Recensie

Apocalypto (2006)

Perfect uitgevoerd avontuur in een exotische, prachtig aangeklede omgeving.

door Ronald Simons om 23:27 in RECENSIES
Apocalypto poster
Regie: Mel Gibson | Cast: Rudy Youngblood (Jaguar Paw), Raoul Trujillo (Zero Wolf), Gerardo Taracela (Middle Eye) e.a. | Speelduur: 135 minuten | Jaar: 2006

Met de woorden "Een grote beschaving kan pas van buitenaf worden veroverd als zij zichzelf van binnenuit heeft vernietigd" begint deze vierde film van regisseur Mel Gibson, waarnaar door vriend en vijand lange tijd werd uitgekeken. Wereldwijd staan velen grommend en tierend in de startblokken om hun antipathie tegen mediafiguur Gibson en hun nog steeds niet afgekoelde woede jegens The Passion of the Christ te botvieren op zijn nieuwste project. Voor filmliefhebbers valt gelukkig niets te vrezen, want Apocalypto is een ijzersterk en intens actieavontuur gesitueerd in het dichtbegroeide regenwoud van Midden-Amerika in de nadagen van de Mayacultuur.

De onheilspellende openingswoorden worden in de daaropvolgende honderdvijfendertig minuten volkomen bewaarheid door een niets en niemand ontziende achtervolgingsfilm waarin de koppen vlotjes rollen en het bloed behoorlijk in de rondte spuit. Mad Mel laat zich na Braveheart en The Passion of the Christ wederom van zijn bloederige kant zien, maar koos ditmaal als setting opvallend genoeg voor de zelden eerder geportretteerde Mayacultuur. In navolging van zijn vorige film, waarin Aramees, Latijn en Hebreeuws werd gesproken, is ook Apocalypto in een ongebruikelijke taal opgenomen. Gibson gaf gedecideerd de voorkeur aan de medeklinkerrijke, klakkende Mayataal die overigens nog altijd wordt gesproken op het schiereiland Yucatán.

We volgen in Apocalypto de Mayakrijger Jaguar Paw, een overtuigende rol van debuterend acteur Rudy Youngblood. Hij woont in een kleine, vredige gemeenschap in het tropische oerwoud, waar men leeft van wat de jacht oplevert. Op een ochtend wordt het dorp overvallen door krijgers van een onbekende stam. Deze hakken de zwakkere dorpelingen in stukjes en voeren de sterkere mee naar een modernere Mayasamenleving ergens aan de rand van het oerwoud. De vrouwen worden daar op de slavenmarkt verkocht en de mannen geofferd voor een betere oogst. Jaguar Paw ontsnapt ternauwernood, maar ziet zich in het oerwoud achtervolgd door een groep bloeddorstige krijgers en... een jaguar.

Veel van de kritiek die de film tot nu toe te verduren kreeg, spitst zich toe op de mediafiguur Mel Gibson, de bloederigheid en de historische accuratesse. Over dat eerste aspect kunnen we kort zijn, want als bij de beoordeling van een film rekening moet worden gehouden met wat de makers in hun vrije tijd uitspoken, is het einde zoek. De bloederigheid van Apocalypto wordt wereldwijd afgekeurd als zijnde excessieve exploitatie van geweld. Ook al lijkt deze kritiek vooral te zijn ingezet door de nog niet afgekoelde woede over The Passion of the Christ waarbij de nadrukkelijk in beeld gebrachte martelingen velen in het verkeerde keelgat schoten, een zeker patroon is onmogelijk over het hoofd te zien: drie van de vier films van Gibson bevatten expliciete beelden waarvan de wenselijkheid aan de orde kan worden gesteld.

Met betrekking tot de historische setting is door velen al betoogd dat de makers met feiten hebben geschoven wat zal resulteren in een foutieve opvoeding van het publiek. Voor deze criticasters speelt daarbij een grote rol dat de Mayacultuur niet eerder in een grote Hollywoodfilm is gerepresenteerd, waardoor zij vrezen dat het publiek zich later nooit meer los zal kunnen maken van de precieze verbeelding in Apocalypto. Alsof we het D.W. Griffith nu nog kwalijk nemen dat hij ons beeld van de Amerikaanse burgeroorlog heeft verpest met zijn Birth of a Nation uit 1915. Of alsof we Stephen Frears veroordelen omdat hij geen foutloos beeld van de Engelse koninklijke familie in The Queen heeft gegeven. Duidelijk moet zijn dat film altijd een representatie is en subjectiviteit geen steekhoudend argument mag zijn.

