FILMTOTAAL KIEST DE BESTE FILM(S) VAN 2022

Deze twintig titels overweldigden ons het meest dit jaar.

Remko Mewe 31 december 2022 22:30 in Featured
FilmTotaal kroont de krankzinnige actiekomedie Everything Everywhere All at Once tot beste film van 2022. Op de toptienlijstjes van de negenentwintig FilmTotaal-medewerkers die hun stem uitbrachten, prijkt de hyperkinetische multiversumtrip maar liefst acht keer bovenaan. Daarmee laat het fantasierijke filmavontuur de concurrentie ver achter zich. Op een straatlengte volgen horrormysterie Nope en blockbuster van het jaar Top Gun: Maverick.

Terugkijkend op het afgelopen jaar is het goed om te zien dat het bioscoopbezoek weer in de lift zit na het historisch slechte filmjaar 2021. Hoe substantieel het herstel is, horen we begin januari van Filmdistributeurs Nederland, maar laten we hopen op een rooskleurige toekomst. Het lijkt er in ieder geval op dat de zalen in 2023 voor het eerst sinds 2019 weer jaarrond toegankelijk zijn.

Intussen zet de opmars van de streamingdiensten zich voort. We werden niet alleen getrakteerd op nieuwe platforms zoals HBO Max, Viaplay en SkyShowtime, maar ook op grote 'streaming only'-releases zoals Glass Onion: A Knives Out Mystery, Pinocchio, Blonde en Enola Holmes 2. De kwaliteit is wisselend, maar feit is dat meerdere streamingtitels onze lijstjes haalden.

Om het hoofd te bieden aan al die nieuwe films heeft FilmTotaal de redactie flink moeten uitbreiden. Dat heeft geresulteerd in een recordaantal van zeshonderdtien recensies in 2022! Daarmee zijn we waarschijnlijk het meest productieve Nederlandse mediaplatform op filmgebied. Iets om trots op te zijn.

Zoals altijd biedt onze eindlijst een prachtige dwarsdoorsnede van het filmjaar. Volgens ons zijn onderstaande twintig titels zonder meer de moeite waard, maar voel je vrij om het daarmee oneens te zijn. Voor nog meer inspiratie kun je grasduinen door de honderdtwintig verschillende titels uit de individuele lijstjes. Onze redacteuren delen graag hun beste filmervaringen van 2022 met jullie.

Iedereen een fantastisch nieuw (film)jaar gewenst!

Remko Mewe
Hoofdredacteur


1. Everything Everywhere All at Once (2022)
Regie: Dan Kwan, Daniel Scheinert | Cast: Michelle Yeoh, Stephanie Hsu, Jonathan Ke Quan, James Hong | Duur: 139 min | Recensie

Zoals de titel al doet vermoeden, is Everything Everywhere All at Once een allesomvattende film. Het is een personagegedreven familiedrama, een martialarts-actieknaller, een existentialistische uiteenzetting en een kolderieke scifi-komedie. Het is een caleidoscopische trip door het multiversum, een meeslepende roetsjbaan langs het emotionele spectrum, een tentoonspreiding van kunnen door de fenomenale Michelle Yeoh en bovenal een eclatant, genre-overstijgend meesterwerk. Zonder twijfel de beste film van dit jaar.

Justus Stemfoort

2. Nope (2022)
Regie: Jordan Peele | Cast: Daniel Kaluuya, Keke Palmer, Brandon Perea, Michael Wincott | Duur: 130 min | Recensie

Waarschijnlijk heeft Jordan Peele in Nope net zoveel metaforen verwerkt als in zijn vorige twee films, maar ditmaal smeert hij ze er ietsje minder dik bovenop. Daardoor is de symboliek vooral geschikt om na afloop rustig uit te puzzelen en kan men tijdens de film gewoon genieten van het mysterie, de sympathieke vertolkingen en een handvol heerlijk naargeestige scènes. Op trefzekere wijze mixt Peele diverse genres, resulterend in een spektakelstuk dat zowel intiem als retespannend is.

Thierry Verhoeven

3. Top Gun: Maverick (2022)
Regie: Joseph Kosinski | Cast: Tom Cruise, Jennifer Connelly, Miles Teller, Val Kilmer | Duur: 131 min | Recensie

Het is totaal onlogisch dat het vervolg op een film uit 1986 het hoogtepunt van filmjaar 2022 is, maar het is toch écht zo. Top Gun: Maverick is een bioscoopervaring pur sang: weergaloze actiescènes die je in de cockpit van een straaljager plaatsen, een meeslepend, retestrak gekaderd verhaal en een filmster op het hoogtepunt van zijn kunnen die ALLES geeft. En ja, ik heb meerdere traantjes weggepinkt bij de Val Kilmer-scène.

