Recensie

IFFR 2004: Zatoichi (2003)

Wordt gedragen door enkele sterke pijlers: Kitano's eigen charisma, superieur snelle [i]kenjutsu[/i]-choreografie, muzikale ritmes en zijn kenmerkende humor.

door Kenji Stamet om 15:22 in RECENSIES
Zatôichi poster
Regie: Kitano Takeshi | Cast: ‘Beat’ Takeshi (Zatoichi), ‘Guadalcanal’ Taka (Shinkichi), Asano Tadanobu (Hattori), Ogusu Michiyo (Tante Oume), e.a.

Hoe kan een blinde masseur weten dat hij belazerd wordt bij het dobbelen? Of een naar zijn hoofd geworpen zwaard op het laatste moment afweren? Makkelijk: hij is Zatoichi, de legendarische blinde vagebond, die rond 1800 in Japan van dorp naar dorp trekt, links en rechts massages uitdelend met zijn handen, en flitsende gerechtigheid met het in zijn blindenstok verborgen zwaard. Hij heeft het gehoor van een konijn, de reukzin van een bloedhond, en de reflexen van een cobra. In een serie razend populaire films uit de jaren ’60 en ‘70 werd hij gespeeld door steracteur Katsu Shintaro. In de openingsfilm van het 33ste International Film Festival Rotterdam, simpelweg Zatoichi getiteld, is het regisseur Kitano ‘Beat’ Takeshi, persoonlijk favoriet van vertrekkend IFFR-directeur Simon Field, die de onoverwinnelijke zwaardvechter doet herrijzen. En een door Kitano belichaamde Zatoichi is eerst en vooral een incarnatie van Kitano zelf: een zwijgzame zonderling met een platinablonde kleurspoeling en een kop van graniet, die met zijn schijnbaar uitdrukkingsloze gezicht in een oogwenk zijn aura kan doen omslaan, van milde zelfspot naar dodelijke dreiging.

In een dorpje dat in een ijzeren greep wordt gehouden door twee misdadige clans, arriveren vrijwel tegelijkertijd enkele vreemdelingen, die er binnen de kortste keren voor zullen zorgen dat de doodgraver eerder met pensioen kan. Naast Zatoichi, die in ruil voor hand- en spandiensten onderdak krijgt van de wijze Tante Oume, zien we de even dodelijke als mooie geisha Okinu en Osei, die op zoek zijn naar de moordenaars van hun familie, en Hattori, een ronin die zijn gelijke als zwaardvechter nog moet ontmoeten. Hattori heeft dringend geld nodig om zijn doodzieke vrouw te kunnen genezen, en laat zich met duidelijke weerzin door misdaadbaas Ginzo inhuren als lijfwacht, oftewel yojimbo…

Vanaf het begin is het duidelijk dat het tot een treffen zal komen tussen Hattori en Zatoichi, en dat de tragische zoektocht van de geisha in dit dorpje zal eindigen. Maar ook in de aanloop naar de grande finale wordt de kijker getrakteerd op zwaardvechtkunst van de hoogste orde, zoals wanneer Hattori eigenhandig Ginzo’s laatste rivaal en diens clan aan repen snijdt, of tijdens een flashback van Zatoichi waarin hij terugdenkt aan een – prachtig gefilmd – gevecht in de stromende regen (een hommage aan Kurosawa’s Seven Samurai).

De release van Zatoichi in Nederland dringt vergelijkingen op met twee recente westerse films die met de immer fascinerende samoeraizwaarden aan de haal gingen: Tarantino’s Kill Bill en het begin deze maand uitgekomen The Last Samurai. Om met die laatste te beginnen: in het Tom Cruise-vehikel zagen we vooral stereotiepen, die van eer en doodsverachting aan elkaar hingen en vooral leken ontworpen om te voldoen aan het beeld dat veel westerlingen - én Japanners - van de samoerai hebben.

De gokverslaafde Zatoichi (geen samoerai weliswaar) en Hattori, die meer geeft om zijn vrouw dan om zijn eer, lijken in dat opzicht meer op de strijders van vlees en bloed die de grote Kurosawa ons ooit liet zien.
Kill Bill is dan weer een heel andere film, een bedwelmende Amerikaanse pulpcocktail waarin 1001 prikkels om voorrang strijden en de zwaardvechttechniek zelf het zwakste ingrediënt is. Zatoichi is minimalistischer van aanpak. Kitano laat de film dragen door enkele sterke pijlers: zijn eigen charisma, superieur snelle kenjutsu-choreografie, muzikale ritmes en zijn kenmerkende humor, hier belichaamd door ‘Guadalcanal’ Taka als de onhandige Neef Shinkichi. Er is ook een duidelijk zwak punt: de zwaarden en het bloed in de gevechten komen zo nu en dan wel heel nadrukkelijk uit de computer. Het lijkt flauw om over zoiets te beginnen, maar de soms vreemd in het beeld ‘geplakte’ details leiden zodanig af, dat je op cruciale momenten niet meer geheel in de greep bent van de actiescènes. Dat is echt jammer, want het staat in schril contrast met het professionalisme van de rest van de film.

Gelukkig eindigt Zatoichi sterk genoeg om je dat grotendeels te doen vergeten: het duel tussen Hattori en Zatoichi bevredigt in alle opzichten (let op Hattori’s briljante keuze voor een locatie), Zatoichi bewaart zijn beste trucs voor het laatst, en dan is daar nog dat wonderlijke, uitbundige happy end. Over muzikale ritmes gesproken: wat dacht je van een groep traditioneel geklede Japanse dansers én alle good guys (behalve Kitano), tapdansend zoals we sinds de dagen van Fred Astaire niet meer hebben gezien? Het is alsof Kitano wil zeggen: ‘Voor een goed zwaardgevecht moet je bij ons Japanners zijn, maar in het Westen bouwen ze betere feestjes’.