Op het artistieke vlak kan Apocalypto weinig verweten worden. Al in de eerste scène beweegt de digitale camera zich zo beweeglijk als een panter door het oerwoud van Mexico, waar de gehele film is opgenomen, en stopt vervolgens zo goed als nergens meer voor. In de adembenemende tocht door de jungle gaat het er hard aan toe en Mel Gibson laat het allemaal net zo expliciet zien als in een rechtgeaarde slasherfilm. De achtervolging van de krijgers door een jaguar is een enerverend hoogtepunt in een toch al enorm meeslepend, soms bloedstollend avontuur, dat je op het puntje van je stoel laat zitten tot het iets te dikke, moraliserende einde. Dat laatste zij Gibson vergeven, want Apocalypto is verder een perfect uitgevoerd avontuur in een exotische, prachtig aangeklede omgeving.

27 Reacties

account_circleLog in of registreer om mee te praten.

ASHWIN102

Avatar

Mooie recensie! Ik ben benieuwd. Niemand wilt naar de bios meegaan omdat de film te bloederig zou zijn. :(

ruben

Avatar

Heb de film nog niet gezien, maar kwam via de briljante site http://www.ekudos.nl dit artikel tegen: http://www.grenswetenschap.nl/permalink.asp?grens=879

grenswetenschap.nl "Met Apocalypto doelt Mel niet op het einde van de wereld maar op het einde van de Mayabeschaving. Ze waren verrot en moesten nodig gered worden, een referentie naar zijn visie over de huidige wereld. Om zijn verhaal te doen kloppen situeert hij de inkomst van de eerste spaanse christelijke missionarissen, het einde dus, zo'n 300 jaar vroeger dan het in werkelijkheid gebeurde."
En dat is dan wel weer typisch.
Ronald Simons "Voor deze criticasters speelt daarbij een grote rol dat de Mayacultuur niet eerder in een grote Hollywoodfilm is gerepresenteerd, waardoor zij vrezen dat het publiek zich later nooit meer los zal kunnen maken van de precieze verbeelding in Apocalypto."
Het lullige is natuurlijk dat er nog steeds inheemse stammen in Guatemala wonen die wel degelijk gevoelig zijn voor het schijnbaar eenzijdige beeld dat Gibson schetst.

Maar goed, ik ga niet oordelen voordat ik de film zelf heb gezien, hoewel die geweldsfetisch van Gibson me nou niet bepaald aantrekt.

drikus

Avatar

Lijk me tegeke film

hermit elephant

Avatar

drikus "lijk me tegeke film"

Als je verder al niks te zeggen hebt, neem dan in elk geval de moeite om vijf woorden correct te schrijven... }:

Winston

Avatar

Mel Gibson is de Werner Herzog van 2007! (of gaat Werner Herzog bewijzen dat ie dat zelf is?)

Maniakale briljante film!

Saldiac

Avatar

"Apocalypto" is een puike film die idd vrij snel in de versnelling gaat en nergens afremt.
Het einde is niet echt goed maar een kleine smet op de film.

De vergelijking met Werner Herzog trek ik niet, Herzog is toch veel eccentrieker en minder Hollywood (aka massa spektakel) gericht dan Gibson.
Ik kijk iig uit naar "Rescue dawn" met o.a. Christian Bale.

dalien

Avatar

Een hele spannende en mooie film! Ik vind het wel jammer dat ze niet dieper gingen op de geschiedenis van de maya's. Op een gegeven moment werd het wel heel erg rambo-like..

major malfunction

Avatar

Damn! Ruige film! Mag van mij een Oscar krijgen. Niet voor tere zieltjes.... Cijfertje? Mmmm... 8,5!

WoUtoMatiC

Avatar

ruben "
Het lullige is natuurlijk dat er nog steeds inheemse stammen in Guatemala wonen die wel degelijk gevoelig zijn voor het schijnbaar eenzijdige beeld dat Gibson schetst."

Er zijn altijd we ergens mensen te vinden die zich aan een bepaalde film storen. Een film is geen historsch document en moet ook niet zo bekeken worden.

Winston

Avatar

Ik ben bij dat hier wat tegenwicht gegeven wordt aan de kritiek die zich baseert op het gegeven dat er wat geschiedenisvervalsing in de film zit. Heeft iemand een link naar een statement van Mel Gibson waarin hij aangeeft dat hij een feitelijke representatie van historische gebeurtenissen heeft willen geven? Ik heb dit in ieder geval nergens kunnen vinden.

