in Recensies
Update:
Wat doe je nadat je in de meest succesvolle en invloedrijke band hebt gezeten? Het is een vraag die zich opdrong bij veel fans van de Beatles en Paul McCartney toen de Fab Four eind jaren zestig uit elkaar gingen. De unieke samenkomst van creatieve geesten die onvergetelijke liedjes voortbracht was voorbij; de spanningen tussen de leden waren niet meer op te lossen.
Paul McCartney: Man on the Run begint met het einde van de Beatles, terwijl Paul McCartney in een voice-over het heeft over de schuld die hij voelt voor het uit elkaar vallen van de band. Het blijft nog steeds een twistpunt, wie nou de handdoek definitief in de ring gooide of wie de grote boosdoener was. Sommige mensen geven Yoko Ono de schuld. Manager Allen Klein was ook geen lieverdje en iemand waar McCartney niet mee door een deur kon.
Macca, zoals de knapste Beatle liefkozend wordt genoemd, legt de verantwoordelijkheid deels bij John, die hem bekende dat hij graag uit de band wilde stappen en het zag als een echtscheiding. Een vreemde periode volgde waarin het nieuws nog niet werd gedeeld met de buitenwereld, want het uiteenvallen van de legendarische band leek voor de ontelbare fans een onvoorstelbaar feit.
De documentaire toont mooi hoe McCartney in die periode koos om zich af te zonderen op het Schotse platteland. Hij kocht een boerderij en ging er met zijn vrouw Linda Eastman in wonen. Een bijzondere keuze voor een van de grootste popsterren ter wereld. Regisseur Morgan Neville brengt het knus in beeld door gebruik te maken van foto's en filmbeelden die het koppeltje maakte op de boerderij.
McCartney's keuze voor het simpele boerenleven waar hij schapen hield en leefde van het land blijft fascinerend. In een tijd waarin popsterren larger than life zijn en constant maar in de spotlight willen staan is het verfrissend om te zien dat je ook kunt kiezen voor een soort alledaagse afzondering. McCartney heeft het zelf over het zoeken naar een ruimte om op te groeien na het hectische nonstop popcircus dat hij had ervaren met de Beatles.
De persoon die hem zou gronden was Linda en ze zouden al snel een gezin vormen. De documentaire toont de lieve huiselijkheid van het stel terwijl ze in het Schotse landschap liedjes zingen. Er wordt ook opgemerkt dat Linda en Paul allebei op jonge leeftijd hun moeders verloren. Het stichten van een gezin was daarmee een belangrijk middel voor het paar om stabiliteit te behouden in een onzekere en oppervlakkige wereld.
Muzikaal gezien werd McCartney's vroege periode destijds erg slecht ontvangen door fans en de muziekpers. Zijn eerste twee platen, McCartney en Ram, stelden mensen teleur die hoopten op de magie van vroeger. Is dit nu hoe een Beatle klinkt zonder zijn bandleden? Interessant genoeg heeft deze vroege periode een enorme herwaardering gekregen en de film snijdt aan wat die platen zo bijzonder maakt.
McCartney koos voor lo-fi opnames wegens de beperkte middelen waarover hij beschikte. Verder hebben zijn liedjes altijd iets oprechts en onschuldigs, alhoewel dat ook slecht kan uitpakken. Ram zou later door alternatieve muzikanten worden omarmd als een doe-het-zelfmeesterwerk waar McCartney bijna alles zelf deed en experimenteerde met eenvoudige maar effectieve opnameapparatuur.
Het is in deze periode dat Linda een deel werd van zijn muziek en zij zou haar leven lang een opmerkelijk bandlid zijn. Voor McCartney was zij toch de persoon die de leegte vulde van het wegvallen van de andere Beatles. De documentaire kiest er gelukkig voor om haar niet als een passieve muze af te schilderen.
Linda McCartney was een veelzijdig talent. Haar mooie fotoportretten van popsterren zoals Janis Joplin en Jimi Hendrix springen er gelijk uit in de film. Hoe zij zich muzikaal zou ontwikkelen blijft echter wat onuitgewerkt in de documentaire. Ze zong en ze speelde op de toetsen, maar wat was verder haar bijdrage aan het creatieve proces? Wat wel vaststaat, is dat zij de voornaamste partner zou blijven in McCartney's muzikale avontuur.
