in Recensies
Update:
Dankzij rollen in Donnie Darko en The Dark Knight is Maggie Gyllenhaal als actrice allesbehalve een muurbloempje. Toch koesterde ze de ambitie om te regisseren. Enkele jaren geleden maakte ze haar speelfilmdebuut met The Lost Daughter, en nu volgt haar tweede, waarin ze opnieuw samenwerkt met Peter Sarsgaard en, in de titelrol, Jessie Buckley.
Buckley staat er van zichzelf al om bekend zich volledig te geven (dikwijls met een hoop geschreeuw), maar met een acteur in de regiestoel mag de cast vaak helemaal los. Dat brengt het risico met zich mee dat grote namen elkaar proberen te overtroeven. Heel even lijkt dat hier te gebeuren tussen Buckley en Christian Bale. Na de introductie worden hun optredens echter wat tammer. Gelukkig maar, want het plot laat weinig ruimte voor afleiding.
De geest van Mary Shelley, auteur van de roman Frankenstein, zit gevangen in een tussenwereld. Ze krijgt de kans te ontsnappen naar een realiteit waarin haar verhaal geen fictie is. Die nieuwe werkelijkheid opent met een ongelukkige vrouw uit de harem van een Amerikaanse crimineel. Shelley neemt gedeeltelijk bezit van haar en laat direct van zich horen, maar haar uitgesprokenheid kost haar - en haar tijdelijke lichaam - vrijwel onmiddellijk het leven. Gelukkig is daar het monster van Frankenstein, dat wetenschapper dr. Euphronious vraagt een bruid voor hem te creëren.
Dat zijn slechts de eerste vijf minuten. Niet veel later gaan Frank (zoals het monster wordt genoemd) en zijn bruid op pad en belanden in een club waar zangeres Fever Ray op anachronistische wijze - we bevinden ons in het Amerika van de jaren 1930 - een van haar kenmerkende electronummers ten gehore brengt. Het geheel oogt als een rariteitenkabinet, maar het houdt de aandacht vast.
Tot op zekere hoogte. Buiten de club wordt The Bride betast door twee mannen. Frank is daar niet van gediend en vermoordt ze. Het stel slaat op de vlucht, terwijl de politie en een rechercheduo, vertolkt door Penélope Cruz en Peter Sarsgaard, hen op de hielen zit. Wat volgt is een ogenschijnlijk doelloze tocht door Noord-Amerika.
Het uitgangspunt is tamelijk briljant en veelbelovend: uitgerekend een vrouw met twee persoonlijkheden (haar eigen en die van de feministische schrijfster Shelley), wordt tot leven gewekt om gedwongen de bruid van een monster te zijn. Gyllenhaal, die ook het scenario schreef, benut het echter amper. De kern van wat ze wil vertellen zit bovendien verpakt in een redelijk oninteressant verhaal dat gaandeweg aan urgentie verliest.
Na het zien van The Bride of Frankenstein concludeerde Gyllenhaal terecht dat de titelfiguur niets heeft in te brengen en geforceerd een rol moet invullen. Ze wordt zonder toestemming tot leven gewekt om de partner te zijn van een man die ze niet kent en niet begeert. Dat gegeven, samen met het feit dat Mary Shelley zich staande moest houden tussen mannelijke schrijvers, en dat vrouwen anno 2026 nog altijd te maken hebben met grensoverschrijdend gedrag, vormde de inspiratie voor The Bride!.
Het monster is te lezen als metafoor voor de feministische beweging van de jaren zestig en zeventig. Zijn bruid staat symbool voor de MeToo-beweging. In beide gevallen is het beoogde eindresultaat nog niet bereikt. Vrouwen hebben nog steeds te kampen met ongewenste intimiteiten, en veel mannen beschouwen en behandelen hen nog altijd niet als gelijkwaardig.
Het is een relevant en belangrijk punt. Gyllenhaal probeert dit te onderstrepen door bijvoorbeeld vrouwen te tonen die fan worden van The Bride, haar uiterlijk kopiëren en zich niet neerleggen bij mannelijke dominantie. Ook laat ze The Bride herhaaldelijk benadrukken dat talloze stemmen nooit gehoord worden. Een sterke boodschap alleen volstaat echter niet; een film heeft ook een boeiend plot nodig.
Het acteerwerk is zonder meer degelijk, al springt juist Annette Benings ingetogen rol vertolking van de wetenschapper er in positieve zijn uit. Het is bovendien prettig om Penélope Cruz weer eens op het witte doek te zien, al lijkt deze rol haar minder op het lijf geschreven. Visueel is de film keurig verzorgd. Vooral de weergave van het New York van negentig jaar geleden is overtuigend.
The Bride! opent met een duidelijke ambitie en een onderhoudend begin. Gaandeweg verliest het verhaal echter focus en verzandt het in een wat rommelige en minder meeslepende onderneming. Gyllenhaal had welllicht nog langer aan het script moeten sleutelen voordat ze het tot leven wekte.
