in Recensies
Update:
Een Mexicaanse balletdanser steekt illegaal de grens met Amerika over om bij zijn geliefde te zijn. Zij: een gefortuneerde witte vrouw die via de stichting van haar familie kunst- en cultuurprojecten voor minderheden financiert. Hij: een van die minderheden. Een jongen uit een simpel Mexicaans gezin, maar met een uitzonderlijk talent. Zij komt er al snel achter dat er voor hem geen plek is in haar zorgvuldig gecureerde bestaan. Hij laat zich niet zomaar wegsturen. Dreams is een kritische film over wit privilege en systemisch racisme. Althans, de eerste drie kwart van de film.
Dreams start met de gevaarlijke vlucht van danser Fernando richting Amerika. Wanneer hij veilig het huis van zijn vriendin Jennifer weet te bereiken, wacht hem een nieuwe strijd. Zijn lief is allesbehalve blij met zijn komst. Uit angst dat een relatie met een veel jongere, veel armere en buitenlandse danser haar reputatie zal schaden, duwt ze de jongen op kille wijze steeds verder van zich af.
De flashbacks die de voorgeschiedenis van Fernando's vlucht uit de doeken doen, schetsen een heel ander beeld. Aan de Mexicaanse grens kan het stel zichzelf zijn. In Amerika is de wereld van Jennifer kil en klinisch, in Mexico zonnig en warm. Die tegenstelling is slechts een van de vele manieren waarop Dreams voelbaar maakt hoe ongelijkheid en systemisch racisme niet alleen deze romance, maar ook ons westerse wereldbeeld vormen.
In Dreams is wit privilege niet iets wat in grote gebaren zit, maar in de vanzelfsprekendheid van de kleine dingen. Jennifer spreekt geen Spaans, niet met haar geliefde en niet met haar vaak onzichtbare werknemers. En dat terwijl ze al jaren samenwerkt met Mexicaanse en andere Spaanstalige organisaties. Via vertaalapps communiceert ze met de anonieme mensen die haar huizen in San Francisco en Mexico-Stad onderhouden, wat de afstand tussen haar en 'de ander' alleen maar groter maakt.
Haar merkkleding, designermeubels en even chique als overvolle koffers zouden stuk voor stuk een maandsalaris betekenen voor diezelfde werknemers. Jennifer lijkt zich daar geen seconde echt bewust van te zijn. De vanzelfsprekendheid waarmee zij, en haar familie, zich door het leven beweegt is veelzeggend. De familie McCarthy gelooft weliswaar oprecht in haar missie om kansen te creëren voor mensen als Fernando, maar dan moeten die mensen wel netjes op hun plek blijven.
Chastain speelt dit alles met een kilte die bewonderenswaardig is en tegelijk vervreemdend. Haar Jennifer is een zorgvuldig geconstrueerde buitenkant, geboetseerd uit perfecte designerkleding en een publieke persona die haar emoties niet toont. Chastain beheerst dat masker volledig en houdt daarmee zowel de kijker als Fernando lang op afstand. Fernando wordt in haar wereld voorgesteld als protegé, als vriend, als succesverhaal van de stichting, maar nooit als volwaardig partner.
Ook Isaac Hernandez, die als danser bij de grootste gezelschappen van de wereld danste, waaronder het Nederlandse Nationale Ballet, is overtuigend in het stille verzet tegen de houding van zijn geliefde en de situatie waarin dat hem dwingt. Al is hij als acteur wel minder geloofwaardig dan als danser. De scènes waarin hij in San Francisco traint bij een gerenommeerde choreograaf zijn adembenemend.
Tot zover bouwt regisseur Michel Franco aan een zorgvuldig portret van machtsdynamieken, en performatieve liefdadigheid. Het ongemak kruipt naarmate de film vordert steeds verder naar de oppervlakte om uiteindelijk tot een schokkend keerpunt te komen wanneer Fernando de rollen tussen hem en Jennifer probeert om te draaien. Met die keuze dreigt Franco alles dat hij tot dan toe opzette onderuit te halen. De ingetogenheid die de eerste drie kwart van de film juist zo sterk maakt, wordt volledig achtergelaten. Dat komt de geloofwaardigheid van het verhaal en de personages niet ten goede.
Daarmee verliest het argument dat Dreams lijkt te willen maken over systemische ongelijkheid aan kracht. Een genadeklap aan het slot duwt de film ruw weer terug de goede kant op, maar dan is het eigenlijk al te laat. Het resultaat is een film die zijn eigen kwaliteiten saboteert. De kritiek op de hypocrisie van de goedwillende elite is trefzeker en de film weet in het slot wel degelijk te raken, maar het verhaal was zonder die provocaties veel harder binnengekomen.
