Recensie

Jarhead (2005)

Doeltreffend en boeiend relaas over wat het militaire bestaan met een man doet.

door Kaj van Zoelen om 14:31 in RECENSIES
Jarhead poster
Regie: Sam Mendes | Cast: Jake Gyllenhaal (Anthony Swofford), Peter Sarsgaard (Allen Troy), Jamie Foxx (Staff Sgt. Sykes) e.a. | Speelduur: 122 minuten

Jarhead is een oorlogsfilm, maar geen gebruikelijke. Er is geen oorlogsheroïek of zelfopoffering te zien en bloedige veldslagen komen er ook niet in voor. Frustraties over geliefden aan het thuisfront die niet trouw blijven, verveling en bloeddorstigheid waaraan geen gehoor gegeven kan worden, daar gaat de film wél over. Regisseur Sam Mendes wil met deze film niet zijn ideologie over oorlog, of over de Golfoorlog in het bijzonder, tentoonspreiden. Hij en scriptschrijver William Broyles Jr. willen vooral het existentiële verhaal van één soldaat vertellen, Anthony Swofford. Zij baseerden zich daarvoor op zijn in 2002 gepubliceerde memoires.

Swofford is een jongeman die eind jaren ’80 in het leger verzeild raakt. Hij wordt een ‘jarhead’, wat slang is voor soldaat (vanwege de kale kop). “Welcome to the suck”, wordt er tegen hem gezegd, waarbij ‘the suck’ slang is voor het leger. Hij ondergaat een grondige training terwijl hij integreert in de groep en tegelijkertijd een beetje een buitenstaander blijft. Hij wordt beste maatjes met Allen Troy en allebei komen ze dankzij hun vaardigheden terecht bij een elite-eenheid van scherpschutters. Dit gedeelte van de film doet sterk denken aan Full Metal Jacket en doet daar wonderwel niet veel voor onder.

Na de training worden de mannen direct naar Koeweit gestuurd, als onderdeel van operatie Desert Shield. Het lange wachten is aangebroken. De soldaten verdrijven de tijd met het schoonmaken van hun geweer, masturberen, kletsen, drinken, hun geweer nog maar eens schoonmaken en nog maar eens masturberen. De hitte is ondraaglijk, het landschap gekmakend. Als de oorlog dan eindelijk begint, komen de mannen telkens te laat; de luchtmacht is overal al eerder geweest en de soldaten krijgen in plaats van de actie die ze willen zien slechts verkoolde lijken en brandende olieputten voor hun kiezen.

Ze zijn machteloos, kunnen niets doen en de nutteloosheid van hun hele missie is schrijnend. Maandenlang is door constante spanning en een surrealistische omgeving hun psyche langzaamaan naar de klote geholpen, vervolgens vallen hun enige doelwitten ten prooi aan kogels van Amerikaanse vliegtuigen en uiteindelijk mogen ze geen schot lossen. Maar hoewel de militairen geen bloed mogen doen vloeien, zoals een vorige generatie dat veelvuldig in Vietnam deed, komen zij ook gedeprimeerd en gedesillusioneerd thuis.

Waarschuwing! De volgende alinea bevat enigszins gedetailleerde informatie omtrent het einde van de film!

De politiek rondom de eerste Golfoorlog is niet belangrijk in Jarhead. Mendes filmt niet de destructieve kracht van oorlog, en maakt geen statement tegen oorlog. Maar met behulp van een ijzersterke cast, zeer goed camerawerk en dito muziek van Thomas Newman brengt hij veel interessantere gedachtes over. Swofford mag aan het eind dan eindelijk toch iemand gaan neerschieten. Op het moment van opperste spanning wil hij net de trekker overhalen, maar dan komt er een meerdere aangelopen met andere orders. Vervolgens is de oorlog afgelopen en staan Swofford en Troy er beduusd bij. Ze hadden actie willen zien. En de kijker eigenlijk ook. Mendes confronteert ons met ons eigen verlangen naar dood en verderf als het om oorlog en oorlogsfilms gaat, welke (mogelijk ‘legitieme’) reden we daar dan ook voor mogen hebben.

30 Reacties

account_circleLog in of registreer om mee te praten.

Mr-Majestyk

Avatar

Zou je die spoilers niet even verwijderen? Ik heb de film ook al gezien, en verklappen dat ze nooit één kill maken is een beetje lame IMO.

En daarnaast vind ik dat ze het gedeelte 'in training' zeer zorgvuldig juist niet aan full metal jacket hebben doen denken.

