Recensie

Black Mirror: Bandersnatch (2018)

Kies zelf het verloop van dit Netflix-avontuur. Uniek, maar soms ook frustrerend.

Beste filmliefhebber,

Wij zien dat je een adblocker gebruikt. Dit vinden wij jammer, want FilmTotaal is dankzij onze advertenties gratis toegankelijk. Graag willen we je vragen een uitzondering te maken voor FilmTotaal. Hoe je dat moet doen lees je hier.

M.v.g FT

door Jim Pedd om 16:48 in RECENSIES
Black Mirror: Bandersnatch poster
Regie: David Slade | Cast: Fionn Whitehead (Stefan Butler), Craig Parkinson (Peter Butler), Alice Lowe (Dr. Haynes), Asim Chaudhry (Mohan Thakur), Will Poulter (Colin Ritman), e.a | Speelduur: 40-150 minuten | Jaar: 2018

Netflix liet enige tijd geleden weten dat het experimenteerde met speciale content voor kinderen: afleveringen van series en films waarbij kids zelf kunnen kiezen wat hun personage moet doen. Maar het bedrijf blijkt ook gewerkt te hebben aan iets dergelijks voor volwassenen. Die is nu uitgebracht onder de Black Mirror-noemer, een vrij duistere en dystopische serie van Charlie Brooker.

Netflix benaderde Brooker met de vraag of het hem wat leek om zo'n interactief avontuur te maken als onderdeel van het vijfde seizoen van de serie. Dat idee wees hij in eerste instantie resoluut van de hand. Het zou niet alleen te complex zijn, maar ook helemaal niet interessant. Tot Brooker met zijn schrijvers aan de slag ging voor het vijfde seizoen en ineens met een idee kwam dat wel eens goed zou kunnen werken. Het resultaat is sinds 28 december op Netflix te streamen.

Centraal in Bandersnatch, dat zich in de jaren tachtig afspeelt, staat programmeur Stefan Butler. Hij werkt thuis, waar hij met zijn pa woont, aan een spel gebaseerd op het boek Bandersnatch. Dat is een - je raadt het al - kies-het-zelf-boek waarvan de schrijver helemaal doordraaide. Uiteindelijk vermoordde hij zijn vrouw, waarna hij in de gevangenis terechtkwam. Voor Stefan is het een tof idee voor een computergame. Dat probeert hij te verkopen aan een gamebedrijf waar zijn grootste held, Colin Ritman, voor werkt. Met succes, maar de ontwikkeling van de game gaat niet echt van een leien dakje, vooral niet als je als kijker de verkeerde keuzes maakt.

Het maken van keuzes is een belangrijk onderdeel van Bandersnatch en ook meteen een manier om het thema van de aflevering goed naar voren te brengen. De aflevering draait namelijk om vrije wil en of we die wel hebben. Als kijker mag je in elk geval een aantal keuzes maken voor Stefan. In het begin zijn dat makkelijke en vrij consequentieloze keuzes. Denk aan welke ontbijtgranen Stefan moet eten of welke muziek hij in de bus moet luisteren. Maar naarmate de aflevering vordert, worden de keuze steeds verstrekkender en moet je bijvoorbeeld kiezen hoe Stefan een lijk moet wegwerken.

Elk van die keuzes heeft weer impact op het verhaal en leidt weer tot verschillende eindes. Daarvan zijn er volgens Netflix vijf. Vijf met elk weer een andere mogelijkheid. Dusin totaal zijn er eigenlijk heel wat meer. Doordat je ondertussen ook andere keuzes maakt, zie je een verhaal dat lang niet iedereen gezien zal hebben en kun je op een heel eigen manier bij het einde terecht komen. Dat is interessant, want dat betekent dat niet iedereen een even lange film ziet. De kortste route naar het einde neemt veertig minuten in beslag, gemiddeld duurt de film er negentig en soms zelfs honderdvijftig.

Alles hangt dus af van de keuzes die je maakt, maar de vraag die je je op een gegeven moment gaat stellen, is of je keuzes nou echt impact hebben. Ergens in het begin wordt de vierde muur doorbroken en merkt een van de personages op dat je keuze echt de foute was. Of je hem even opnieuw kunt maken. En soms heb je het gevoel te kiezen tussen twee non-keuzes. Dat maakt Bandersnatch een uiterst interessante ervaring, want zo word je ook meteen actief aan het denken gezet over de vraag of vrije wil wel bestaat.

