This Is I vertelt het verhaal van Ai Haruna, een van Japans bekendste transgender-persoonlijkheden. In de eerste twintig minuten wordt de erbarmelijke jeugd van de als Kenji geboren Ai in een flitsende montage verteld. Kenji is een jongetje dat zich graag als meisje kleedt en op het podium staat, waarop pesterijen en gedachten over zelfmoord volgen. Met de subtiliteit van een sloopkogel word duidelijk gemaakt: Kenji wil liever meisje zijn en gaat het als jongen niet redden. Gelukkig vindt ze als Ai aansluiting bij de performers van een burlesk-club.
Na een nogal theatrale opening komt de nuance voor het eerst naar voren in de vorm van haar mentor bij de club. Grappig is hun eerste kennismaking, waarbij Ai haar vertelt over de pesterijen die ze heeft moeten verduren. "Iedereen hier heeft zo'n jankverhaal," reageert ze koeltjes. "Je bent niet anders." In de loop van de film voorziet de ervaren mentor Ai van tough love en advies. Hoewel de performers van de club trots zijn op hun status als Okama (een Japanse term voor vrouwelijke mannen en transgenders), blijkt Ai nog zoekende.
Op het juiste moment kruist haar pad met een chirurg. De man is gedeprimeerd door de klinische sfeer binnen zijn werkveld, waarin losse lichaamsdelen belangrijker zijn dan de patiënt. Na het eerste optreden van Ai ziet de arts in dat hij haar wil helpen met een revolutionaire behandeling, op voorwaarde dat ze haar transitie met haar ouders deelt.
De coming-outscène die volgt is weliswaar sentimenteel, maar het script bevat de fijngevoeligheid om ook Ai's eigen angsten en invullingen mee te wegen. In contrast met de tenenkrommende coming-outscène van Will Byers in het laatste seizoen van Stranger Things blijkt die van Ai in This Is I geloofwaardig en ontroerend.
Nieuwkomer Haruki Mochizuki doet het prima als Ai, die begint als naïeveling maar geleidelijk steeds volhardender wordt in haar wens volledig te transitioneren. Tactisch is dat de film aandacht besteedt aan de risico's die de arts voor haar nam; destijds was het nog ongebruikelijk en bovendien illegaal om geslachtsveranderingen uit te voeren. Daarmee blijkt de arts vooral gedreven door altruïsme.
"God heeft gewoon een klein foutje gemaakt," zegt de arts, vlak voor een grote operatie. "Ik ga dat voor je fixen." Het feit dat hij continu belaagd wordt door sceptische rechercheurs, maakt hem een symbool voor de vaak ongenoemde stille motor in de transgenderbeweging: de innoverende dokters, die hun eigen carrière op het spel zetten om transmensen te helpen.
Cinematografisch maakt This Is I indruk. De kleurrijke en op locatie geschoten beelden geven een sferisch beeld van het Japan in de jaren negentig en vroege jaren nul. Ook de choreografie is imponerend en wordt tactvol ingezet om Ai's gevoelens over te brengen. Zo verbeeldt een bombastisch, flashmob-achtig nummer het moment waarop Ai voor het eerst een jurk draagt in de stad. Het is zichtbaar dat kosten noch moeite zijn gespaard tijdens deze scène, waarin de straat vol staat met archetypes uit de Japanse popcultuur.
Door de coming-of-age-structuur en de toevoeging van de nummers heeft de eerste helft van de film iets Disney-achtigs, al breekt de meer grillige tweede helft met die sfeer. Dan komen complexe vraagstukken over de transervaring binnen de strikte Japanse cultuur aan bod. Zo blijkt Ai ondanks haar transitie nog steeds niet door iedereen erkend te worden als vrouw, omdat ze geen kinderen kan krijgen. Daarmee blijkt de film naast spetterend sprookje ook een exploratie van de complexe vraagstukken rondom gendertransities.
This Is I weet (in Hollywood enigszins uitgekauwde) transgenderthematiek op een frisse wijze te benaderen door de band tussen een transgendervrouw en haar dokter centraal te stellen. Een sentimentele coming-of-age-film die choreografie afwisselt met complexe vraagstukken zou op papier niet moeten werken. Toch blijkt This Is I een coherent en optimistisch drama, wat best een prestatie is.
This Is I is te zien bij Netflix.
