Sommige artiesten zijn tijdloos, andere raken uit beeld. Vraag jongere generaties of zij Marianne Faithfull kennen, en de kans is groot dat het antwoord ontkennend is. Hooguit herkennen sommigen nog haar versie van The Ballad of Lucy Jordan. Voor de een klinkt haar stemgeluid rauw en doorleefd, voor de ander raspend en zwaar (kettingroken laat zijn sporen na). Voor Generatie X en ouder is zij zonder meer een icoon.
Vanuit die gedachte kozen de makers van Broken English voor een onconventionele vorm: geen klassieke biografie, maar een gefragmenteerde reconstructie van Faithfulls leven, opgebouwd uit haar eigen herinneringen en geplaatst binnen een fictief kader: het Ministry of Not Forgetting. Marianne Faithfull vormt het eerste project van deze verzonnen Britse overheidsinstantie, die als taak heeft te voorkomen dat zij wordt vergeten. Zo krijgt de film het karakter van een leven dat vlak voor het einde in een flits voorbijtrekt, vanuit Faithfulls eigen perspectief.
Aan het hoofd van dit ministerie staat The Overseer, een rol van de intrigerende Tilda Swinton die voorkomt dat ze al te veel aandacht naar zich toetrekt. Ook de interviewer acteert binnen dit kader, en af en toe verschijnen zogenaamde medewerkers in beeld. De overige betrokkenen spelen zichzelf, onder wie Nick Cave. Deze aanpak is verfrissend: Faithfull krijgt steeds een moment uit haar leven voorgelegd en mag daar vervolgens haar eigen duiding aan geven.
Het eerste halfuur is wat chaotisch. Tijdens het interview zijn andere afdelingen met andere dingen bezig. Nieuwe gezichten en onduidelijke handelingen laten het concept geforceerd aanvoelen. Gaandeweg vindt de film meer rust. Tussendoor brengen twee zangeressen nummers van Faithfull ten gehore, en bespreekt een groep vrouwen een specifiek voorval uit haar leven.
Haar levensverhaal wordt chronologisch verteld, maar met duidelijke sprongen. De makers kiezen telkens één moment om dieper op in te gaan. Haar carrière was overduidelijk veel omvangrijker dan wat we zien, maar de focus op afzonderlijke episodes levert een veel scherper beeld op van wie ze was en hoe ze door publiek en collega's werd gezien en behandeld.
De documentaire maakt rijkelijk gebruik van archiefmateriaal, dat veel van de besproken momenten visueel ondersteunt. Opvallend is hoe frequent beroemdheden ook toen al in hun vrije tijd werden gefilmd. Dat blijkt nu van grote waarde. Daarnaast worden oude interviewopnames ingezet. De verandering in Faithfulls spraak en zang is duidelijk hoorbaar na de periode waarin zij kampte met een drugsverslaving.
In het heden zien we Faithfull, zichtbaar verzwakt door een coronabesmetting, aan een zuurstoftank. Het maakt haar kwetsbaar en menselijk. Tegen de achtergrond van de meedogenloze Britse roddelpers krijgt haar verhaal zo een extra lading. Voor wie haar carrière heeft gevolgd, zal de afloop niet als een verrassing komen; voor anderen heeft die des te meer impact.
Ondanks enkele oneffenheden is het bijzonder dat een biografische documentaire zo'n verfrissende vorm weet te vinden. Het beoogde doel wordt bereikt: Broken English biedt geen volledig overzicht, maar een reeks persoonlijke herinneringen zoals Faithfull die zelf heeft beleefd. Daarmee ontstaat een indringend portret dat haar plaats in de muziekgeschiedenis onderstreept. Het concept voelt bovendien als het begin van iets groters: meer projecten van het Ministry of Not Forgetting zouden welkom zijn.