Bandersnatch is vooral uniek dankzij het interactieve karakter. Heel goed is het verhaal niet en soms twijfel je aan de relevantie omdat een kleine keuze kan leiden tot een heel ander verhaal. Dat maakt het soms frustrerend om te kijken. Gelukkig is er nog altijd hoofdrolspeler Fionn Whitehead, die we eerder zagen in Nolan-film Dunkirk, die nu wel wat te doen krijgt en laat zien goed te kunnen acteren. De setting van de jaren tachtig komt goed uit de verf en het geheel ziet er strak uit. De toekomst brengt vermoedelijk meer van dit soort materiaal, dus wen er maar vast aan.

12 Reacties

account_circleLog in of registreer om mee te praten.

Ang3l

Avatar

Heb inmiddels de keuze-boom op internet zien staan, en zo consequentieloos zijn de keuzes voor ontbijtgranen en muziek niet ;)

Goov25

Avatar

Zijn die 4 sterren voor het verhaal dat jij bij elkaar hebt gekozen, of voor het idee van een interactieve film? Het 1e zou logisch zijn, de recensie lezende zou ik het 2e zeggen.

rubikon

Avatar

Ik heb de film geprobeerd, maar door brave keuzes te maken was het snel afgelopen en kwam je in een menu dat zei: Ga maar terug om een andere keuze te maken. Netflix had hierop dus gewoon de film moeten stoppen en als je iets anders wilt nog een keer laten kijken. Nu voelt het alsof het interactief is, zolang je maar wel de juiste keuzes maakt. Niet dus. 1 ster

Mees

Avatar

Het is echt waardeloos, als ik iets wil kiezen, maar het niet de juiste keuze is, word ik weer terug gestuurd, kansloos, 1 ster.

Bor-Gullet

Avatar

ben er 3 keer aan begonnen,vond het kut.
teveel keuzes, en daardoor is het niet ontspannend kijken.
krijgt van mij 2 sterren.
slecht concept, niet meer proberen

Frietgezicht

Avatar

Ik lees overal dat buiten het unieke aspect de film zelf saai en matig is dus zoveel sterren is raar...

Dat interactieve zal natuurlijk ook wel een keer een ontzettend vette ervaring opleveren.

Een American Pie achtige film waarbij je mag kiezen of de bh uit gaat en wie voor wie kiest qua liefde enz kan een grote hit worden onder o.a. tieners.

Rutherford

Avatar

Uniek? Ja.
Vervelend? Ja.

Ik wil geen keuzes maken voor een personage in een film. Ik wil me net laten meeslepen door een personage en zijn drijfveer. Of ik akkoord daarmee ben doet er niet toe. Het verhaal zelf was best raar, ongeacht de keuzes die je ook maakt. Originaliteit ten top, maar hou het bij deze ene keer.

Ereptile

Avatar

"Netflix will remember this"

Tim78

Avatar

Ik vond het leuk om een keer zo film te kijken, of dit vaker en standaard moet worden aub niet.. das niet mijn idee van film of series kijken.

Ik vond de “Netflix” keuzeverhaallijn wel echt super goed bedacht.

Het einde is wel typisch black mirror, binnen alle 5 de keuzen en dat vind ik sterk.

8ties sfeertje was heerlijk campy. Verhaal best zwak. Die Colin vond ik heel irritante karakter.

Redshift

Avatar

Wie ooit het geniale spel Heavy Rain gespeeld heeft, weet dat het ‘kijkerkeuzeconcept’ tot een fantastische belevenis kan resulteren.
Helaas is de uitwerking bij Bandersnatch een stuk minder geslaagd.
Bij Heavy Rain is er een redelijk strikte verhaallijn, je keuzes bepalen voornamelijk het einde (slaagt het hoofdpersonage in zijn missie, en wie blijft er leven).
Bij Bandersnatch zijn er verschillende mogelijkheden qua essentie van de verhaallijn zelf. Probleem daarbij is dat de ene verhaallijn interessanter en beter uitgewerkt is dan de andere. De ene kijker krijgt dus een betere film dan de andere, niet enkel het einde is open.

