Recensie

Incendies (2010)

Een speurtocht naar twee verloren gewaande familieleden, verpakt als een spannende thriller: Incendies is een zeldzaam meesterwerk.

door Arman Avsaroglu om 23:28 in RECENSIES
Incendies poster
Regie: Denis Villeneuve | Cast: Lubna Azabal (Nawal Marwan), Mélissa Désormeaux-Poulin (Jeanne Marwan), Maxim Gaudette (Simon Marwan), Rémy Girard (Notaris Jean Lebel), e.a. | Speelduur: 130 minuten | Jaar: 2010

De wijsheid dat je echt goede films vaak al kunt herkennen aan de openingsscène, wordt nog maar eens bewezen in het meesterlijke Incendies. De film begint in de woestijn van een onbekend land, waar de camera tergend langzaam inzoomt op een kale ruimte waar een groep jonge kinderen wordt kaalgeschoren. Met de muziek van Radioheads ‘You and Whose Army’ op de geluidsband is het een buitengewoon intens begin van deze Canadese film en hoewel direct duidelijk is dat we hier met een sleutelscène uit de film te maken hebben, blijft de exacte betekenis tot het einde toe onduidelijk.

Incendies, terecht genomineerd voor een Oscar voor beste niet-Engelstalige film, is gebaseerd op een toneelstuk van Wajdi Mouawad, dat afgelopen jaar onder de naam Branden ook in Nederland is opgevoerd. Het stuk is bewerkt door de Canadese regisseur Denis Villeneuve die erin geslaagd is het dialoogrijke werk om te vormen tot echte cinema, waarin het juist de krachtige beelden zijn die de meeste indruk achterlaten.

De film begint met de dood van Nawal Marwan in Montreal. Nawal laat de tweeling Simon en Jeanne achter, die ontdekken dat hun moeder veel voor hen verborgen heeft gehouden. Als het testament van hun moeder namelijk ter sprake komt, krijgen Simon en Jeanne te horen dat ze twee enveloppen moeten bezorgen. Eén bij hun dood gewaande vader en één bij hun broer, van wiens bestaan ze niet op de hoogte waren. Wat volgt is een zoektocht naar deze verloren gewaande familieleden, een zoektocht die wordt afgewisseld met het onwaarschijnlijke levensverhaal van Nawal Marwan.

Het is heel zeldzaam dat er een film uitkomt waarin alle individuele componenten lijken te kloppen en het geheel ook nog eens meer wordt dan de som der delen. Incendies is zo’n film. Vanaf de eerder beschreven opening grijpt de film je vast om pas 130 minuten later weer los te laten. Dit heeft alles te maken met de kalme, trefzekere regie van Denis Villeneuve. Hij weet precies wat hij met deze film wil, en vertrouwt volledig op het sterke narratief dat de film blijft voortstuwen. Ook actrice Lubna Azabal (Paradise Now, Body of Lies) in de rol van Nawal verdient daarbij een groot compliment, omdat zij perfect weet uit te beelden hoe zwaar het leven van Nawal is geweest en daarmee voor het emotionele hart van de film zorgt.

Hoewel Incendies zich voor een belangrijk deel afspeelt in een niet nader genoemde brandhaard in het Midden-Oosten (die overigens veel weg heeft van Libanon), is de film niet expliciet politiek te noemen. De oorlog op de achtergrond geeft het verhaal een extra dimensie, en door het ontbreken van een plaatsaanduiding ook iets universeels, maar de film houdt zich met name bezig met thema’s als lotsbestemming en de wijze waarop je afkomst voor een groot deel bepaalt wie je zelf bent. Deze thema’s komen in de film aan bod in de vorm van een spannende thriller, waardoor Incendies niet alleen een belangrijke film is die tot nadenken stemt, maar ook altijd blijft boeien.

Villeneuve nodigt de kijker uit mee te puzzelen naar de ontknoping van de zoektocht van Simon en Jeanne, maar je moet van goeden huize komen wil je zien welke richting het verhaal opgaat. Pas in het laatste kwartier geeft de film dan eindelijk antwoord op de vraag wat er met de familieleden van Simon en Jeanne is gebeurd in een scène die tot de meest schokkende filmmomenten van de afgelopen tijd behoort. Villeneuve bouwt zorgvuldig naar de ontknoping toe, wetende dat wat daar gebeurt als een daverende verrassing gaat komen en dus heel nauwkeurig gebracht moet worden. Het is bijna onvoorstelbaar hoe groot de impact van dit moment is, niet alleen op de personages in de film maar zeker ook op het publiek. De climax is zo toepasselijk voor de 120 minuten die eraan vooraf gingen dat bij mij een mengeling van verbazing, bewondering en ontroering overheerste. Als een film dat weet te bewerkstelligen en daarnaast ook op talloze andere elementen de perfectie weet te benaderen, weet je dat we te maken hebben met een unieke film die het predicaat ‘meesterwerk’ dubbel en dwars verdient.



Lees ook het interview met de regisseur en hoofdrolspeelster.

13 Reacties

account_circleLog in of registreer om mee te praten.

Dutchpeer

Avatar

Oh ik hou wel van radiohead deze ga ik zeker zien

Steve Harwin

Avatar

Was de grote topper op IFFR, en prachtige film. Kijken, kijken, kijken! Hiervoor ga je naar de bioscoop!

11qqaazz

Avatar

De derde 10 van de afgelope 2 weken

spacey

Avatar

11qqaazz "De derde 10 van de afgelope 2 weken"


Waar zie jij die 10 dan?

