Regie: Frank Van Passel | Scenario: Frank Van Passel | Cast: Femke Vanhove (Elza), Jef Hellemans (Berre), Koen De Bouw (Polak), Jan Hammenecker (Tonton André), Peter Van de Begin (Fons Belloy), Antje de Boeck (Ida), Evelien Bosmans (Denize), Nico Sturm (Dries), Els Dottermans (Gaby), Robbie Cleiren (Samuel), e.a.| Speelduur: 120 minuten | Jaar: 2025
Wie het oeuvre van de Belgische regisseur-scenarist Frank Van Passel bestudeert, merkt al snel dat hij een voorliefde heeft voor liefdesverhalen (Manneke Pis) en drama's die zich afspelen in een nabij verleden (Terug Naar Oosterdonk). Die twee elementen combineert hij in Radioman, een film die een tragikomische blik werpt op de pioniersjaren van de Belgische radio tijdens de chaotische maanden vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Het is een oldschoolprent - in de meeste positieve betekenis van het woord - die tegen het einde ook de meer esoterisch kanten van de liefde verkent.
In mei 1940 weten de Belgen dat nazi-Duitsland hun land zal binnenvallen, maar nog niet wanneer. Het zijn verwarrende maanden waarin de staat overal verraders ziet, Joden voor een hartverscheurende keuze staan om al dan niet te vluchten, en achter elke hoek een fascistensympathisant lijkt te loeren. In die context krijgen twee jonge mensen de kans om aan de slag te gaan bij het NIR (Nationaal Instituut voor de Radio-Omroep) in het iconische Flagey-gebouw in Brussel.
Berre, een introverte jongen, wil naam maken als geluidsman voor hoorspelen, terwijl Elza, een Joods meisje, haar eerste stappen zet als stemactrice in een van die producties. Wanneer de twee elkaar ontmoeten, slaat de vonk over. Elza raakt gefascineerd door Berres ongebreidelde fantasie en creativiteit. Berre voelt zich aangetrokken tot het meisje dat als een van de weinigen zijn uitzonderlijke talent herkent. Er zijn echter hindernissen. Elza's vader wil vluchten zolang het nog kan en binnen de NIR laten antisemieten steeds luider van zich horen.
Een van de grote troeven van de film is dat Van Passel kon beschikken over het authentieke, stoombootachtige Flagey-gebouw en het kon aankleden zoals in 1940. Het voelt alsof je met een tijdmachine naar dat tijdperk wordt gekatapulteerd. Het gebouw heeft zo'n uitgesproken uitstraling dat het haast als een derde hoofdpersonage fungeert. Van Passel kiest gelukkig niet voor een obligate zwart-witlook - waar andere regisseurs misschien wel voor waren gegaan - maar blaast het pand extra leven in met een goudachtige retroglans.
Van Passel kent de historische context door en door, maar hij wil geen lesje geschiedenis geven. Zo verwijst de film duidelijk naar het bloedbad van Abbeville, waarbij Franse militairen een heterogene groep gevangenen - van vermeende collaborateurs tot Joden, communisten, antifascisten en willekeurig opgepakte burgers - zonder proces executeerden. De naam Abbeville valt echter niet. Van Passel geeft duidelijk prioriteit aan zijn transcenderende liefdessprookje.
'Transcenderend' mag je hier letterlijk nemen. De relatie tussen Berre en Elza krijgt een bijzonder poëtische invulling, als die van droompersonages uit een musical die, om elkaar te bereiken in tragische omstandigheden, tijd en ruimte overstijgen. Voor kijkers die een meer realistische benadering verwachten, zal vooral de finale mogelijk een brug te ver zijn. Wie zich echter laat meevoeren door de tragisch-romantische verbeelding van idealist Van Passel kan dat einde ook ervaren als een intens emotioneel moment.
Van Passel volgt de 'oude school' in de beste zin van het woord. Hij kadreert uiterst zorgvuldig en verliest zich nooit in overbodige shots. Dat is verfrissend in een tijdperk waarin regisseurs soms de neiging hebben om de camera inhoudsloze pirouettes te laten draaien als bewijs van hun kunnen. Tegelijk legt Van Passel zijn verbeelding geen strikte cinematografische beperkingen op: wanneer hij de auditief gestuurde liefdesdroom van zijn protagonisten vormgeeft, laat hij zich helemaal gaan als een dichter met een camera.
Radioman heeft helaas ook een zwakke schakel. Nieuwkomer Femke Vanhove is als Elza een frisse verschijning die levenslust uitstraalt. Haar tegenspeler Jef Hellemans komt daarentegen houterig over. Het blijft onduidelijk of hij een nerd moet vertolken die gefascineerd is door geluidsgolven, of een autistische jongen die gevangen zit in zijn eigen wereld. Hij straalt zo weinig leven uit dat je je afvraagt wat Elza in Berre ziet. Een romantisch drama staat of valt met de vonk tussen de personages - of met de chemie tussen de acteurs. Net die vonk is nergens te bespeuren.