Zilko Tarici

4. The Batman (2022)
Regie: Matt Reeves | Cast: Zoë Kravitz, Robert Pattinson, Paul Dano, Barry Keoghan | Duur: 175 min | Recensie

Het verhaal over een onervaren Batman is verfrissend. De heerlijke introductie (zonder de zoveelste herkauwing van de moord op zijn ouders) doet denken aan die van The Bear Jew in Inglourious Basterds. De afwisseling tussen de schurken Riddler, Penguin en Carmine Falcone (plus Joker-teaser!) is prima in balans en de romance met Catwoman geloofwaardig genoeg om niet te storen. Tussendoor voldoende vechtscènes en achtervolgingen om de boel vermakelijk te houden. Smaakt zeker naar meer.

Arjen Rooseboom

5. Drive My Car (2021)
Regie: Ryûsuke Hamaguchi | Cast: Hidetoshi Nishijima, Tôko Miura, Reika Kirishima, Park Yu-rim | Duur: 179 min | Recensie

In Drive My Car verweeft regisseur Ryusuke Hamaguchi meerdere verhalen van Haruki Murakami met elkaar. Door dit verhaal over rouw, vriendschap en de kracht van kunst zit je drie uur lang aan je stoel gekluisterd. Hidetoshi Nishijima vertolkt zijn hoofdrol met verve, maar ook de andere acteurs overtuigen. Nadat de aftiteling over het scherm gerold is, kun je niet anders dan onder de indruk zijn van de rijke filmervaring.

Jacoline Maes

6. The Northman (2022)
Regie: Robert Eggers | Cast: Alexander Skarsgård, Nicole Kidman, Claes Bang, Ethan Hawke | Duur: 136 min | Recensie

Door series zoals Vikings zijn we inmiddels wel wat gewend als het om realistisch ogende Vikingverhalen gaat. De derde speelfilm van Robert Eggers doet hier nog een schepje bovenop met een uiterst brute beeldtaal en een onconventioneel narratief. Alexander Skarsgård excelleert als wraakzuchtig Viking die zo weg lijkt te zijn gelopen uit een toneelstuk van Shakespeare. Met een bijzondere en onvergetelijke bijrol voor de IJslandse zangeres Björk.

Arjan Welles

7. The Menu (2022)
Regie: Mark Mylod | Cast: Ralph Fiennes, Anya Taylor-Joy, Nicholas Hoult, Hong Chau | Duur: 107 min | Recensie

The Menu is een film die je maar één keer kunt kijken, want daarna is het effect compleet weg. Dat betekent niet dat je er niet van kunt genieten. Hij is verfrissend, verrassend, spannend en vooral vervreemdend. Naast een meesterlijke Ralph Fiennes daagt het interessante verhaal uit om na te denken. Met gelikte shots en een spooky sfeer blijf je geïntrigeerd. The Menu laat kijkers op het puntje van hun stoel zitten door het smakelijke plot. Bon appetit!

Lise Knipping

8. Licorice Pizza (2021)
Regie: Paul Thomas Anderson | Cast: Alana Haim, Alana Haim, Sean Penn, Tom Waits | Duur: 133 min | Recensie

Bijna geen scène was spannender dit jaar, dan die waar Alana (Alana Haim) en Gary (Cooper Hoffman) een benzineloze truck een berg afrijden. Paul Thomas Andersons jeugdepos Licorice Pizza neemt je mee naar het bruisende San Fernando Valley van de jaren zeventig. Waar een vijftienjarige de waterbeddenkoning wordt, filmsterren dronken motorstunts uitvoeren op een golfbaan en politici hun werkelijke geaardheid verborgen houden. Met cameo's van Sean Penn, Bennie Safdie en een turbogeladen Bradley Cooper.

Ruud Vos

9. Decision to Leave (2022)
Regie: Chan-wook Park | Cast: Wei Tang, Hae-il Park, Go Kyung-Pyo, Jung-hyun Lee | Duur: 138 min | Recensie

Volgens een zeer intelligent script en tegenover een adembenemend mooi Koreaans decor kruisen de paden van een overijverige detective en een femme fatale elkaar. Heeft zij haar man vermoord of niet? Terwijl de detective vecht om de waarheid boven water te krijgen, strijdt hij nog meer tegen de charmes van deze bloedmooie verdachte. Deze thriller is een intrigerende mix van humor, romantiek, spanning en originaliteit. De terechte winnaar van de Gouden Palm voor Beste Regisseur.