11qqaazz

Avatar

spacey "Waar zie jij die 10 dan?"
5 steren = 10 4 Steren = 8 3 steren = 6 enzov....

rep_robert

Avatar

Geheel eens met de recensie, vooral het einde laat je echt totaal verbijsterd achter. Onverwacht toppertje op het PAC festival was dit.

Steadicam

Avatar

Soms snap ik de mensen gewoon niet meer. Is dit de film die de publieksprijs op het IFFR heeft gewonnen en genomineerd is voor een Oscar? Deze goedgemaakte, maar vergezochte, voorspelbare en onwaarschijnlijke soap?

Armani

Avatar

Steadicam "Soms snap ik de mensen gewoon niet meer. Is dit de film die de publieksprijs op het IFFR heeft gewonnen en genomineerd is voor een Oscar? Deze goedgemaakte, maar vergezochte, voorspelbare en onwaarschijnlijke soap?"


En soms snappen die mensen jou gewoon niet meer...

Steadicam

Avatar

Armani "En soms snappen die mensen jou gewoon niet meer..."
En waarom dan? Ik verdenk veel mensen/critici er van om lekker met de stroom mee te varen. Voor mij had ie toch wel een erg groot Luke, I'm your father-gehalte. De busscène is heftig, maar verder had de film niet veel over de oorlog of het religieuze conflict te zeggen. De acteurs hadden maar weinig te doen en konden zich nooit totaal aan de rol overgeven. Het bleef vooral bij navraag doen en van anderen te horen krijgen wat er gebeurd was. Een opvallend makkelijke zoektocht trouwens; ze vonden altijd meteen de juiste persoon en die had telkens precies de juiste informatie. Ik moet even gemist hebben waar de film iets zegt over de wijze waarop je afkomst voor een groot deel bepaalt wie je zelf bent. Daar wordt namelijk met geen woord over gerept. Je kunt je dat natuurlijk zelf afvragen, maar de personages staan er volgens mij geen seconde bij stil. Ze trekken een baantje in het zwembad, gaan naar huis en that's it.

Armani

Avatar

Steadicam "En waarom dan? Ik verdenk veel mensen/critici er van om lekker met de stroom mee te varen. Voor mij had ie toch wel een erg groot Luke, I'm your father-gehalte. De busscène is heftig, maar verder had de film niet veel over de oorlog of het religieuze conflict te zeggen. De acteurs hadden maar weinig te doen en konden zich nooit totaal aan de rol overgeven. Het bleef vooral bij navraag doen en van anderen te horen krijgen wat er gebeurd was. Een opvallend makkelijke zoektocht trouwens; ze vonden altijd meteen de juiste persoon en die had telkens precies de juiste informatie. Ik moet even gemist hebben waar de film iets zegt over de wijze waarop je afkomst voor een groot deel bepaalt wie je zelf bent. Daar wordt namelijk met geen woord over gerept. Je kunt je dat natuurlijk zelf afvragen, maar de personages staan er volgens mij geen seconde bij stil. Ze trekken een baantje in het zwembad, gaan naar huis en that's it."


Denk niet dat ik de juiste persoon ben om te reageren (zou zeggen, lees mijn recensie:P), maar is wel onzin wat je zegt dat mensen met de stroom meevaren. Voorbeeld: tijdens de eerste vertoning op het IFFR had bijna niemand, onder wie ik, van deze film gehoord en vervolgens kwam ie ruim bovenaan binnen bij de publieksprijs, boven andere, bekendere titels.

De film wil ook helemaal niets over een bepaald religieus conflict zeggen, dat is het hele doel van de film ook niet. Juist zo mooi dat de politiek eens niet het belangrijkste was in een film die zich afspeelt in het midden-oosten. Vrees dat jij toch tot de zeer kleine minderheid behoort als je de film zo wegzet.

Steadicam

Avatar

Armani "De film wil ook helemaal niets over een bepaald religieus conflict zeggen, dat is het hele doel van de film ook niet. Juist zo mooi dat de politiek eens niet het belangrijkste was in een film die zich afspeelt in het midden-oosten."
Goed punt en ben ik op zich met je eens, maar het is juist iets wat deze film wel ten goede zou zijn gekomen. Nu werd het iets te veel melodrama. Ik kon niet geloven dat het daartoe beperkt zou blijven. Toen duidelijk werd dat de moeder in de gevangenis verkracht was, dacht ik: het zal toch niet zo zijn dat de broer en de verkrachter en de tweeling etc., maar ja hoor, daar draaide het schaamteloos op uit. En dan ook nog die toevallige ontmoeting in Canada. Iets te dik aangezet naar mijn smaak.

Armani "Vrees dat jij toch tot de zeer kleine minderheid behoort als je de film zo wegzet."
Ik vrees het ook. Ik schaar me dan maar achter Kevin Toma van de Volkskrant.

Jesse99

Avatar

'in een scène die tot de meest schokkende filmmomenten van de afgelopen tijd behoort.'

Je hebt eye-opener-schokkend en je hebt schokkend-omdat-het-vervelend-is-schokkend. Dit was schokkend-omdat-het-vervelend-is-schokkend en daar ben ik geen fan van. Het is te makkelijk. Beelden van een katje dat verzuipt zijn ook schokkend.

Vakkundig gemaakte film, daar niet van, maar zeker geen meesterwerk. Daar is meer voor nodig dan een speurtocht-narratief vol ellende.

major malfunction

Avatar

Jaaaa dit was toch wel de topper tijdens het IFFR voor mij. Wie weet trouwens wat het record aantal films kijken is tijdens het IFFR? (Ik heb er 18 gezien in 4 dagen, en dat zonder speed, slapen of scheel kijken)

Incendies

acties