13 Reacties

account_circleLog in of registreer om mee te praten.

Colonel_Kurz

Avatar

Ik heb kaartjes voor aanstaande zondag en ik ben erg benieuwd. Helaas ga ik nu wel bij elke zwaardbeweging op zoek naar computereffecten...:}

Fok83

Avatar

Rutger Hauer heeft toch ook zo'n soort rol gespeeld. Wat dat de U.S. remake van de film?

Kenji

Avatar

Rutger Hauer heeft toch ook zo'n soort rol gespeeld. Wat dat de U.S. remake van de film?
'Blind Fury', een soort remake/rip-off inderdaad.

Colonel_Kurz

Avatar

Er is ook een duidelijk zwak punt: de zwaarden en het bloed in de gevechten komen zo nu en dan wel heel nadrukkelijk uit de computer. Het lijkt flauw om over zoiets te beginnen, maar de soms vreemd in het beeld ‘geplakte’ details leiden zodanig af, dat je op cruciale momenten niet meer geheel in de greep bent van de actiescènes. Dat is echt jammer, want het staat in schril contrast met het professionalisme van de rest van de film.
Ik moet zeggen dat ik het niet eens zo vond opvallen (het is af en toe wel te zien als je het weet) en ik stoorde me er dan ook absoluut niet aan.
(let op Hattori’s briljante keuze voor een locatie)
Ik realiseer me nu pas dat dat Kitano's strand-scène in deze film is. :W
én alle good guys (behalve Kitano)
Dit is omdat Kitano zelf Zatoichi niet als good guy maar als bad guy ziet. Anders had 'ie graag zijn tapdanskwaliteiten laten zien. 8-)

Kenji

Avatar

Dit is omdat Kitano zelf Zatoichi niet als good guy maar als bad guy ziet.

Hoe kom je tot deze conclusie?

Colonel_Kurz

Avatar

Hoe kom je tot deze conclusie?
Dat zei hij in een interview.

YepYep

Avatar

Oh man, ik kan haast niet wachten...
ipv. van een gebed is hier een vreugdedansje wel op z'n plaats...
met de kleren uit en in de regen!
(de honing laten we maar even zitten)

Kenji

Avatar

Dat zei hij in een interview.

Hij zegt zoveel... onbetrouwbare gek dat 'ie is.

unrelated

Avatar

Hij zegt zoveel... onbetrouwbare gek dat 'ie is.
:E
Ik hoorde dat hij aangeschoten was toen ie moest speechen tijdens de première.
Waar heb je dat interview vandaan, Kurz? Volgens mij heb ik dat namelijk ook gelezen.

Maar inderdaad: Vergelijkend met de oude Zatoichi films was onze vertrouwde anma-san ditmaal een stuk valser ...hoewel de zatoichi-humor wel treffend was, maar daar hebben we het al over gehad, geloof ik.

De film vond ik vrij goed. Niet zo briljant als ik stiekem hoopte, maar zeker een waardig hoofdstuk in de reeks.
De computer die zijn eigen aanwezigheid verraadde was een overbodig (lees: die effecten van vroeger zouden ook prima hebben gewerkt) schoonheidsfoutje dat de film, voor mij althans, gelukkig geen schade toebracht.
Kitano was ondanks zijn geslaagde imitatie toch niet Katsu Shintarô (en hierdoor dus niet écht Zatoichi), en dat verbrak helaas wel een beetje de betovering voor mij.
Alsnog :W
[rating 3.5]

YepYep

Avatar

Zeer vermakelijke film! [rating 4]
ik was weliswaar onbekend met het stijlfiguur 'Zato Ichi' maar een ode aan de Western, humor en zwaardgevechten zijn bij mij aan het goede adres. :W

Waarschijnlijk een bad guy omdat die ongelukkige en sympathieke Hattori het onderspit moet delven. Hij was op het verkeerde ogenblik op de verkeerde plek.

Enriquillo

Avatar

Bolo "'Blind Fury', een soort remake/rip-off inderdaad."


Datzelfde kun je ook zeggen van deze Zatoichi, of is het alleen een ripoff als een 'buitenlander' hem maakt?

Mooie film overigens, ik heb hem gisteren gezien.
Het einde was een beetje te 'vrolijk' , maar ik heb er toch wel van genoten.
Wat betreft geweld en bloedvergieten doet die niet onder voor Kill Bill
De genoemde computer effekten zijn mij niet eens opgevallen. Ik ben niet zo'n freak die op dat soort details let ;)

Kenji

Avatar

Enriquillo "Datzelfde kun je ook zeggen van deze Zatoichi, of is het alleen een ripoff als een 'buitenlander' hem maakt?"

Nee, maar deze film draagt dezelfde naam en voert hetzelfde personage op als de oorspronkelijke filmreeks. Bovendien komt het idee voor de remake ook uit de koker van een vrouw die bij de originele films betrokken was. Deze film erkent zijn oorsprong.
Dat doet Blind Fury bij mijn weten niet, daarmee komt het in de buurt van een rip-off.

Enriquillo "De genoemde computer effekten zijn mij niet eens opgevallen. Ik ben niet zo'n freak die op dat soort details let ;)"
Het is niet zozeer dat ik alsmaar op zoek ben naar details om kritiek op te leveren, maar hier viel het computerbloed me gewoon op en het stoorde me en ik heb dat opgeschreven, klaar. Wat is daar precies 'freaky' aan?

RedPlague

Avatar

Wie stoort zich nu aan een beetje donkerkleurig bloed ?

Dan lijkt het er inderdaad op dat iemand gewoon wat te z****** moet hebben....

gna gna...

Zatôichi

acties