in Recensies
Update:
Ze glimlacht breed, maakt constant grapjes en kan niet stilzitten. Ze heeft niet door hoe overduidelijk stijf van de stress ze staat. Alleen in al de trailer van PAAZ is te zien hoe zuiver Gaite Jansen deze blik en uitstraling levensecht speelt. Kijk de hele film en word getrakteerd op nog veel meer prachtwerk van haar.
Jansen speelt Emma, waar het in de openingsscène overduidelijk niet goed mee gaat. Een minuut later doet ze zelfs een zelfmoordpoging. Een psychiater in het ziekenhuis adviseert Emma om te verblijven op de PAAZ-afdeling, de plek waar het brein medische hulp krijgt. Ze gaat akkoord met één of twee nachtjes, aangezien er volgens haar toch niks aan de hand is. Maar ontdekt dan dat ze zichzelf voor de gek houdt.
Jansen heeft sinds haar tienertijd altijd geacteerd in films, series en op de planken. Toch is ze bij het grote publiek nog niet heel bekend. Ieder die PAAZ kijkt kan echter niet meer om haar heen. Dit is acteren voorbij Nederlands topniveau. In tegenstelling tot Jansens acteren is de invulling van het verhaal om haar personage heen zwak.
Ten eerste duurt het lang voordat psychische hulp merkbaar is. De verleners stellen zich op als figuren die je mag passeren als je daar zin in hebt, en ze laten alles over aan de patiënten. Wanneer de hulp iets meer zichtbaar wordt is het soms nog steeds krankzinnig slecht geschreven: Emma benadert haar psychiater voor hulp. Die vraagt hoe ze zich voelt. 'Kut', bekent ze. 'Wil je er over praten?', vraagt de psychiater. Een belediging voor hulpverleners.
Ten tweede wordt er teveel leentjebuur gespeeld. Je kan niet in een Nederlandse film klakkeloos iets nadoen dat bekend is uit Amerikaanse films. Het werkt alleen in de juiste context. Neem bijvoorbeeld het nachtelijk potje tafeltennis, waar alle patiënten één voor één bij aansluiten als toeschouwers. Een gezellig moment zoals bekend uit andere films. Alleen kunnen die patiënten in hun slaapkamer onmogelijk weten dat er een wedstrijd gaande is elders op de afdeling.
Of een ontsnappingspoging uit de kliniek. Dat gaat, ook weer zoals bekend uit andere films, gepaard met een vrolijk muziekje. Want het moet lollig zijn. Maar het volgt direct op een gesprek waarin Emma en een medepatiënt de ontsnapping plannen om samen zelfmoord te plegen. Hoe ongepast kan je het maken? Een oprecht, origineel moment met een stemrecorder dat werkt binnen het verhaal toont de kracht van zelf iets bedenken.
PAAZ komt pas in de tweede helft op gang. Emma kan er dan niet meer omheen dat er iets niet goed gaat, door te leren dat haar 'normale gedachten' niet voorkomen bij anderen. Al is de uitwerking nog steeds niet bijster origineel. Emma krijgt bijvoorbeeld een emotionele klap en in de volgende scène staat ze huilend onder de douche. Dat is niet alleen uitgekauwd, maar ook nog eens lui doordat daar verder niet op terug wordt gekomen.
De overige patiënten op de afdeling moeten kleurrijke figuren zijn, zoals in Loenatik - een onvermijdelijke vergelijking door de aanwezigheid van acteur Martin van Waardenberg. In die komische serie en film slagen ze daarin, in PAAZ is het eendimensionale slappe hap. Neem Waardenberg: zijn personage heeft geen enkele andere karaktertrek dan dat hij graag rent. Een andere dame spreekt alleen maar over haar eeuwig afwezige 'Guus', en haar verhaallijntjeeindigt op een idiote, onlogische manier.
Toch raakt PAAZ af en toe. Mogelijk dankzij het spel van Jansen. Hoe dan ook zorgt zij er voor dat de aandacht geen moment verslapt. Waardoor ook minder opvalt dat het camerawerk saai is, en dat de geluidsafdeling soms vreemde keuzes maakt; sinds wanneer geeft een hondje een zielig blafje bij het draaien van een drol? Het is te hopen voor de Nederlandse cinema dat Gaite Jansen na haar terugkeer uit een paar jaar in de V.S. toch vooral hier blijft acteren.
