Wie pure eenvoud en esthetiek verwacht van Cosmic Princess Kaguya!, komt bedrogen uit. Want waar de Studio Ghibli-animatiefilm The Tale of the Princess Kaguya helemaal met de hand getekend werd, heeft deze film stilistisch meer gemeen met Pokémon. De flitsende virtual reality vermengt zich hier zelfs totaal met het dagelijks leven. En hoewel de futuristische trip net iets te veel epilepsie opwekt, brengt de boodschap ons weer met beide voeten op de grond. Hoe spelen en genieten we weer op de rijke aarde in plaats van haar te vernietigen? Misschien weet alleen een kosmische tienerprinses hier raad mee.
Op het eerste gezicht lijkt Iroha een ijverige en uitgebluste laatstejaarsscholier in Tokio. Ze studeert non-stop voor haar eindexamens in haar kleine studio. Beide zaken bekostigt ze zelf met behulp van een baantje in de late avond. Tot ze een baby vindt in een regenboogkleurige telefoonpaal. Komt dat misschien bekend voor? Het sciencefictionverhaal is inderdaad losjes gebaseerd op het Japanse volksverhaal The Tale of the Bamboo Cutter.
Algauw brengt het meisje leven in het doodse appartement. En een deuk in het juk van de allesoverheersende prestatiecultuur. De baby groeit aan een kosmische snelheid uit tot een tiener en neemt haar mee op virtual reality-trips. De strip-achtige vertelstijl met voice-over ruimt dus vaak plaats voor een flitsend tieneruniversum. Van 'streamers' met stijgende volgersaantallen tot avatars die concurreren op zangtalent en 'kawai' accessoires. Ook de virtuele wereld is niet gevrijwaard van prestatiedrang.
Maar de ontwapenende Kaguya opent wel degelijk de ogen van Iroha. Ze laat zien dat er nog veel meer bestaat dan studeren, discipline en sparen. Ze leert weer genieten. Ze herontdekt het plezier van een prestatie die ontstaat uit creativiteit en plezier. Ook visueel werkt de virtual reality-wereld aanstekelijk. Droomelementen en superkrachten vieren zich bot tegen een decor van traditionele Japanse elementen zoals tempels en kimono's.
Maar op een gegeven moment worden haar avonturen wel heel meta. De tripjes met een buitenaardse vriendin bevatten al meer fantasie dan de gemiddelde kijker aankan. Maar de maker van de serie experimenteert net als in de Studio Ghibli-film met tijdsverschillen. Blijft het verhaal overeind na de Nolaneske plottwists of bezwijkt het aan zijn ambities? In combinatie met de tijdsduur van 142 minuten treedt er nét iets te veel verzadiging op.
Bovendien getuigt deze futuristische anime van een naïef vooruitgangsoptimisme in onze westerse ogen. De virtual reality-wereld baadt in ecomodernisme: de sky is the limit, zonder het bijbehorende afval. Met als kers op de taart een vleugje transhumanisme. Wie heeft er nog menselijke vrienden nodig als je in de toekomst je favoriete avatars tot leven kan wekken?
Maar de boodschap halverwege de film blijft wél overeind tussen die grote manga ogen en stadion meezingers. De aarde lijkt van afstand een planeet vol leven, creativiteit en plezier. We halen dat er alleen niet genoeg uit omdat we voorrang gaven aan andere dingen. En de enige weg terug vind je pas als je genoeg tijd spendeert met een kind. Misschien wel het kind dat nog in jezelf sluimert?
Cosmic Princess Kaguya! is te zien bij Netflix.