Wie het oeuvre van de Belgische regisseur-scenarist Frank Van Passel bestudeert, merkt al snel dat hij een voorliefde heeft voor liefdesverhalen (Manneke Pis) en drama's die zich afspelen in een nabij verleden (Terug Naar Oosterdonk). Die twee elementen combineert hij in Radioman, een film die een tragikomische blik werpt op de pioniersjaren van de Belgische radio tijdens de chaotische maanden vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. Het is een oldschoolprent - in de meeste positieve betekenis van het woord - die tegen het einde ook de meer esoterisch kanten van de liefde verkent.
In mei 1940 weten de Belgen dat nazi-Duitsland hun land zal binnenvallen, maar nog niet wanneer. Het zijn verwarrende maanden waarin de staat overal verraders ziet, Joden voor een hartverscheurende keuze staan om al dan niet te vluchten, en achter elke hoek een fascistensympathisant lijkt te loeren. In die context krijgen twee jonge mensen de kans om aan de slag te gaan bij het NIR (Nationaal Instituut voor de Radio-Omroep) in het iconische Flagey-gebouw in Brussel.
Berre, een introverte jongen, wil naam maken als geluidsman voor hoorspelen, terwijl Elza, een Joods meisje, haar eerste stappen zet als stemactrice in een van die producties. Wanneer de twee elkaar ontmoeten, slaat de vonk over. Elza raakt gefascineerd door Berres ongebreidelde fantasie en creativiteit. Berre voelt zich aangetrokken tot het meisje dat als een van de weinigen zijn uitzonderlijke talent herkent. Er zijn echter hindernissen. Elza's vader wil vluchten zolang het nog kan en binnen de NIR laten antisemieten steeds luider van zich horen.
Een van de grote troeven van de film is dat Van Passel kon beschikken over het authentieke, stoombootachtige Flagey-gebouw en het kon aankleden zoals in 1940. Het voelt alsof je met een tijdmachine naar dat tijdperk wordt gekatapulteerd. Het gebouw heeft zo'n uitgesproken uitstraling dat het haast als een derde hoofdpersonage fungeert. Van Passel kiest gelukkig niet voor een obligate zwart-witlook - waar andere regisseurs misschien wel voor waren gegaan - maar blaast het pand extra leven in met een goudachtige retroglans.
Van Passel kent de historische context door en door, maar hij wil geen lesje geschiedenis geven. Zo verwijst de film duidelijk naar het bloedbad van Abbeville, waarbij Franse militairen een heterogene groep gevangenen - van vermeende collaborateurs tot Joden, communisten, antifascisten en willekeurig opgepakte burgers - zonder proces executeerden. De naam Abbeville valt echter niet. Van Passel geeft duidelijk prioriteit aan zijn transcenderende liefdessprookje.
'Transcenderend' mag je hier letterlijk nemen. De relatie tussen Berre en Elza krijgt een bijzonder poëtische invulling, als die van droompersonages uit een musical die, om elkaar te bereiken in tragische omstandigheden, tijd en ruimte overstijgen. Voor kijkers die een meer realistische benadering verwachten, zal vooral de finale mogelijk een brug te ver zijn. Wie zich echter laat meevoeren door de tragisch-romantische verbeelding van idealist Van Passel kan dat einde ook ervaren als een intens emotioneel moment.
Van Passel volgt de 'oude school' in de beste zin van het woord. Hij kadreert uiterst zorgvuldig en verliest zich nooit in overbodige shots. Dat is verfrissend in een tijdperk waarin regisseurs soms de neiging hebben om de camera inhoudsloze pirouettes te laten draaien als bewijs van hun kunnen. Tegelijk legt Van Passel zijn verbeelding geen strikte cinematografische beperkingen op: wanneer hij de auditief gestuurde liefdesdroom van zijn protagonisten vormgeeft, laat hij zich helemaal gaan als een dichter met een camera.
Radioman heeft helaas ook een zwakke schakel. Nieuwkomer Femke Vanhove is als Elza een frisse verschijning die levenslust uitstraalt. Haar tegenspeler Jef Hellemans komt daarentegen houterig over. Het blijft onduidelijk of hij een nerd moet vertolken die gefascineerd is door geluidsgolven, of een autistische jongen die gevangen zit in zijn eigen wereld. Hij straalt zo weinig leven uit dat je je afvraagt wat Elza in Berre ziet. Een romantisch drama staat of valt met de vonk tussen de personages - of met de chemie tussen de acteurs. Net die vonk is nergens te bespeuren.