Bizar is ook dat ik meermaals een scherm kreeg om terug te keren naar een eerder tijdstip. Zo kreeg ik uiteindelijk een stuk of vijf ‘eindes’ te zien. Sommige ‘eindes’ zijn niet meer dan een vroegtijdig doodlopend spoor. Dit wordt ook duidelijk uit de keuzeboom die je online vindt. De piste die ik persoonlijk het origineelst vond kent een abrupt einde, de makers hadden duidelijk geen inspiratie of budget om de piste in kwestie ‘af te werken’.

De premisse zelf is aan de magere kant: computerprogrammeur bezwijkt onder de stress van het in z’n eentje ’n spel schrijven en wordt (al dan niet) gek. Daarbij bepaal je zelf wie het loodje legt.
De moorden op zich zijn niet bijster interessant, en het einde volgt doorgaans ook te kort op de moord, zodat er te weinig speelduur overblijft waarin zich de consequenties van de moord manifesteren.

Tot slot hoort Bandersnatch MI niet in de Black Mirror reeks thuis. Black Mirror gaat over negatieve effecten van nieuwe technologie in de (nabije) toekomst. Bandersnatch daarentegen speelt zich in de jaren 1980 af, en de mentale evolutie die de protagonist ondergaat wordt eerder veroorzaakt door zijn creatief project dan door de technologie (computer) waar hij zich van bedient. Door Bandersnatch toch in deze reeks te zetten creeer je foute verwachtingen.

(2/5)

Spider-fan

Avatar

Het is wel een erg leuke ervaring, vond ik, om keuzes binnen een echte film te maken. Dat is toch wel heel anders als binnen een game. Mijn favoriete game op dit gebied is verreweg Beyond Two Souls, maar Heavy Rain was ook al heel goed.

Sowieso is het vreemd dat dit op een filmsite wordt besproken, want het is geen film, maar een tv aflevering, waar je door de opzet langer mee bezig kan zijn dan met een gewone tv aflevering. Het probleem zit een beetje in de uitleg: je krijgt enkel de simpele uitleg hoe je met je controller een keuze maakt: wat iedereen wel begrijpt. Wat een beetje verwarrend is, is dat als het verhaal op een dode stop komt, je een korte samenvatting krijgt van wat je gedaan hebt en je de keuze moet maken die niet tot een stop leidt. De eerste keer dacht ik dat die samenvatting een Groundhog effect was, maar dat is niet zo: het beeld wordt wel wat verkleind, maar ik vond het niet duidelijk aangegeven. Tekst uitleg had dit opgelost.
Een ander aspect is dat bij de ene keuze je direct het resultaat ziet, in andere gevallen gaat het verhaal gewoon door en zie je niet direct de consequentie van je keuze. Dit wekt ook wat verwarring.
Nog iets wat me verwarde is dat je na de aftiteling de kans krijgt niet-gemaakte keuzes opnieuw te maken, zonder helemaal vanaf het begin te hoeven spelen. Ook hier was uitleg beter geweest. Overigens kreeg ik op een gegeven moment die mogelijkheid niet meer en kwam er echt niks meer - dus ik neem aan dat ik alle keuzes en eindes gehad heb.

Het positieve is dat het verhaal op zich leuk is, hoewel niet erg origineel. Er wordt overigens geen aandacht aan besteed hoe ze de rechten om het boek te mogen vergamen hebben verkregen. Will Poulter's rol is erg leuk, en zijn uitleg van de diepere betekenis van Pacman is hilarisch. Ook de alternatieve muziek van rond 1984 is leuk en geeft het iets nostalgisch.

Ik vond het jammer dat het maar een aflevering was, had gerust een hele film mogen zijn. Al zou ik hem aan niet-gamers niet aanraden, maar die zal het onderwerp ook niet interesseren.
Ik hoop dat er meer dit soort interactieve films komen, dan met een wat duidelijker uitleg misschien.

Spider-fan

Avatar

rubikon:

Dat hadden ze kunnen doen, maar als je al heel ver in de film bent en je moet helemaal opnieuw beginnen is het leuke er snel af.
Wat ze hadden kunnen doen is geen doodlopende sporen maken, zodat je iedere keer een andere film krijgt, maar je niet opnieuw wordt gedwongen te kiezen. Maar daarmee haal je het game element weg, en de aflevering gaat duidelijk over games en games maken. Je moet het zien als wanneer je dood gaat in een actiegame en je een stukje opnieuw moet doen, en hier hoef je alleen maar een keuze opnieuw te maken - je bent niet al heel ver gevorderd in een moeilijk gevecht op het moment dat je dood gaat.

Black Mirror: Bandersnatch

acties