Vette film!

Stok

Avatar

Oh leuk einde

chess

Avatar

Leuke recensie maar ik vind het wel een beetje jammer dat je het einde verklapt.

Minority_freak

Avatar

chess "Leuke recensie maar ik vind het wel een beetje jammer dat je het einde verklapt."

Gelukkig dat ik de film al gezien heb (die overigs inderdaad vrij knap is!), maar een spoiler-tag zou in de recensie toch wel op z'n plaats zijn...

Rubbert

Avatar

Leuk, ga er vanavond heen... Sukkel

KW

Avatar

Inderdaad. Ik wil 'm nog kijken, maar ik vind ook dat er teveel gespoiled is in de tekst. Jammer.

Silver

Avatar

Eigenlijk zegt de recensie niet meer dan de trailers, en verder, een hoop recensie geven aan dat er niet in geschoten wordt, om de simpele reden dat het geen plot is maar een gemoedstoestand. Heb de film gezien en ik moet zeggen dat ik het geen spoiler vind.

-Jelle-

Avatar

Er staat volgens mij een fout in je recensie. Ze worden namelijk in Saudie-Arabie gestationeerd als ik het mij goed herinner, aan de grens met Koeweit.

Filip

Avatar

Damn, had beter eerst de reacties gelezen i.v.m. spoiler :(

dalien

Avatar

Ik vond het geen échte bioscoopfilm zoals meeste oorlogsfilms, maar ik vond deze toch wel erg bijzonder! Ook een paar keer gelachen..
Toch wel een aparte film!

Rubbert

Avatar

Ik vond hem heel erg goed!! :W BTW, ze hebben al een waarschuwing in de recensie geplaatst.

SunChaser

Avatar

Wat zeuren jullie nou over spoilers? In elke preview, bespreking en trailer zie je dat de plot draait dat er geen oorlogsituatie is voor de Jarheads. Ik wist t van te voren en juist daarom ben ik de de film gaan zien, had geen behoefte aan een vechtfilm.

Dat gezegd hebbende, het is echt een waanzinnig goede en leuke film. Kan me voorstellen dat ze zo gek worden als een deur in die verzengende hitte. Erg goed geacteerd, en de brandende olievelden waren een hoogtepunt.

smetter

Avatar

Ik ben hem nu aan het downloaden. Ben benieuwd.

merijnsa

Avatar

smetter "Ik ben hem nu aan het downloaden. Ben benieuwd."


Dus het is geen biosfilm? Ik wou erheen, maar nu twijfel ik toch nog. De trailer was wel erg vet, maar dat zijn veel trailers...

SunChaser

Avatar

merijnsa "Dus het is geen biosfilm? Ik wou erheen, maar nu twijfel ik toch nog. De trailer was wel erg vet, maar dat zijn veel trailers..."


Het is wel degelijk een biosfilm. De weidsheid, de hitte, de olieregen, je moet t zien in de bios.

enliah

Avatar

Mr-Majestyk "Zou je die spoilers niet even verwijderen? Ik heb de film ook al gezien, en verklappen dat ze nooit één kill maken is een beetje lame IMO."


Aap!
In de resentie staat t ten minste nog na een waarschuwing.
Jij bent hier degene die het einde zonder spoilers verklapt!

Steadicam

Avatar

[rating 4.5]. Een waardevolle toevoeging aan het (anti)oorlogsgenre. Geeft net weer even een andere kijk op het leger, maar ook bij deze film bedenk je je nog wel een keer voordat je intekent. Wie Jarhead kon waarderen, moet ook het verrassende Buffalo Soldiers eens gaan kijken. Iets minder serieus, minder budget en minder realistisch, maar die film heeft thematisch een aantal opvallende raakvlakken met Jarhead.

Frenkieb

Avatar

Hij was goed goed goed!! Zeker zien in de bios!!

Bluesky

Avatar

enliah "Aap!
In de resentie staat t ten minste nog na een waarschuwing.
Jij bent hier degene die het einde zonder spoilers verklapt!"


Zijn reactie stond er voordat er een spoiler waarschuwing in de recensie stond. Ik ga jou nu toch ook niet lopen flamen omdat je de spoiler in je post gequote hebt ;)

jordie0611

Avatar

Mr-Majestyk "
En daarnaast vind ik dat ze het gedeelte 'in training' zeer zorgvuldig juist niet aan full metal jacket hebben doen denken."