Ik zou dan ook wel eens van de criticasters willen horen welke film (uit welk tijdperk dan ook) een perfecte genuanceerde weergave van historische feiten geeft. Dat is namelijk per definitie niet mogelijk. Zelfs documentaires uit het hier en nu zijn altijd gekleurd door de keuzes van de maker. Objectiviteit bestaat nooit binnen dit medium.

Over het Maya rijk is nog zoveel onbekend en alles wat we denken te weten is volledig gebaseerd op interpretaties. Okay, Mel Gibson heeft ervoor gekozen de hoge kennis van astronomie en dergelijke van de Maya´s achterwege te laten. Maar in dienst van een spannende actiefilm, met veel oog voor visuele details (gebasseerd op wat we vanuit archeologische vondsten over de Maya´s weten), hoeft dat ook niet.

De slotscene waarin de Spanjaarden arriveren wordt door velen geïnterpreteerd als een verwijzing naar de superioriteit van het christendom. Maar als je de film onbevooroordeeld bekijkt haal je er eerder uit dat het drama voor het hoofdpersonage nog niet is afgelopen. Hij geeft aan dat ie zich terug wil trekken in het woud. Voor mij is dat eerder een statement dat een ander ´kwaad´ gearriveerd is.

Ik ben met name benieuwd hoe deze film door de criticasters ontvangen zou zijn, als deze niet door Mel Gibson gemaakt was.

Westlander

Avatar

Natuurlijk gaat het Mel Gibson niet om eens even nauwgezet de Mayacultuur foutloos weer te geven. Het gegeven wordt uitgewerkt tot een (bijna letterlijk) bloedstollende film waarbij dood en verderf van het scherm afspatten.
Bij vlagen is Apocalypto te schunnig om te blijven kijken maar de adembenemende snelheid van de achtervolgingen door mens en dier houden je bij de les. Het camerawerk is weergaloos.

Master

Avatar

Het is echt een superfilm. Niet verwacht dat ie zo goed zou zijn. Normaal hou ik niet van niet-engelstalige films, maar dit is echt super. De drama de actie is mooi op beeld gebracht.Een 8,5 T+)

jacq

Avatar

Ik weet het niet hoor Master of ik het wel zo'n superfilm zal vinden. Heb zo mijn twijfels zeker na het lezen van de link die Ruben geplaatst heeft. Passion of The Crist vond ik ook echt helemaal niks.

Colonel_Kurz

Avatar

Ronald Simons "Met betrekking tot de historische setting is door velen al betoogd dat de makers met feiten hebben geschoven wat zal resulteren in een foutieve opvoeding van het publiek. [...] Alsof we het D.W. Griffith nu nog kwalijk nemen dat hij ons beeld van de Amerikaanse burgeroorlog heeft verpest met zijn Birth of a Nation uit 1915. Of alsof we Stephen Frears veroordelen omdat hij geen foutloos beeld van de Engelse koninklijke familie in The Queen heeft gegeven. Duidelijk moet zijn dat film altijd een representatie is en subjectiviteit geen steekhoudend argument mag zijn."
Maar zouden we een film serieus nemen als die het volgende zou doen:
Julia Guernsey "It would be as though somebody did a movie on our American culture and they had Madonna and Marilyn Monroe riding in a car together, or they had a meeting of George Bush, Teddy Roosevelt and George Washington because why not condense a couple hundred or a couple thousand years?"
(lees de rest hier.)
Nee, dan zouden we die film hoogstens als een curieus cultfilmpje beschouwen, waar sommigen misschien om zouden kunnen lachen.

Overigens vind ik Birth Of A Nation een walgelijke, racistische geschiedsvervalsing, de revolutionaire combinatie van montage en verhaal vertellen ten spijt...

eddie1971

Avatar

Ik snap het niet meer hoor, TE BLOEDERIG, hoezo ????????? is toch gewoon allemaal NEP BLOED.

deze film is in mijn ogen de beste film van de laatste maanden.

tjaa als je niet tegen nepbloed kan, dan ga maar naar een walt disney film ofzo, er zit best veel nep bloed in. het is maar een film.

de film pakt je meteen vanaf het begin en laat je inderdaad 135 minuten niet meer los.

een fantastisch avontuur!! ik was een beetje sceptisch van te voren, maar ben echt drie dubbel verast zo goed vond ik em

Tabossi

Avatar

Mwah... Vanwaar alle fuzz?

Ten eerste: aangaande het expliciete geweld en bloederigheid. Dat valt ook wel mee, vind ik. Het misselijkmakende, welhaast pornografische geweld van The Passion wordt - gelukkig - nergens evenaard. Tuurlijk, zoals het beschonken Mel betaamd, zien we hier en daar een gescheurde ader of rollende kop, maar voor echt overbodig bloedvergieten moet je toch naar Saw 3 in de andere zaal.

