knettert, maar komt te laat om de film van lamlendigheid te redden. Almodóvar toont zich simpelweg minder behendig met deze vertelconstructie dan Abbas Kiarostami en minder speels met zijn verwijzingen dan Lars von Trier in The House That Jack Built.
Het voortdurende navelstaren naar Almodóvars eigen oeuvre leidt af van de vraag wat die terugblik zelf te bieden heeft. Hij begon als een cultregisseur, net als Elsa in deze film. Later genoot hij bekendheid met intrigerend drama zoals All About My Mother. Beide fases van zijn carrière wekken meer belangstelling dan zijn huidige voorliefde voor terugblikken. In ieder geval etaleert het laatste shot van typende vingers nog iets van speelsheid.
Dat shot onderstreept hoe conventioneel Almodóvar tegenwoordig filmt. Buiten zijn doorwrochte verhalen en pakkende thematiek wijkt de stijl weinig af van de klassieke Hollywoodvertelling, een makke die meer Europese arthousefilms parten speelt. Wanneer de narratieve spelletjes vervolgens in het water vallen, blijft er weinig reden over voor een retrospectief.
In Amarga Navidad blikt Pedro Almodóvar terug op zijn oeuvre. In eerste instantie via reclameregisseur Elsa die na jaren weer een film wil maken, gebaseerd op de levens van haar vrienden. Elsa blijkt echter een creatie van filmmaker Raúl die overduidelijk Almodóvar zelf representeert. Zo ontstaan verhalen binnen verhalen, waarin werkelijkheid en fictie door elkaar lopen. In elk verhaal is wel iemand niet gediend van al die autobiografische bespiegelingen.
Al die meta-niveaus zijn doorspekt met vertrouwde Almodóvar-thema's en motieven. Zo gaat deze veteraan wel vaker autobiografisch te werk, in 2019 nog met Pain and Glory. Zoals vaker vormt het moederschap een belangrijk thema, waarbij Elsa en haar vriendinnen ieder met hun eigen pijn worstelen. Queer thematiek komt ook weer voorbij, onder andere bij Raúls verhouding tot zijn assistent Santi en met een sensuele stripscène van Elsa's vriend Bonifacio.
De verschillende verhaallijnen grijpen echter maar moeizaam in elkaar. De clou van het spel met fictie en werkelijkheid blijft lang verborgen. Het helpt niet mee dat Elsa's verhaal lang de boventoon voert, maar weinig opzien baart. Haar onsamenhangende beslommeringen doen eerder aan een soap denken. Bonifacio verdwijnt bovendien vanuit het niets naar de achtergrond. Natuurlijk weerspiegelen die losse eindjes Raúls moeizame schrijfproces, maar dat maakt deze knipogen niet minder flets.
Ook wanneer duidelijk wordt waarom Amarga Navidad zo met verschillende verhaallijnen speelt, ontbreekt het gevoel van samenhang. Een strak geschoten onderonsje tussen Raúl en zijn pientere assistente Mónica knettert, maar komt te laat om de film van lamlendigheid te redden. Almodóvar toont zich simpelweg minder behendig met deze vertelconstructie dan Abbas Kiarostami en minder speels met zijn verwijzingen dan Lars von Trier in The House That Jack Built.
Het voortdurende navelstaren naar Almodóvars eigen oeuvre leidt af van de vraag wat die terugblik zelf te bieden heeft. Hij begon als een cultregisseur, net als Elsa in deze film. Later genoot hij bekendheid met intrigerend drama zoals All About My Mother. Beide fases van zijn carrière wekken meer belangstelling dan zijn huidige voorliefde voor terugblikken. In ieder geval etaleert het laatste shot van typende vingers nog iets van speelsheid.
Dat shot onderstreept hoe conventioneel Almodóvar tegenwoordig filmt. Buiten zijn doorwrochte verhalen en pakkende thematiek wijkt de stijl weinig af van de klassieke Hollywoodvertelling, een makke die meer Europese arthousefilms parten speelt. Wanneer de narratieve spelletjes vervolgens in het water vallen, blijft er weinig reden over voor een retrospectief.