Ik vond juist wél dat ze de film duidelijk aan Full Metal jacket hebben doen denken. Er zaten zeker verwijzingen in, met natuurlijk ook de geniale "This is my rifle"

enliah

Avatar

Bluesky "Zijn reactie stond er voordat er een spoiler waarschuwing in de recensie stond. Ik ga jou nu toch ook niet lopen flamen omdat je de spoiler in je post gequote hebt ;)"

Ow oke. In dat geval is het redelijk dom van de recensist.

Bluesky

Avatar

jordie0611 "Ik vond juist wél dat ze de film duidelijk aan Full Metal jacket hebben doen denken. Er zaten zeker verwijzingen in, met natuurlijk ook de geniale "This is my rifle""


Het geniale 'This is my Rifle' is een hele oude uit de officieuze trainings handleiding van tal van legereenheden, oa het USMC Smiley face

Maar daar zijn ze wel het meest creatief met het verzinnen van lompe teksten.
Ik heb een recensie gelezen van Doom (niet gezien) waarin de schrijver het een belediging van het huidige mariniers corps vond dat een van de soldaten riep: 'Kill 'm all, let God sort 'm out'
De lieve man moest eens weten dat dit een uitspraak is die al een tijdje gebruikt wordt bij die club en gewoon is overgenomen in de film.

[sph] Jesper

Avatar

Bluesky "Het geniale 'This is my Rifle' is een hele oude uit de officieuze trainings handleiding van tal van legereenheden, oa het USMC Smiley face
"


Het is alleen van het US Marine Corps (USMC) en het is gemaakt na de aanval op Pearl Harbor.

Rifle Creed "This is my rifle. There are many like it, but this one is mine.
My rifle is my best friend. It is my life. I must master it as I must master my life.
My rifle, without me, is useless. Without my rifle, I am useless. I must fire my rifle true. I must shoot straighter than my enemy who is trying to kill me. I must shoot him before he shoots me. I WILL...

My rifle and myself know that what counts in this war is not the rounds we fire, the noise of our burst, nor the smoke we make. We know that it is the hits that count. WE WILL HIT...

My rifle is human, even as I, because it is my life. Thus, I will learn it as a brother. I will learn its weaknesses, its strength, its parts, its accessories, its sights and its barrel. I will ever guard it against the ravages of weather and damage as I will ever guard my legs, my arms, my eyes and my heart against damage. I will keep my rifle clean and ready. We will become part of each other. WE WILL...

Before God, I swear this creed. My rifle and myself are the defenders of my country. We are the masters of our enemy. WE ARE THE SAVIORS OF MY LIFE.

So be it, until victory is America's and there is no enemy, but peace!"

Qaizer

Avatar

Ik kwam nogal depri de bios uit, mede vanwege dat obscure einde, maar ik besefte ook de boodschap die Mendes juist met dit einde wilde meegeven.

In een interview in Empire zei Mendes over die Full Metal Jacket scenes dat hij eerst probeerde een andere aanpak te nemen, maar het is nou eenmaal niet anders dan FMJ het voorstelt; geschreeuw, witte muren, etc. Toch denk ik dat Mendes het trainingssegment als een inleiding gebruikt en niet als de helft van een tweeluik zoals Kubrick.

ethrellik

Avatar

Hmmmm, vond het echt een K*TFILM!
Op geen een stukje was er actie of iets aan de hand.
vond de humor zwaar slecht!
voor mij een rating 2! :(

princesje

Avatar

ethrellik "hmmmm, vond het echt een K*TFILM!
Op geen een stukje was er actie of iets aan de hand.
vond de humor zwaar slecht!
voor mij een rating 2! :("


Toch wel nog iemand die baat had gehad bij het lezen van de spoiler alvorens cinema-waarts te trekken Smiley face

[sph] Jesper

Avatar

ethrellik "hmmmm, vond het echt een K*TFILM!
Op geen een stukje was er actie of iets aan de hand.
vond de humor zwaar slecht!
voor mij een rating 2! :("


Het gaat dus ook niet om de actie pannenkoek...

spontaantype

Avatar

princesje "Toch wel nog iemand die baat had gehad bij het lezen van de spoiler alvorens cinema-waarts te trekken Smiley face"

spontaantype

Avatar

Met ethrelik eens...Waardeloos.... Missing the point...

Koning L

Avatar

Een erg vermakelijke film.. inderdaad weinig actie, maar dat heeft helmaal niets te maken met of de film goed is.

Als je teleurgesteld bent dat er geen actie in zit komt dat omdat je zelf met een verkeerd idee naar de bioscoop bent gestapt( of naar tv heb gekeken etc)

acties