Ten tweede: dit is nu typisch zo'n film waarvan ik denk: hij had zich net zo goed in de grote stad kunnen afspelen. Of op de boerenhei, zo u wilt. Het verhaal is mij inziens veel te veel op zichzelf, waardoor de boodschap (einde Maya-cultuur, ontevreden goden etc.) niet overkomt. Het is een beetje The Fugitive goes Tropical. Verpakt in een tot zekere hoogte geschiedkundig verantwoord jasje. Doe mij dan toch maar Braveheart.

johannes

Avatar

Ja dit lijkt me ook echt een film over Maya's.
Volgens mij had Mel evengoed een willikeurige indianenstam kunnen nemen in de jungle om zijn verhaal te doen.
Dit is voor mij al voldoende om de film niet te zien, hoe flitsend het camerawerk ook zal zijn.....
Een film over de Maya's moet voor mij een film zijn die iets toevoegd aan de onwetendheid van ons over dit volk en weet een regisseur dat niet te brengen dan ga ik liever naar een Vervolg van Indiana Jones, daar weet je tenminste dt het lekkere aktie wordt met een knipoog

Wowlymowly

Avatar

Knappe film, met vele mooie elementen. Teveel hollywood naar mijn zin, maar hé, mel moet ook zijn films kunnen slijten! Toch?

Tja, wat dat bloederige betreft, hij ís gewoon realistisch bloederig. Maar liever dat dan er een te gepolijste versie voor terug te krijgen. Het laat in ieder geval erg goed de waanzin van de maya's zien, maar ook de cultuur. Nou ja, enigzins dan, want het is vooral een actiefilm waarin menselijke aspecten meer en meer uit het oog worden verloren. Daar waar in den beginnen er bijzonder veel nadruk ligt op het persoonlijke- en groepsaspect, wordt het naar het einde toe gewoon een forse adrenalinestoot van jewelste.

Grappig was dat ik de maya's vooral kende uit een stripverhaal van Suske en Wiske, en ik er een heel gepolijst beeld van had. Ik denk, maar weet niet zeker, dat het beeld van Mel een heel stuk realistischer is. Desondanks is het een bijzonder interessante cultuur en eigenlijk had daar gemakkelijk veel meer uit worden gehaald in deze film. Jammer.

Achteraf barst het van de hiaten (wanner zal er een uncut versie komen???) en tegenstrijdigheden,platte humor en overdreven actie en heroiek, en toch heb ik er flink van genoten.

Mijn referentiewaarden:
Bioscoopbezoekje waard? JA
Nog een keertje zien? JA
Symbiotische film? NEE
Feel good? JA
Word ik er gelukkiger van? NEE
Ben ik er wat mee opgeschoten? NEE

Veel kijkplezier mensen!

Wowly

geertvdheide

Avatar

Ik lees dat veel mensen zich ergeren aan de film omdat het niet geheel historisch verantwoord is. Als je naar de bios gaat voor een geschiedenisles is de film inderdaad niet 100% geslaagd, maar gelukkig biedt de film wel andere dingen.

Ik vond de film behoorlijk goed. Apocalypto is een avontuur waar de kijker hoe langer hoe meer in wordt meegenomen. Ik voelde zeker mee met de hoofdpersonen in al hun ontberingen. De film is erg mooi opgenomen, goed geacteerd en het plotverloop is goed. Het eerste uur had van mij wel ietsje vlotter gemogen, maar echt storend was het niet. Al met al vlogen de 140 minuten voorbij, en ik heb me zeker vermaakt.

[rating 4]

vash

Avatar

Tuurlijk was de film bloederig, maar daar kunnen wij nu toch wel tegen. Het lijkt wel een trend van de laatste jaren om films steeds bloederiger te vertonen (saw serie, the hills have eyes, the passion of Christ etc.). Ik stoorde er me eigenlijk niet aan en vond bepaalde scenes mooi in beeld gebracht het gedeelte van de jaguar die iemands kop zat te verpletteren

Dat de film verder historisch niet helemaal klopte maakte mij ook niet veel uit. Daarvoor kijk ik ook niet echt een film. Het is leuk dat een film soms informatief is, maar je kijkt het natuurlijk vooral voor de amusement.

Ik vond de passion of Christ geen zak aan. Maar met deze film verasste Mel mij toch.

Pres

Avatar

Ik krijg het gevoel dat de discussies hier vooral gevoerd worden door mensen die de film nog niet hebben gezien.