Lisa van der Waal

10. Triangle of Sadness (2022)
Regie: Ruben Östlund | Cast: Charlbi Dean Kriek, Harris Dickinson, Woody Harrelson, Hanna Oldenburg | Duur: 147 min | Recensie

Regisseur Ruben Östlund laat niks heel van de superrijken en influencers in deze meesterlijke sociale satire. Een groep rijke stinkerds geniet van een vakantie op een luxe jacht maar na wat slecht weer loopt alles volledig uit de hand. De satire is scherp, de humor is ongemakkelijk maar hilarisch, en de film neemt een verrassende wending in de tweede helft. Hij is bovendien niet vies van een flinke dosis onderbroekenlol.

Patrick Offermans

11. After Yang (2021)
Regie: Kogonada | Cast: Colin Farrell, Jodie Turner-Smith, Malea Emma Tjandrawidjaja, Justin H. Min | Duur: 96 min | Recensie

After Yang is de belichaming van sereniteit in film. Het geheel heeft een rustgevend karakter, wat in élk shot en in het setontwerp naar voren komt. Elk shot is met intentie en precisie geschoten, zodat er geen loze minuut te vinden is. Achter de weergaloze cinematografie huist ook nog een bijzonder aangrijpend verhaal dat uitzoekt wat het betekent om mens te zijn met het thema van rouw op de achtergrond.

Jip Strijbos

12. The Worst Person in the World (2021)
Regie: Joachim Trier | Cast: Renate Reinsve, Anders Danielsen Lie, Maria Grazia Di Meo, Herbert Nordrum | Duur: 128 min | Recensie

Actueel, gedurfd en herkenbaar voor elke jongvolwassene, zo valt The Worst Person in the World te omschrijven. Dit romantische komedie-drama van regisseur Joachim Trier is grappig en ontroerend tegelijk en prikkelt gedachten over de betekenis van relaties, volwassen worden en het najagen of juist opgeven van je dromen. Ambitieus, omvangrijk, briljant geacteerd en met een waanzinnige soundtrack: de film werd met lof overladen en heeft alle ingrediënten om een klassieker te worden.

Remco van Veluwen

13. RRR (2022)
Regie: S.S. Rajamouli | Cast: Ram Charan, N.T. Rama Rao Jr., Ajay Devgan, Alia Bhatt | Duur: 187 min

Dé blockbuster van het jaar. RRR heeft alles: bombastische over-de-topactie, een spontane danswedstrijd, leuke liedjes, overdreven machismo, innige vriendschap, romances vol verlangen, ontvoerde baby's en een bloedige strijd tegen Brits kolonialisme in India. Na Baahubali levert S.S. Rajamouli een zo mogelijk nog grootser historisch epos, dat vanaf de eerste scène van nul naar honderd gaat en in de hoogste versnelling blijft. Indrukwekkend, adembenemend en meeslepend. Wel met Hindu-nationalisme en kastisme.

Kaj van Zoelen

14. All Quiet on the Western Front (2022)
Regie: Edward Berger | Cast: Daniel Brühl, Albrecht Schuch, Sebastian Hülk, Felix Kammerer | Duur: 147 min | Recensie

All Quiet on the Western Front is allesbehalve een opwekkende film. Zelden werden de uitzichtloosheid, zinloosheid en de gruwelijke taferelen die de oorlog met zich meebrengt beter verfilmd. Niet alleen de gevechtsscènes mogen er zijn, maar ook de kleinere en rustige momenten zijn van groot belang en magnifiek in beeld gebracht door de geliefde cinematograaf James Friend. De nieuwste verfilming van Erich Maria Remarques iconische roman uit 1929 mag je zeker niet missen.

Wouter Drummen

15. Red Rocket (2021)
Regie: Sean Baker | Cast: Simon Rex, Bree Elrod, Suzanna Son, Brenda Deiss | Duur: 130 min | Recensie

Niet vaak worden onsympathieke personages zoals ex-pornoacteur Mike Saber op zo'n charismatische manier neergezet. Zelfs zijn problematische relatie met het zeventienjarige meisje Strawberry oogt reëel en vermakelijk. De sociaal-politieke context die op de achtergrond speelt geeft de hoofdpersonages een satirische vorm, waarin ze representatief zijn voor conservatieven die grenzeloze vrijheid willen, maar zonder consequenties. Een film vol problematische personages, zonder ook maar één saai moment.

