in Recensies
Update:
In een rotsige woestijn staan gigantische speakers imposant in het zand, als een monolithische muur van geluid. Sirat opent met dit sterke beeld, terwijl technomuziek langzaam opborrelt en massa's ravers uit hun dak gaan. De hypnotische bassen en beats van componist David Kangding Ray zetten direct de sfeer en vormen een integraal onderdeel van de film.
De dansende ravers zien er verlopen uit, alsof ze iets te veel pillen hebben geslikt of uit wanhoop hun roes niet willen loslaten. In deze feestende meute is de oudere Luis duidelijk een vreemde eend in de bijt. De gezette vijftiger is naar Marokko afgereisd om zijn verdwenen dochter te vinden. Samen met zijn zoon Esteban gaat hij de feesten af in de hoop een spoor van de jonge vrouw te vinden. Zo ontmoeten ze een zooitje ongeregelde feestgangers die van plan zijn naar een afgelegen rave te gaan, dichtbij de grens met Mauritanië.
Ondertussen lopen de spanningen in het gebied op door een conflict tussen Marokko en rebellen in de Westelijke Sahara. Militairen breken de rave af en Luis kiest ervoor met de groep mee te gaan in een avontuurlijke tocht door de immense woestijn. Waar Luis' zoektocht aanvankelijk het centrale thema lijkt, neemt het verhaal gaandeweg een radicale afslag. Deze sinistere plotwending, die de toon drastisch verduistert, zal voor veel kijkers het moment zijn om af te haken bij deze benauwende roadmovie.
Regisseur Oliver Laxe koos voor de ravers een niet-professionele cast, die hij van dansfeesten plukte. Zij overtuigen door hun authenticiteit en doorleefdheid: een bende verlopen buitenbeentjes die niet meer passen in de normale samenleving. In een kort gesprek tussen de gehandicapte Bigui en Esteban over de rol van familie blijkt dat de ravers elkaar zien als een surrogaatgezin. Dit soort kleine momenten geeft de personages enige achtergrond, maar ze zijn schaars.
Luis en Estaban blijven wat lege protagonisten. Sergi López is een veelzijdige acteur, vooral bekend als de fascistische stiefvader uit Pan's Labyrinth. In Sirat krijgt hij als Luis weinig diepgang; zijn beweegredenen en zijn relatie met zijn dochter worden nauwelijks uitgewerkt. Daardoor voelt de zoektocht als een mager geraamte voor een film die vooral visueel en auditief wil imponeren.
Laxe heeft in interviews gezegd dat hij al langer het idee had om een film te maken over een gevaarlijke tocht door de woestijn. Geleidelijk kwamen daar meer elementen bij, zoals de raves, de rol van de muziek en de zoektocht naar een verloren persoon. Toch ligt de nadruk vooral op de kijkervaring. Het plot is grotendeels ondergeschikt aan de beelden en muziek.
Sirat doet stilistisch denken aan het hypnotische Monos, een psychedelische oorlogsfilm in de jungle van Colombia. Laxe is bovendien schatplichtig aan William Friedkins intense Sorcerer die weer was geïnspireerd op Henri-Georges Clouzots Le Salaire de la Peur. Beide films gaan over een gevaarlijke reis door onherbergzaam gebied, waarbij de personages langzaam hun verstand verliezen.
Ondanks zijn krachtige sfeer en hypnotische aantrekkingskracht roept Sirat ook veel vragen op. Wat is de boodschap achter deze helse roadmovie? Sommige recensenten hebben de film al nihilistisch en leeg genoemd. Maar het weidse, open karakter biedt ook ruimte om het verhaal op verschillende manieren te interpreteren.
Het contrast tussen de westerse mens en het arme zuiden lijkt een van de thema's te zijn. Marokko is een land dat al lang in de verbeelding leeft van hedonisten, outcasts en kunstenaars. Dat geromantiseerde beeld wordt in de film hard onderuitgehaald. In dat opzicht zijn de personages uit Sirat niet ver verwijderd van het tragische lot van de personages in Paul Bowles' roman The Sheltering Sky, later verfilmd door Bernardo Bertolucci.
Aan de andere kant zijn er de camaraderie en solidariteit van de ravers. Zelfvoorzienend trekken ze er samen op uit. Het is een bijna post-apocalyptische 'posse' en sommige scènes zouden niet misstaan in een Mad Max-film. Het lijkt erop dat zij al hebben gekozen om buiten de maatschappij te leven en hun lot te accepteren. Misschien omdat ze aanvoelen dat alles op elk moment kan instorten.
Deze gelaagdheid maakt de film interessant, ondanks het zwakke verhaal en de mager uitgewerkte personages. Waar de film vooral onvergetelijk in zal blijken, is de bedwelmende en beklemmende sfeer die vanaf het begin tastbaar is. Als onverbiddelijke en compromisloze helletocht overtuigt de film het meest. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de titel verwijst naar de brug over de hel die volgens de islamitische traditie moet worden overgestoken om het paradijs te bereiken.