Waarom is dit een typische 'Hollywood film'? En waarom overigens is het einde te dik en moraliserend?

Ik vond het een visueel ijzersterke film waarin de mens mooi wordt weergegeven als onderdeel van de natuur.

Het geweld staat in dienst van de film en is totaal niet 'overbodig'. De acteerprestaties zijn van een hoog niveau en dan heb ik het over de gelaatsuitdrukkingen die meer dan duizend woorden zeggen; de kinderen die emoties en (schrik)reacties tonen waarbij je aan het twijfelen wordt gebracht of ze aan het acteren zijn.

shahrzad

Avatar

Ik vond vooral het beginscene erg goed:

camera zoomt in op wat struiken en ergens in het midden van de beeld sie je een helder lichtje, ik kon mijn ogen er niet vanaf houden! Was ook erg verrast door het zwijn..

De dood van één van de Maya-bewoners was echt lachwekkend uitgevoerd: langzaam praten terwijl er bloed uit z'n hoofd SPOOT. Net een slechte horror uit de jaren 70..

sloopkogel

Avatar

Heb de film onlangs gezien en was er zwaar van onder de indruk......ontzettend goed camerawerk, goede acteurs, tenenkrommende spanning, aankleding, drama....alles was aanwezig.......1 van de beste films die ik ooit heb gezien.....chapo!!!!!

Denizzzz

Avatar

Even voor de mensen die het willen zien of nog twijfelen. Afgezien van Mel Gibson en zijn gedachtengoed vond ik dit een zeer goede film. Lees wel film, dus geen docu! Merk dat het behoorlijk verward wordt door veel mensen.
Wat betreft het einde kun je het natuurlijk op verschillend interpreteren, maar dat moet geen oordeel zijn over de kwaliteit van de film. Of er nu mee wordt gezegd dat het christendom als een redding komt of juist als kwaad blijft gelukkig zelf invulbaar.
Zoals ik al zei het is geen docu. Nergens zie je wat de typische gewoontes zijn van de maya's. Hiermee bedoel ik er wordt geen nadruk gelegd op de levenswijze van de maya's. Het is een verhaal en de esensie zit 'm daarin. Je kan misschien zeggen een kijk op hoe vroeger mensen leefden in de amazone en dat is zeer sterk gefilmd door Mel Gibson. Bloederig vind ik ook totale onzin. Op national geografic zul je in een dag denk ik toch wel wat meer tegenkomen, dus veel dingen moet je kunnen relativeren.
Wat mij enorm aansprak en wat ik ontzettend vernieuwend....misschien niet vernieuwend maar zeldzaam vind is de manier hoe je zoveel kracht in elk moment kan weergeven. Mel kan met weinig beeldmateriaal veel emotie en gevoelens losmaken, daarbij je continu allert houden. Als je de film hebt gezien, dan moet je daarna eigenlijk nagaan in hoeveel settings het eigenlijk heeft plaatsgevonden. Heel weinig en toch lijk je een hele reis te hebben gemaakt. En alleen daarom zou ik zeggen, ga het zien.......
Trouwens de acteurs waren ook zeer sterk! Voor menig acteurs lesstof.

Diliberto

Avatar

Slap verhaal, historie is misschien niet helemaal objectief. Maar het is gewoon puur vermaak, actie en avontuur. Dus absoluut niet kijken als je zin hebt in een 'filmhuisfilm'. Verstand op nul en geboeid zitten kijken zou ik zeggen Smiley face.

Eddard Stark

Avatar

Ik heb heerlijk genoten van deze film. Deze film was verassend goed en ik heb deze dan ook tot het eind vol spanning bekeken.

Ik kijk films voor mijn plezier, entertainment staat bij mij hoog in het vaandel. Educatie is iets dat ik aan mijn boeken en school overlaat.

Ik kan het dan ook niet begrijpen dat mensen deze film beoordelen op basis van waarheidsgehalte.

Ook kan ik het niet begrijpen dat mensen aankaarten dat de spaanse vloten aan het eind van de film luidt op christelijke superioriteit. Ik kreeg meer de impressie dat hiermee werdt gesugereert "dat als je dacht dat deze gasten gemeen waren, maak dan je borst maar nat"

De acteurs waren allen in rol, camera werk vondt ik ook erg goed.

::DFC::Nohands[NL]

Avatar

Schitterende spannende film, goed camerawerk, mooie omgeving, de acteurs en actrices zijn steengoed.

De gesproken taal is totaal niet hinderlijk maar voegt een extra dimensie aan de film toe.

Kortom, een topper van een film en mijn petje af voor Mel Gibson!!! T+)

Apocalypto

acties