Paul McCartney: Man on the Run is een charmante documentaire die af en toe wat ruimte openlaat voor lichte kritiek, maar bovenal een positief beeld schetst van de man en zijn muziek. Liefhebbers van de Beatles weten hoe goed McCartney is in het schrijven van pakkende, melodieuze liedjes die je nooit meer vergeet.
Maar er is ook kritiek geweest op nummers die John Lennon heel denigrerend maar ook weer niet onterecht typeerde als 'granny shit'. Van die irritante oorwurmen zoals 'Ob-La-Di, Ob-La-Da'. Solo heeft McCartney ook wat van dit soort liefelijke onhippe en gedateerde nummers gemaakt zoals 'Mary Had a Little Lamb' en 'We All Stand Together' met al die dikke kwakkende kikkers.
Bepaalde muzikanten, zoals Nick Lowe en Chrissie Hynde, geven commentaar op McCartney's muzikale keuzes en stijl. Hij was niet iemand die trends volgde of bezig was met politieke of maatschappelijke zaken. Een liedje zoals 'Silly Love Songs' somt het misschien het beste op:
'Some people want to fill the world with silly love songs, And what's wrong with that?'. Hynde waardeert het wel dat McCartney koos voor tijdloze liedjes zonder het slachtoffer te zijn van de mode en trends die weer snel zouden vervagen.
Toch mist wat meer kritiek op McCartney's brave en soms ook wat tandeloze liefelijkheid. Alhoewel zijn talent als songwriter buiten kijf staat, is hij ook een soort boegbeeld geworden van veilige boomermuziek of oubollige dadrock. Waar de documentaire ook wat vaag in blijft, is de relatie tussen McCartney en zijn band Wings. Het idee was dat de leden ook vrijheid zouden krijgen en hun ding konden doen.
Maar zoals een aantal voormalige leden bekennen, is het moeilijk om als onbekende muzikant in de schaduw te staan van iemand die zo groot is als Paul McCartney. Dit zou uiteindelijk leiden tot voortdurende wisselingen in de band waarbij Paul en Linda de enige constante factoren zouden blijven.
Als een toegankelijke documentaire over McCartney's solocarrière blijft Paul McCartney: Man on the Run boeiend. Door middel van gimmicky animaties en speelse trucjes worden bepaalde periodes opgeleukt. Morgan Neville is een ervaren documentairemaker, die ook al veel films heeft gemaakt over popsterren zoals Twenty Feet from Stardom en Keith Richards: Under the Influence. In navolging van de methode die door Asif Kapadia populair werd gemaakt met Senna gebruikt de film archiefmateriaal en voice-overs van mensen die worden geïnterviewd, in plaats van de traditionele pratende hoofden.
Uiteindelijk overheerst het gevoel dat Paul McCartney: Man on the Run vooral bedoeld is als een revisionistische kijk op McCartney's carrière tot aan het uiteenvallen van de Wings begin jaren tachtig. Het is ook geen toeval dat de release van de film samenvalt met een nieuwe Wings-boxset en een boek over de band. De conventionele chronologische lijn van de film werkt toe naar wat momenten waarbij McCartney en zijn band tegen de verwachtingen in succes hebben en die willen benadrukken dat hij als soloartiest net zo getalenteerd is. Je krijgt ook zeker sympathie voor McCartney's muzikale reis en zijn oprechtheid in zijn artistieke keuzes.
Toch zal de film de echte Beatles-liefhebber er niet van kunnen overtuigen dat McCartney's solo-output beter is dan de muziek van de fab four. Of zoals Steve Coogans onhippe typetje Alan Partridge zelfverzekerd tegen een jonge muziekliefhebber zei in een sketch: "Wings, the band the Beatles could have been!" Een uitspraak die terecht lachwekkend is en laat zien dat Wings muzikaal gezien zeker over vakmanschap beschikte, maar in hun toegankelijkheid ook iets gezapigs, ouderwets en onsexy had. Juist de zaken die je wil vermijden in een rockband.
Paul McCartney: Man on the Run is te zien bij Prime Video.