Aram Isaac

16. Dwelling in the Fuchun Mountains (2019)
Regie: Xiaogang Gu | Cast: Zhenyang Dong, Hongjun Du, Wei Mu, Luqi Peng | Duur: 150 min | Recensie

De uitgekiende opnames van de serene natuur hebben in Dwelling in the Fuchun Mountains ook iets treurigs. De camera volgt de loop van de seizoenen, maar slaat de ecologische kaalslag niet over. Van het heuvelland gaat het naar de Chinese provinciestad Fuyang, waar regisseur Gu Xiaogang (als een volleerd adept van Hou Hsiao-hsien en Edward Yang) de mal van de familiekroniek gebruikt om iets te zeggen over de sociaaleconomische staat van zijn land.

Tim Bouwhuis

17. Avatar: The Way of Water (2022)
Regie: James Cameron | Cast: Sam Worthington, Zoe Saldana, Sigourney Weaver, Stephen Lang | Duur: 192 min | Recensie

James Cameron, de onvermoeibare uitvinder op filmgebied, is terug. We hebben maar liefst dertien jaar moeten wachten op Avatar: The Way of Water. De filmregisseur werd hevig bekritiseerd voor het oneindig uitstellen van de sequel, maar aan het eind van de rit weet hij een verbluffende, oogstrelende film af te leveren. Deze film moet het niet altijd van de verhaallijn hebben, toch is daarin zeker een verbetering in geweest ten opzichte van zijn voorganger.

Matthijs Bouman

18. Knor (2022)
Regie: Mascha Halberstad | Cast: Hiba Ghafry, Alex Klaasen, Johnny Kraaijkamp, Loes Luca | Duur: 72 min | Recensie

Met bloed, zweet, tranen en engelengeduld creëerde Masha Halberstad met stop-motion techniek de prachtige, knuffelige, grappige en ontroerende wereld van Knor. Als Babs van haar opa Tuitjes, die jarenlang in Amerika heeft gewoond, een superschattig varkentje voor haar verjaardag krijgt, kan zij niet weten dat Tuitjes heel andere plannen heeft met het knorrende huisdier. Knor presenteert zich als simpele kinderfilm, met op de achtergrond thema's zoals gekneusde familiebanden en het eten van vlees.

Zadok Samson

19. Guillermo del Toro's Pinocchio (2022)
Regie: Guillermo del Toro, Mark Gustafson | Cast: Gregory Mann, Ewan McGregor, Ron Perlman, Finn Wolfhard | Duur: 117 min | Recensie

Del Toro en zijn team blazen stop motion weer het nodige nieuwe leven in met deze unieke versie van Pinokkio. Het welbekende verhaal over de houten pop krijgt wat duistere toevoegingen die mooi door het verhaal verweven zitten en een emotionele laag toevoegen. De performances van zowel stemacteur als pop (of eigenlijk animator) zijn ijzersterk. Een prachtig vormgegeven en teder verhaal over familie, onsterfelijkheid en rouw.

Aram Rook

20. C'mon C'mon (2021)
Regie: Mike Mills | Cast: Joaquin Phoenix, Gaby Hoffmann, Woody Norman, Scoot McNairy | Duur: 109 min | Recensie

In deze intieme film creëert Mike Mills met enkele streken van zijn zwart-witte penseel een uiterst gelaagd verhaal over volwassenheid, surrogaatouderschap en kind-zijn tegenover een duistere toekomst. Joaquin Phoenix speelt prachtig ingetogen, maar vooral het spel met zijn jonge tegenspeler Woody Norman laat een diepe indruk achter. De gesprekken tussen Johnny en Jesse zijn van een ontwapenende oprechtheid en schoonheid. Mooie interviews met 'echte' kinderen bieden daarbij een unieke kijk op een toekomst vol onzekerheden.

Tom van der Krieke



FilmTotaal kiest al sinds 2006 een film van het jaar. Voorgangers van Everything Everywhere All at Once zijn:

Dune (eindejaarslijst 2021), 1917 (eindejaarslijst 2020), Parasite (eindejaarslijst 2019), Mission: Impossible - Fallout (eindejaarslijst 2018), Dunkirk (eindejaarslijst 2017), La La Land (eindejaarslijst 2016), Mad Max: Fury Road (eindejaarslijst 2015), Nightcrawler (eindejaarslijst 2014), Gravity (eindejaarslijst 2013), Shame (eindejaarslijst 2012), Drive (eindejaarslijst 2011), The Social Network (eindejaarslijst 2010), Let the Right One In (eindejaarslijst 2009), No Country for Old Men (eindejaarslijst 2008), 4 Maanden, 3 Weken & 2 Dagen (eindejaarslijst 2007) en Caché (eindejaarslijst 2006).

NieuwsFilm